بررسی جایگاه دانشگاه‌های ایرانی بر اساس رتبه‌بندی شانگهای + اینفوگرافی

بنا نهادن پایه‌های محکم علمی یکی از گزینه‌های پیشرفت علمی هر کشور است. در این عرصه دانشگاه‌ها نقش بسزایی ایفا می‌کنند و تعاملات آن‌ها با جوامع بین‌المللی می‌تواند به‌عنوان تسریع‌کننده عمل کرده و دستیابی به این مهم را آسان‌تر کند. در این گزارش به بررسی جایگاه دانشگاه‌های ایرانی در زمینه‌های علمی می‌پردازیم.

به گزارش گروه علم‌و‌فناوری ایسکانیوز، بحث نگاه بین‌المللی برای دانشگاه‌ها اهمیت بسزایی دارد و یکی از مواردی است که در نظام‌های رتبه‌بندی به آن پرداخته می‌شود؛ به این صورت که اغلب نظام‌های رتبه بندی برای مشخص کردن جایگاه دانشگاه‌های جهان جذب دانشجوی خارجی را به عنوان فاکتوری برای ارزیابی می‌بینند.

برای رسیدن به این مهم دانشگاه‌ها باید تمهیدات خاصی بیندیشند تا به این صورت هر ساله جایگاه بین‌المللی خود را بالاتر ببرند. در این میان علیرضا شیخ عطار معاون بین‌الملل دانشگاه آزاد اسلامی نیز اعلام کرد که تعداد دانشجویان خارجی این دانشگاه از 200 به 450 نفر افزایش یافته که این آمار نشان دهنده رویکرد بین‌المللی رو به جلوی این دانشگاه است.

طی این گزارش بنا داریم به جایگاه دانشگاه‌های کشور و به طور خاص دانشگاه آزاد اسلامی در این عرصه بپردازیم و عملکرد این دانشگاه را طی سه سال گذشته در علوم مختلف بررسی کنیم. به این منظور به نظام رتبه بندی سه سال گذشته «شانگهای» مراجعه کردیم تا ببینیم در رتبه بندی موضوعی رشته‌های مختلف جایگاه دانشگاه‌های ایرانی به چه صورت است.

هر ساله رتبه بندی علمی دانشگاه‌های جهانی (ARWU) توسط متخصصان «KShanghaiRanking» منتشر می‌شود. ARWU از سال 2003، بر اساس روش تدریش شفاف و داده‌های «third-party» (اطلاعاتی که از سایت‌های گوناگون جمع‌آوری شده‌اند) سالانه 500 دانشگاه برتر جهان را رتبه‌بندی می‌کند. این سیستم به عنوان روشی پیش‌رو در رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهانی شناخته شده است که به صورت موضوعی نیز دانشگاه‌ها را لیست می‌کند.

وضعیت رتبه دانشگاه‌های کشور در 3 سال گذشته

گروه مهندسی رشته‌های بسیاری در بر می‌گیرد که در ادامه به بررسی برخی از آن‌ها می‌پردازیم. در رشته مهندسی شیمی، رتبه دانشگاه آزاد نسبت به دو سال گذشته شاهد بهبود جایگاه سه پله‌ای بوده و بالاتر از دانشگاه‌های مطرحی چون صنعتی شریف و امیرکبیر قرار گرفت.

مهندسی نانو یکی از رشته‌هایی است که امروزه در کشور مورد توجه واقع شده است، به طوری‌که در سال 2017 هیچ‌یک از دانشگاه‌های ایرانی در این حوزه حائز رتبه نبودند؛ اما در سال 2018 دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه صنعتی اصفهان توانستند به این نظام رتبه بندی ورود پیدا کنند. در این میان دانشگاه آزاد اسلامی در سال 2019 با اختلاف 250 پله‌ای نسبت به سال قبل در جایگاه 51 قرار دارد.

امروزه علوم کامپیوتر و رشته‌های وابسته به عنوان عنصر کلیدی و مهم برای پیشرفت هر کشور شناخته شده‌اند که در این میان نام هوش مصنوعی بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است؛ بنابراین دانشگاه‌ها باید نگاه ویژه‌ای به آن داشته باشند. دانشگاه آزاد اسلامی نسبت به سه سال پیش در این رشته سقوط داشته است که هرچه زودتر باید برای بالا بردن جایگاه این دانشگاه در این مورد مهم بسترهای لازم را فراهم کرد؛ زیرا رقابت بین دانشگاه‌ها در زمینه علوم کامپیوتر بسیار تنگاتنگ است.

دانشگاه آزاد اسلامی در این نظام رتبه‌بندی در موضوع مهندسی ابزار دقیق نیز پیشرفت خوبی نسبت به سایر دانشگاه‌های دولتی داشته که نتایج آن در جدول زیر قابل مشاهده است.

در بین زیر‌شاخه‌های علوم پزشکی نیز مواردی چون دندان‌پزشکی و داروسازی رشته‌هایی هستند که در میان آن‌ها دانشگاه آزاد اسلامی حرفی برای گفتن دارد. در سال 2017 تنها دانشگاه علوم پزشکی تهران در بین دانشگاه‌های برتر جهان حضور داشت این درحالی است که اکنون دانشگاه آزاد با رتبه 300-201 در این لیست قرار گرفته است.

در رشته‌هایی مانند اقتصاد، روان‌شناسی و علوم زمین خبری از دانشگاه‌های ایرانی نبود؛ اما دانشگاه آزاد اسلامی توانست نام ایران را در این زمینه‌ها در عرصه‌های بین المللی مورد وثوق مطرح کند.

جایگاه یک‌ساله دانشگاه آزاد در رتبه‌بندی موضوعی شانگهای

اینفوگرافی زیر جایگاه سال گذشته دانشگاه‌های ایرانی را در نظام رتبه‌بندی شانگهای نشان می‌دهد.

رتبه‌بندی «یو_مولتی رنک»

«یو_مولتی رنک» که به رتبه‌بندی 1600 دانشگاه از 95 کشور مختلف می‌پردازد نسبت به روش‌های دیگر رتبه‌بندی معیارهای بیشتری را برای این امر در نظر می‌گیرد.

« یو_مولتی رنک» سیستم رتبه‌بندی جدیدی است که معیارهایی چون آموزش و یادگیری، انتقال دانش، بین‌المللی گرایی، تعاملات منطقه‌ای و تحقیقات را نیز در نظر می‌گیرد و در سال 2019 به سه واحد دانشگاه آزاد اسلامی رتبه A داده است.

به این معنا که در روش‌های دیگر رتبه‌بندی تحقیقات دانشگاه‌ها مورد استناد قرار می‌گیرد، در صورتی که معیارهای دیگری هم برای دانشجویان مهم به نظر می‌رسد. این روش رتبه بندی شاید بیشتر از دیگر سیستم‌های دیگر، خود دانشجو را هم در نظر بگیرد.

«یو_مولتی رنک» اذعان می‌‌کند که چیزی به عنوان بهترین دانشگاه در جهان وجود ندارد و بهترین بودن به چیزی بستگی دارد که شما از تجربه دوران دانشجویی خود و حتی از زندگی می‌‌خواهید. بنابراین یو_مولتی رنک، رویکرد منحصر به فردی برای رتبه بندی ارائه داده که دانشجویان با توجه به خود و ترجیحاتشان در آن شرکت می‌کنند. این نظام برای دانشجویان آینده‌نگر می‌تواند جذاب باشد؛ اما پیچیدگی آن هم برای برخی گیج‌کننده است. در رتبه‌بندی‌های سال 2018 این نظام، 21 دانشگاه ایرانی از جمله دانشگاه آزاد اسلامی واحدهای علوم تحقیقات، تهران مرکز و نجف آباد قرار گرفته است که هر سه شعبه رتبه A را اخذ کرده‌اند.

در ادامه نمودارهای منتشر شده توسط این نظام رتبه‌بندی را برای شعب منتخب دانشگاه آزاد اسلامی به تصویر کشیده‌ایم که باتوجه به 5 معیار این سیستم هر اشعه که بلندتر باشد، نشان دهنده عملکرد خوب در آن معیار است.

دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات رتبه A

دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف آباد رتبه A

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز رتبه A​

نگاه سنتی جامعه ایرانی همواره به این صورت بوده است که عموما دانشگاه‌های دولتی در جمع برترین‌ها قرار دارند و دانشگاه‌ آزاد در جایگاه بعدی قرار می‌گیرد؛ در صورتی که داده‌های بین‌المللی در سال‌های اخیر نشان داد واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی در تعداد قابل توجهی از رشته‌ها علاوه بر اینکه مدتی است وارد باشگاه 10 دانشگاه برتر ملی شده در برخی از حوزه‌ها عنصر برافراشته کننده نام کشور ایران در مجامع علمی مورد وثوق بین‌المللی است.

*مژگان الیکائی

انتهای پیام/

کد خبر: 1044246