|
|
|
|
|
|
به مناسبت سال روز تولد «مسعود کیمیایی» |
| معرف مطرح ترین ستاره های تاریخ سینمای ایران |
| ایسکانیوز: کیمیایی توانای بالای دربازی گرفتن از بازیگرانش دارد به طوری که بین اهالی سینما مطرح است که از چوب هم بازی می گیرد مرحوم«خسرو شکیبایی»، «هدیه تهرانی»، «فریبرز عرب نیا»،«پارسا پیروزفر»، «جمشید هاشمپور»، «محمدرضا فروتن» همهگی با فیلمهای او ستاره شدند. |
 |
|
|
مسعود کیمیایی در روز ۸ مرداد سال ۱۳۲۰ در کوچه «سید ابراهیم خیابان» ری تهران متولد شد. بعد از آن به ترتیب در کوچه دردار، آصف الدوله، سقاباشی، عین الدوله و نهایتا در خیابان بهار ساکن شدند.او دو خواهر و یک برادر دارد. دیپلم متوسطه را از دبیرستان بدر گرفت.
بعد ازاتمام دبیرستان کم کم وارد عوالم روشنفکری شد و همراه چند تن از دوستان علاقه مند، گروه انتشارات طرفه را درست کردند.از همان دوره به موسیقی هم علاقه مند شد و چند ساز مانند پیانو و گیتار را در حد غیر حرفه، شیرین می نوازد. اما بیشترین کشش و علاقه او به سینما بود. او تا کنون دوبار ازدواج کرده؛ نخست با گیتی پاشایی آهنگساز که حاصل آن «پولاد کیمیایی» است که هم اکنون بازیگرسینماست و ازدواج دوم با یک خواننده سرشناس بود.
کیمیایی از آن دسته کارگردانان به اصطلاح تحصیل کرده نیست ؛ نه به کلاس سینمایی رفته و نه زبان خارجه می داند؛ تمام آموخته های تکنیکی و فنی او از سینما به حضور در گروه دستیاران فیلم قهرمانان به کارگردانی «ژان نگولسکو» و دستیاری «ساموئل خاچیکیان» در فیلم «خداحافظ تهران» محدود می شود. به جز آن هرچه هست، استعداد ذاتی و ذوق و سلیقهٔ او درسینماست.
بارزترین توانایی کیمیایی در فیلمنامههایش اسطوره سازی است و قدرت او در خلق شخصیتی به عنوان اسطوره غیر قابل انکار است. مهارتی که کمتر کسی در سینمای ایران از آن بهره مند است. قهرمانی که در قلب اجتماع مبارزه می کند و از بین می رود، تا جهان خواستهٔ خود را بسازد و در این رهگذر است که اسطوره می شود.
تم اغلب فیلم های کیمیایی را باورها و ارزش هایی دوست داشتنی می سازد که یا از بین رفته و یا کمرنگ شده است .کیمیایی از جوانمردی، غیرت و رفاقت تا سر حد مرگ قصه می گوید و اسطوره هایش را با این صفات در بستر جامعهٔ امروزی با مشکلات سیاسی اجتماعی درگیر می کند تا از ارزش های خود دفاع کنند.
مسعود کیمیایی کارگردان و فیلمنامهنویس برجسته ایرانی از بحث برانگیزترین و جنجالی ترین چهرههای سینمایی ایران است. او با ساخت فیلم «قیصر» در سال ۱۳۴۸، برای نخستین بار دو قطب هنری و تجاری سینما را یکی کرد وآغازگر موج نو در سینمای ایران بود. اغلب آثار کیمیایی در ژانر اجتماعی سیاسی است. او علاوه برفیلمسازی و فیلمنامه نویسی، نوشتن رمان و شعر را نیز تجربه کرده است.
ارزش هایی که مردم خیلی دوستشان دارند ولی با زندگی مدرن در تناقض می باشد؛ وقدرت کیمیایی در بیان این پیچیدگی و تناقض است. هرگاه که دور از شعارهای روشنفکرانه، سراغ یکی از اسطوره های خود رفته که داستان دراماتیکی در اجتماع مدرن امروزی دارد، کیمیایی بهترین فیلم هایش را ساخته است.
بخش مهمی از جذابیت فیلم های کیمیایی مربوط به دیالوگ ها و مونولوگ های خاص اوست. کیمیایی زبان عامیانه وکوچه وبازار رابه خوبی می شناسد و در ایجاد ضرباهنگ مناسب برای ادای آنها مهارت زیادی دارد. دیالوگ هایی که با ریتمی حیرت انگیز مخاطب را به قلاب می کشد.
مشهور ترین دیالوگ های تاریخ سینمای ایران مربوط به «کیمیایی» و «علی حاتمی» است از مشهورترین دیالوگهای فیلمهای کیمیایی دیالوگ های «ناصر ملک مطیعی» در فیلم «قیصر» و «فرامرزقریبیان» در فیلم «گوزنها» است.
کیمیایی را می توان کارگردانی به معنای واقعی کلمه دانست که علیرغم وجود برخی ضعف ها درقصه پردازی و فیلمنامه نویسی، در ساخت بی نقص و کم اشتباه است.کیمیایی کارگردانی تکنیکی ست و استفاده تکنیکی ازحرکات دوربین در آثارش به وفور مشاهده می شود؛ همین طور طراحی میزانسن های جذاب ونماهای چشمگیر از ویژگی های فنی فیلم های اوست. بدون شک صرفا به لحاظ ساختی و فنی می توان او را بهترین کارگردان سینمای ایران دانست.
یکی از توانایی های بالای کیمیایی بازی گرفتن از بازیگران خود است. به طوری که بین اهالی سینما مطرح بود که: کیمیایی از چوب هم بازی می گیرد . به همین دلیل خیلی از بازیگران بهترین بازیشان را در فیلم های او ایفا کرده اند. امین تارخ بازیگر برجسته ایران می گوید: بازیگران برنده اصلی فیلم های کیمیایی اند. تا کنون تعداد زیادی از بازیگران برجسته سینمای ایران را کیمیایی مطرح کرده مانند: «بهروز وثوقی»، مرحوم«خسرو شکیبایی»، «بهمن مفید»، «هدیه تهرانی»، «فریبرز عرب نیا»، «فریماه فرجامی»، «پارسا پیروزفر»، «جمشید هاشمپور»، «محمدرضا فروتن»، «گلچهره سجادیه»، «فرامرز صدیقی»، «احمد نجفی»، «شاهد احمدلو»
کارگردانان مطرحی همانند «امیر نادری»، «تهمینه میلانی»، «سامان مقدم» و... نیز کار خود را ابتدا با سینمای کیمیایی شروع کرده اند. همچنین چهره های مطرحی چون «عباس کیارستمی»، «جعفر پناهی» و... نیز سابقه همکاری با کیمیایی را دارند. اصولاً در سینمای ایران همکاری با کیمیایی برای هنرمندان یک شانس بزرگ محسوب می شود.
پرونده کیمیایی قبل از انقلاب به عنوان یک فیلمساز مردمی شناخته شد. به طوری که بدون هیچ شکی محبوب ترین و مطرح ترین کارگردان دههٔ ۵۰ وحتی کمی قبل وبعد تراست. او پس از انقلاب هم سعی در نشان دادن مشکلات سیاسی اجتماعی ایران داشت که هیچ گاه به توفیق قبل از انقلاب خود دست نیافت.
ولی در تمام این سالها، از جنجال موج نو در سینما با فیلم «قیصر» ، سر وصدای فیلم «گوزنها» وآتش گرفتن سینما رکس آبادان، گرفته؛ تا توقیف فیلم «خط قرمز»، جنجال ازدواج بایک خواننده و... وتا همین امروز کیمیایی همیشه موضوع بحث بوده است.مخصوصا بعد از انقلاب که انتقاد از فیلم هایش زیاد است.
البته کیمیایی معتقد است منتقدان بجای فیلم هایش خود او را نقد می کنند و مشکل اصلی آنها با زندگی شخصی اوست. البته بدون شک پس از انقلاب، سایه کیمیایی بر فیلم هایش سنگینی می کند و همیشه خودش مهم تر از فیلم هایش بوده است.ولی در این بین هوادارانی پیدا کرد همانند هواداران یک اسطوره نه سعی کنند او را درک کنند، نه اجازه تغییر دهند، در عین حال عاشقانه دوستش داشته باشند.
1 - فیلمشناسی کیمیایی:
بیگانه بیا (۱۳۴۷)، قیصر (۱۳۴۸) ، رضا موتوری (۱۳۴۹) ، داشآکل (۱۳۵۰) ، بلوچ (۱۳۵۱) ، خاک (۱۳۵۲) ، گوزنها (۱۳۵۴) ، پسر شرقی (کوتاه، ۱۳۵۴) ، غزل (۱۳۵۵)، اسب (کوتاه، ۱۳۵۵) سفر سنگ (۱۳۵۶) ، خط قرمز (۱۳۶۱)، تیغ و ابریشم (۱۳۶۴) ، سرب (۱۳۶۷) ، دندان مار (۱۳۶۸)، گروهبان (۱۳۶۹)، ردپای گرگ (۷۱-۱۳۷۰)، تجارت (۱۳۷۳) ، ضیافت (۱۳۷۴)، سلطان (۱۳۷۵) ، مرسدس (۱۳۷۶) ، فریاد (۱۳۷۷) ، اعتراض (۱۳۷۸) ، سربازان جمعه (۱۳۸۲) ، حکم (۱۳۸۳) ، رئیس (۱۳۸۵) ، محاکمه در خیابان (۱۳۸۷) ، جرم (۱۳۸9).
فیلمهای او در جشنوارههای مطرح دنیا نمایش ویژه داشته از جمله فیلم «سفر سنگ» ساخته کیمیایی در جشنواره فیلم کن در سال ۱۳۵۷ نمایش مخصوص داشته است.
2 - آثار مکتوب
جسدهای شیشهای، رمان، ۱۳۸۰ ، زخم عقل، دفتر شعر، دی ماه۱۳۸۲
3 - جوایز
*** قیصر(بهترین فیلم به مفهوم مطلق، بهترین کارگردانی، بهترین هنرپیشهٔ مرد نقش اول. فستیوال بینالمللی تهران ۱۳۴۸ ) ، (بهترین فیلم به مفهوم مطلق، بهترین کارگردانی، بهترین هنرپیشهٔ مرد نقش اول، بهترین هنرپیشهٔ مرد نقش دوم، بهترین موسیقی متن. فستیوال سپاس ۱۳۴۹ ) ، (جایزهٔ اول سندیکای تهیهکنندگان ایران. ۱۳۴۸ ) ،( جایزهٔ تمبر طلا ۱۳۴۸ ) ،(جایزهٔ منتقدین تهران ) ،(نامزد شرکت در فستیوال برلن).
***داش آکل: (بهترین فیلم، بهترین کارگردانی. فستیوال تاشکند، ۱۳۵۱ ) ،(برندهٔ پلاک طلائی، فستیوال پاریس. ۱۳۵۲ ) ،(بهترین فیلم به مفهوم مطلق. فستیوال سپاس. ۱۳۵۱ ) ،(خاک بهترین فیلم به مفهوم مطلق، فستیوال سپاس. ۱۳۵۲ ).
***اسب:( مدال نقره. فستیوال مانهایم. ۱۳۵۵ )
*** سفر سنگ:(بهترین کارگردان. فستیوال قاهره ۱۳۵۷)،( برندهٔ جایزهٔ پلاک طلایی. سازمان بینالمللی سینمای کاتولیک ۱۳۵۷)
4 – متفرقه:(برنده جایزهٔ بهترین کارگردان سینمای اجتماعی ۳۰ سال اخیر سینمای ایران از جشن منتقدان ۱۳۸۷ )، (تقدیرشده در دومین جشن « شب کارگردانان» ۱۳۸۷)
[
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|