سیاست های محوری نظام بهره برداری از منابع و عوامل تولید تبیین شد

شنبه 9 تیر 1397 - 15:44
کد مطلب: 959575
شیرزاد

مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور سیاست های محوری نظام بهره برداری از منابع و عوامل تولید را تبیین کرد.

به گزارش گروه اقتصادی ایسکانیوز؛ به نقل از سازمان مرکزی تعاون روستایی، حسین شیرزاد، رئیس هیات مدیره و مدیرعامل سازمان مرکزی تعاون روستایی ایران، در جلسه معرفی مجریان طرح های محوری نظام بهره برداری سازمان تعاون روستایی کشور با تبیین سیاستهای جدید نظام های بهره برداری اظهارداشت: در مناسبات جدید، کشاورزی از مرحله تولیدگرایی به فاز بهره وری گذر کرده و وارد مرحله تکاملی کشاورزی پایدار شده است.

او اضافه کرد: کشاورزی پایدار، مفهومی دراز دامنه است و معطوف به حفاظت از منابع و همچنین عوامل تولید با تکیه بر خیزش ارزش افزوده در زنجیره تولید و نگاه به بیرون و صادرات محور است.

این مقام مسئول ادامه داد: در نتیجه، صورت بندی‌های نظام بهره برداری نیز با انعطاف و گاهی تاخیر و زمانی همپوشانی با مراحل تحول فعالیت کشاورزی سازگار می شود و اگر نشود چالش ها و بحران های مستمری را در پی خواهد داشت.

به گفته شیرزاد، سیاست های سنتی نظام بهره برداری، به ارتباط پیچیده و همه جانبه این فرآیندها بی توجه است و عموماً با رویکردی بخشی نگر، هر فعالیت مسیر منحصر بفرد خود را طی می کند. در بخش مدیریت منابع آب و خاک نیز فقدان نهادسازی، گسیختگی سیاستها، معضل واگذاری شبکه های اصلی آبیاری و مدیریت شبکه های فرعی و تجهیز مزارع از یکسو، گرایش به واگذاری اراضی نوآباد زیرسدها و شبکه‌های اصلی در قالب نظام های دهقانی از سوی دیگر، نشان از عدم شناخت نسبت به اهمیت آمیختگی اشکال متنوع نظام بهره برداری دارد.

این مقام مسئول با اشاره به سیاست های نوین ومحوری نظام بهره برداری از منابع و عوامل تولید در بخش کشاورزی ومنابع طبیعی،گفت: در تکوین نظام بهره برداری، همه فرایندهای تولید در بخش کشاورزی، اعم از منابع خاک و آب (تلفیق آب و خاک، زراعت و باغبانی کشت فشرده زیر پلاستیک، گلخانه ای، هیدروپونیک)، دامداری ودامپروری (صنعتی و نیمه صنعتی: پرواربندی، گاوداری شیری، مرغداری، پرورش سایر پرندگان- شترمرغ و...)، دامپروری سنتی(دامپروری عشایری و روستایی)، منابع آبهای دریایی، ساحلی و داخلی(تعاونی های صیادی و پره، صیادی تک محصولی (کیلکا)، صیادان دام گستر، تکثیرو پرورش ماهیان گرمابی، ماهیان سردابی، تکثیر پرورش ماهیان خاویاری اعم از مزارع انفرادی، مجتمع ها، دومنظوره، پرورش در قفس، پرورش آبزیان در آب بندانهای شمال وتالاب ها و مانداب های طبیعی، تکثیرو پرورش سخت پوستان – جنوب و شمال )، عرصه های طبیعی(جنگل و مرتع) و زیرنظام های پشتیبانی از تولید باید مورد توجه قرار گیرد.

به گفته او در نظام نوین بهره برداری می بایست، موقعیت فضایی – جغرافیایی، توان اکولوژیک سرزمین، موقعیت ژئوپلتیک، ملاحظات پایداری (مطلوبیت اجتماعی، سودمندی اقتصادی، حفاظت محیط زیست و سلامت و منافع بین نسلی) درنظرگرفته شود.

شیرزاد ادامه داد: با توجه به تنوع زیستی و تنوع فرهنگی و موقعیتهای متفاوت فضایی - جغرافیایی(سامان فضایی کالبدی سکونتگاهی)، نظام بهره برداری، باید در زنجیره صنایع پیشین و پسین منعطف باشد به گونه ای که از نظر «ساختاری – عملکردی» در شرایط متفاوت، کارایی لازم را داشته باشد ضمن اینکه نظام بهره برداری باید با چارچوب های شرعی و قانونی کشور در مورد نحوه مدیریت و بهره مندی از منابع ملی (آب و خاک) حرایم قانونی، اراضی دولتی و قوانین تجارت و مدیریت بنگاههای خصوصی و... منطبق باشد.

او افزود: نظام بهره برداری می بایست بر محور عدالت و براساس صیانت توأمان از منافع ملی و منافع فردی بهره برداران تدوین گردد. لذا هر نظام بهره برداری، باید حفاظت محیط زیست، منابع پایه زیستی و امنیت غذایی از یکسو و احترام به حقوق فردی و مطلوبیت مالی و اقتصادی بهره برداران از سوی دیگر را مدنظر قرار دهد.

به گفته این مقام مسئول در نظام بهره برداری نوین، راهبرد ملی مشارکت جوامع محلی، کاهش نقش دولت در امور اجرایی لحاظ شود و حدود و دامنه نقش دولت به امور حاکمیتی و حفاظت از منافع ملی و امنیت غذایی محدود گردد.

شیرزاد اضافه کرد: در جریان تدوین نظام بهره برداری لازم است ساماندهی استفاده از تسهیلات قانونی که در چارچوب قانون برنامه و بودجه به بخش کشاورزی پرداخت می شود در جهت ارتقاء تولید و بهبود عوامل تولید و هدایت سرمایه گذاریهای عمومی و در راستای سیاست های کلان توسعه بخش کشاورزی مورد توجه قرار گیرد. نکته کلیدی در این مورد آن است که یارانه های پرداختی به بخش کشاورزی، با رویکرد – امنیت غذایی و تعهدات حاکمیتی پرداخت می گردد. در نظام بهره برداری باید استفاده از این منابع برای انتفاع بهره برداران در تامین سایر نیازها محدود شود.

او ادامه داد: استقرار سیستم ساماندهی فرآیند توانمندسازی جامعه محلی از دیگر الزامات نظام بهره برداری است. این فرآیند برای استفاده از تکنولوژیهای نوین و ارتقاء بهره وری و افزایش کارایی، جزء وظایف حاکمیتی است که از طریق تشکل ها و نظام صنفی باید سازماندهی شود.به منظور پایش و ارزشیابی نظام های بهره برداری، سازماندهی به کمک شبکه ای از نظام هایی که در حوزه های مختلف فضایی جغرافیایی کشور استقرار می یابند، ضروری است. لذا در نظام بهره برداری، باید نحوه ایجاد ساختار شبکه ای نظام ها (علیرغم ویژگی های محلی و تفاوت های ساختاری - عملکردی) مدنظر قرار گیرد.

شیرزاد اظهارداشت: سامان «ساختاری- عملکردی» نظام بهره برداری با سه مؤلفه مالکیت و مسئله ارضی (مالکیت یا تصرف و مناسبات مرتبط به آن مثل خرید و فروش، جابجایی، اجاره داری و سهم بری، مستثنیات، منابع ملی وسامان های عرفی بهره برداران برای علف چر و چرا عشایری و روستایی)، مؤلفه اجتماعی (صورت بندی اجتماعی، قومی و فرهنگی)، فرهنگی و نهادی (پیشینه تاریخی نهادهای مستقر بومی و مدرن در منطقه)، تنوع فعالیت ها و اقتصاد، نیروی انسانی، تنوع فعالیت رایج مبتنی بر منابع تولید و سطح تکنولوژی، دنبال شود.

به گفته این مقام مسئول در سیاست های جدید، نکته کلیدی در مؤلفه های اجتماعی، فرهنگی و نهادی، که برآیند همه مولفه هاست، امکان پذیری، تفکیک مالکیت (با توجه به مسئله ارضی) و مدیریت واحد تولیدی است. فقدان سرمایه اجتماعی بویژه در حوزه کشاورزی و روستایی، مانع استفاده از خدمات مدیریتی در نهادهای منبعث از نظام می شود. تداوم نسبت های پدرسالارانه و مقاومت در برابر نوآوری ها از جمله عوامل محدودکننده استفاده از خدمات مدیریت نظام های بهره برداری است. در نظام بهره برداری مدرن باید سازوکارهای رفع موانع برای بهره گیری از مدیریت مدرن بجای مدیریت ناشی از مالکیت پیش بینی شود. همچنین در کنار قضایای حقوقی مربوط به مسئله ارضی، ویژگی های خاص و تبعی، مثل منزلت زمین داری در ایران، جایگزینی ارزش مبادله(بورس زمین) بجای ارزش تولیدی (بویژه در محدوده شهرها و مناطق توریستی، حاشیه بزرگراه ها و شریان های اصلی) از جمله مواردی است که در سیاست های نظام بهره برداری می بایست مدنظر قرار گیرد.

401

46 / 161

نظرات

1- لطفا نظرات خود را با حروف فارسی تایپ کنید.
2- نظرات حاوی مطالب توهین‌آمیز یا بی‌احترامی به اشخاص، قومیت‌ها، عقاید دیگران و مغایر با قوانین کشور منتشر نمی‌شود.
3- نظرات پس از تایید منتشر می‌شود.

ایسکاTV

اخبار پر بازدید

آخرین اخبار