ایسکانیوز به مناسبت هفته عفاف و حجاب بررسی کرد؛

ریل‌گذاری عملیاتی دانشگاه آزاد در حوزه عفاف و حجاب/ از آیین‌‎نامه شئون رفتاری تا راه‌اندازی مراکز مشاوره امین

یکشنبه 22 تیر 1399 - 12:20
کد مطلب: 1074393
حجاب و عفاف

دانشگاه آزاد اسلامی از جمله دانشگاه‌هایی است که طی چندسال گذشته، سعی کرده است مسیر تحولات فرهنگی را با ریل‌گذاری دقیق طی کند. این دانشگاه گستردگی چشم‌گیری در کشور دارد و تقریبا با داشتن حدود 1 میلیون دانشجو، نزدیک به 40‌درصد بارآموزش عالی کشور را به دوش می‌کشد. این ویژگی‌ها باعث می‌شود که تدوین برنامه دقیق برای تدوین فرهنگ عفاف و حجاب، به یکی از ملزومات و دغدغه‌های این روزهای دانشگاه آزاد تبدیل شود.

شایان دنیادیده _ گروه دانشگاه ایسکانیوز: مسئله عفاف و حجاب یکی از موضوعات اساسی و کلیدی جامعه اسلامی محسوب می‌شود که بدون داشتن برنامه دقیق برای نهادینه سازی آن در ارکان مختلف جامعه، رشد و سعادت دنیوی و اخروی برای مردم درپی نخواهد داشت. حکومت اسلامی با هدف پیاده سازی قوانین الهی شکل گرفته است و با استخراج این قوانین از منابع دینی، مسیر رشد مردم در مسیر قرب الهی را هموار می‌سازد. عفاف و حجاب نیز به عنوان یک دستور الهی، موضوعی است که حکومت اسلامی وظیفه پیاده سازی آن در جامعه اسلامی برعهده دارد.

عفت یا همان «عفاف» در لغت به حالت درونی گفته می‌شود که از غلبه شهوات بر انسان جلوگیری می‌کند. برای عفت معانی دیگری مانند «ترک شهوت وپاکی جسم» و خود نگهداری در برابر ارتکاب به حرام ذکر شده است. به طور کلی می‌توان گفت که عفت به عنوان یک مولفه مهم درونی، انسان را از ارتکاب به گناه باز می‌دارد و هدایت رفتارهای بیرونی او را در دست می‌گیرد. حجاب، نگاه پاک، تفکر عاری از گناه و شهوات و... از مصادیق عفت بیرونی محسوب می‌شود.

با رشد جوامع انسانی و توسعه کشورها از لحاظ فرهنگی و اقتصادی، اهمیت عفاف و حجاب نیز به اندازه این توسعه افزایش پیدا ‌می‌کند. موضوعی که امروز جوامع به اصطلاح توسعه یافته غربی با تکیه برعلوم انسانی غیرتوحیدی و الحادی از آن بی بهره مانده‌اند و سالیان متمادی است که از آن فاصله گرفته‌اند. در واقع به حاشیه راندن حیا و عفاف باعث شده تا مفاهیمی مانند «خانواده»، به تدریج از فرهنگ لغت غرب نشینان حذف شود و به نوعی زمینه را برای فساد در زمینه‌های گوناگون فراهم کند.

باوجود منابع غنی دین اسلام در حوزه عفاف و فرهنگ حیا، الگو گرفتن از کشورهای غربی و به کارگیری همه جانبه تهاجم فرهنگی، باعث شده تا کشورهای اسلامی طی چندسال گذشته، فاصله چشم‌گیری را با حوزه عفاف مد نظر اسلام داشته باشند. مسئله زمانی فاجعه بار‌تر می‌شود که انسان هرچه با فرهنگ نشات گرفته از غرب آمیخته شود، روشنفکر و به روز خواهد بود و بالعکس، حفظ چارچوب در روابط اجتماعی، نوعی عقب‌ماندگی تلقی می‌شود.

متاسفانه این فرهنگ غلط امروز بخشی از جامعه ایران را نیز با خود درگیر کرده است. ورود ناگهانی رسانه‌های نوین به ویژه از سال 88 به کشور و نبود فرهنگ استفاده از آن، باعث شد تا توجه به فرهنگ عفاف و حجاب در بخشی از جامعه ایرانی به حاشیه رانده شود. البته کم‌کاری برخی نهادهای فرهنگی و نداشتن برنامه مدون برای معرفی هرچه بهتر برای این حوزه، در رسیدن به وضع کنونی بی تاثیر نبوده است.

عفاف و حجاب آمیخته با فطرت انسان

برخی به این باورند که مسئله حجاب و عفت امری بیرونی است که با تدوین قوانین و راهبردهای مشخص، می‌توانیم آن را به مرور زمان در فرد ایجاد کنیم. البته از نقش تربیتی در این حوزه نباید غافل شد اما باید به این پرسش پاسخ دهیم که موضوع عفت صرفا وابسته به تربیت است یا این که ویژگی‌های فطری انسان نیز می‌تواند در این حوزه اثر بخش باشد؟

در همین باب، زیست شناسان معتقدند جنس مونث به لحاظ مادی دارای احساس حیا و خجلت ذاتی است و گرایش آن‌ها نسبت به حجاب نیز نشات گرفته از همین ویژگی اوست. دکتر فخری، فیزیولوژیست مصری در این باره می‌گوید: «ریشه و مبدا حجاب همان احساس حیا و خجلت است؛ زیرا انسان از آن جهت که از چیزی احساس حیا می‌کند از ظهور آن نزد دیگر مردمان دوری می‌ورزد و از همین احساس حیا، پوشاندن و حجاب سرچشمه می‌گیرد».

برخی روانشناسان نیز عقیده دارند موضوع حیا، آمیخته با نهاد و آفرینش انسان است. از نظر علم روانشناسی، بی بند و باری و بی حیایی، ریشه در عدم سلامت روان انسان دارد به طوری که هر چقدر انسان‌ها از لحاظ روانی از سلامت برخوردار باشند، به نوع رفتار و پوشش خود اهمیت بیشتری قائل هستند.

حسین رضوان دوست روانشناس خانواده در این باره می‌گوید: «روح و روان انسان ریشه در خلقت الهی، هر فرد دارد و با توجه به این که حجاب و حیا، ریشه در سلامت روانی انسان دارد، برای تحقق بهداشت روانی جامعه، باید زنان به حجاب و مردان به اصول اخلاقی و ارزش‌های الهی پایبند باشند».

با وجود این همخوانی موضوع حیا و عفت با فطرت انسان؛ اما جوامع غربی سعی کرده‌اند به جای محوریت قرار دادن فطرت بشر، غرایز و شهوات مادی او را مد نظر قرار دهند و هرکاری را برای آزادی بدون چارچوب و بی حد و مرز انسان انجام دهند.

آرایش نظامی دشمن برای عفاف زدایی

انقلاب اسلامی ایران فرصتی شد که کشورهای غربی براساس نظم نوین جهانی و در راستای غربی سازی جوامع اسلامی، از رسانه‌های نوین برای پیشبرد اهداف خود و عفاف زدایی استفاده کنند. آرایش نظامی دشمن برای آغاز جنگ نرم پس از پیروزی انقلاب اسلامی به اوج خود رسیده است به طوری که از سال 88 با ظهور شبکه‌های فارسی زبان ماهواره‌ای، موجی از عفاف زدایی در کشور آغاز شد. این داستان به حدی رسید که با آغاز به کار شبکه ماهواره‌ای «فارسی1» در سال 1388، شاهد افزایش آمار طلاق به ویژه شهرهای پرجمعیت از جمله تهران بودیم.

به طوری که مجید ابهری مدیرکل وقت آسیب‌های اجتماعی قوه ‌قضاییه در این باره می‌گوید: «متاسفانه در بررسی‌های به‌عمل آمده، مشخص شده است که 15 درصد از طلاق‌های صورت گرفته، متاثر از برنامه‌های شبکه Farsi 1 است، چرا که در پشت پرده، این شبکه توسط صهیونیست‌ها هدایت و اداره می‌شود».

شهرام علم معاون فرهنگی و دانشجویی دانشگاه آزاد اسلامی واحد یادگارامام خمینی(ره) نیز در گفت‌و‌گو با ایسکانیوز با اشاره موضوع جنگ نرم گفت: «در حال حاضر دشمنان جمهوری اسلامی به این نتیجه رسیده‌اند که با جنگ فیزیکی نمی‌توانند ایران را از پای درآورند، لذا تلاش می کنند با استفاده از جنگ نرم و با استفاده از فضای مجازی، فرهنگ عفاف را در کشور تضعیف کنند و مانع توسعه و پیشرفت ملت ایران به ویژه جوانان و نوجوانان ایران اسلامی شوند. در این شرایط همه ما مسئول و موظف هستیم که با تقویت فرهنگ عفاف و حجاب به ویژه در خانواده، مدارس و دانشگاه پایه های امنیت اخلاقی و اجتماعی کشور را تقویت کنیم».

این موضوع درحالی است که مقام معظم رهبری، سال‌های متمادی است که نسبت به تهاجم فرهنگی و آغاز جنگ نرم هشدار داده‌اند. ایشان 2 سال پیش در یکی از سخنرانی‌های خود رسانه را یکی از ابزارهای دشمن برای تهاجم فرهنگی دانستند. رهبر انقلاب تاکید می‌کنند که ابزارهای رسانه‌ای پیشرفته و فراگیر، امکان بسیار خطرناکی در اختیار کانون‌های ضد معنویت و ضد اخلاق نهاده است و هم‌اکنون تهاجم روزافزون دشمنان به دلهای پاک جوانان و نوجوانان و حتی نونهالان با بهره‌گیری از این ابزارها را به چشم خود می‌بینیم. دستگاه‌های مسئول حکومتی دراین‌باره وظایفی سنگین بر عهده دارند که باید هوشمندانه و کاملاً مسئولانه صورت گیرد».

دغدغه رهبر معظم انقلاب نسبت به مسئله حجاب در دانشگاه

رهبر معظم انقلاب رمضان امسال در نشستی که به صورت مجازی با دانشجویان داشتند، در بخشی از صحبت‌هایشان به اهمیت موضوع عفاف و حجاب در دانشگاه اشاره کردند و فرمودند:«من نسبت به این مسئله دغدغه دارم و من خواهش می‌کنم که هم مسئولان دانشگاه‌ها و رؤسای دانشگاه‌ها، هم مدیران وزارت های مربوط به دانشگاه‌ها، هم خود دانشجوها ــ به خصوص دخترخانم‌ها ــ به مسئله‌ی حجاب، به مسئله‌ فاصله‌گذاری بین زن و مرد که در اسلام وجود دارد توجّه کنند، به آن اهمیت بدهند و موازین شرعی را در دانشگاه رعایت کنند».

شاید بتوانیم بگوییم که این اولین بار است که مقام معظم رهبری به صورت ویژه به مسئله حجاب در فضای دانشگاهی اشاره کردند. نگاه به شرایط فعلی دانشگاه‌ها نشان می‌دهد که دغدغه ایشان نسبت به موضوع عفاف و حجاب، آن چنان هم بی راه نبوده است و دانشگاه‌های کشور تا رسیدن به حد مطلوب فاصله چشم‌گیری را دارند.

دغدغه مقام معظم رهبری نشان می‌دهد که متولیان فرهنگی در حوزه عفاف حجاب به ویژه در فضای دانشگاهی، اندکی کم کاری کرده‌اند. آرایش غلیط دختران در دانشگاه، استفاده لباس‌های خارج از عرف دانشگاهی، تبدیل کردن فضای اطراف دانشگاه به محلی برای تجمع‌های بدون چارچوب دوستانه و مصرف دخانیات و... موضوعاتی است که بر هیچ کس پوشیده نیست.

زاویه دید دانشگاه آزاد به موضوع عفاف و حجاب

دانشگاه آزاد اسلامی از جمله دانشگاه‌هایی است که طی چندسال گذشته، سعی کرده است مسیر تحولات فرهنگی را با ریل گذاری دقیق طی کند. این دانشگاه گستردگی چشم گیری را در کشور دارد و تقریبا با داشتن حدود 1 میلیون دانشجو، نزدیک به 40 درصد بارآموزش عالی کشور را به دوش می‌کشد. این ویژگی ها باعث می‌شود که تدوین برنامه دقیق برای تدوین فرهنگ عفاف و حجاب، به یکی از ملزومات و دغدغه‌های این روزهای دانشگاه آزاد تبدیل شود.

ابلاغ دستورالعمل آراستگی و شئون فرهنگی و رفتاری از سوی معاونت فرهنگی این دانشگاه در سال 1397، نقطه عطفی در ریل گذاری این دانشگاه برای تحولات فرهنگی محسوب می‌شود. این دستور العمل دارای 12 بند است که به ابعاد مختلف مسئله عفاف و حجاب و شئون رفتاری در فضای دانشگاهی می‌پردازد.

البته دانشگاه آزاد سعی کرده است اجرای این دستورالعمل‌ها را با پشتوانه علمی و روانشناسی در دستور کار قرار دهد. به همین منظور مراکز مشاوره‌ای تحت عنوان «مراکز مشاوره امین» برای اجرای دستور العمل آراستگی و شئون رفتاری را راه‌اندازی کرده اند تا دانشجویان به لحاظ آسیب‌های اجتماعی و برخی اختلالات رفتاری نیز، در حاشیه امن قرار بگیرند.

بهره‌گیری از مرکز مشاوره دانشگاه با حضور مشاوران و کارشناسان مذهبی و فرهنگی، ایجاد زمینه فکری و اندیشه‌ برای دانشگاهیان در زمینه عفاف و پوشش اسلامی با برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی، مناظره، جلسات هم اندیشی و نشست های تخصصی، پشتیبانی از اجرای مسابقات فرهنگی و هنری به صورت مجازی یا حضوری مرتبط با موضوع عفاف و پوشش از جمله اقدامات راهبردی این دستور العمل محسوب می‌شود.

دراین دستور العمل آمده است برای تولید و ارائه محصولات فرهنگی مانند کتاب، لوح فشرده و اقلام مربوط به موضوع عفاف و پوشش بستر سازی دقیق خواهد شد و پایان نامه‌های برتر دانشجویی، طرح‌های پژوهشی و کتاب‌های مرتبط با موضوع گسترش فرهنگ عفاف و پوشش با استفاده از بودجه فرهنگی و پژوهشی دانشگاه در قالب تفاهم‌نامه میان معاونت فرهنگی و دانشجویی و معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه، مورد حمایت مالی قرار می‌گیرند.

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در این دانشگاه نیز در آخرین فعالیت‌های خود در نظر دارد کارگاه‌های آموزشی را برای تبیین مقوله عفاف و حجاب برگزار کند. همچنین طی 2 سال گذشته در واحدهای مختلف دانشگاه آزاد اسلامی، کارگاه‌های آموزشی و کرسی‌های نظریه پردازی متعددی در حوزه حجاب بانوان برگزار شده است که دانشجویان با شرکت در آن‌ها، نظرات و دیدگاه‌های خودشان را در این حوزه مطرح کرده‌اند. برگزاری کرسی آزاد اندیشی «حجاب اجباری آری یا خیر» از جمله کرسی‌های موفقی بود که به میزبانی واحد یادگار امام(ره) برگزار شد و مورد استقبال دانشجویان قرار گرفت.

همچنین تشویق و معرفی استادان و دانشجویان برتر در حوزه عفاف و پوشش، با اهدای تندیس و هدایای نقدی قابل توجه درمراسم و اعیاد و اولویت بخشی به آنان برای استفاده از سهمیه رایگان شرکت در اردوهای منتخبان و اردوهای زیارتی وسیاحتی در سطح واحد، استان و ملی و تخفیف مناسب شهریه دانشجویی برای دانشجویان از جمله فعالیت‌های معرفتی این دستور العمل است.

باتوجه به دغدغدهای مقام معظم رهبری نسبت به مسئله عفاف و حجاب در فضای دانشگاهی و جامعه، این انتظار وجود دارد که شورای عالی انقلاب فرهنگی و دیگر متولیان فرهنگی کشور، حساسیت بیشتری را نسبت به موضوع عفاف حجاب داشته باشند و از اقدامات بیهوده و بی هدف در این حوزه اجتناب کنند. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که شواهد و قرائن از آرایش نظامی دشمن برای عفاف زدایی در کشور خبر می‌دهد.

انتهای پیام/

108 / 167

نظرات

1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.

ایسکاTV

اخبار پر بازدید

آخرین اخبار