کد خبر : 187367 تاریخ : شنبه 20 دی 1393 11:35
کاراکاس، میانجی نفتی تهران - ریاض
تهران-ایسکانیوز: سفر رئیس جمهور ونزوئلا به ایران، اولین ملاقات مادورو و حجت الاسلام والمسلمین حسن روحانی است. نیکلاس مادورو سفر دوره‌ای خود به کشورهای عضو سازمان اوپک را با محور احیای روابط و مذاکره در خصوص بحران نفتی موجود در جهان آغاز کرده است.

نیکلاس مادورو در بدو ورود خود نیز اعلام کرد که ایران نخستین گزینه من برای شروع سفر دوره‌ای من برای احیای روابط با کشورهای اوپک بود و بدون شک طی این سفر روابط خود با کشورهای این سازمان را گسترش داده و وارد مرحله جدیدتری خواهد کرد.

مادورو ونزوئلایی پس از سفر به چین و شرکت در نشست سران کشورهای آمریکای لاتین و حوزه کارائیب(سلاک) با مقامات چین از روز جمعه سفر خود به ایران و عربستان و سایر کشورهای عضو سازمان اوپک را آغاز کرده است.

او قصد دارد طی این سفرها در مورد بحران نفتی موجود در جهان و کاهش ناگهانی نرخ نفت در بازار جهانی با مقامات این کشورها به مذاکره بپردازد.

**

سفر نیکلاس مادورو به کشورهای عضو اوپک در شرایطی است که روند سقوط قیمت نفت در بازارهای جهانی ادامه دارد. نفت برنت هم اکنون به مرز ۵۰ دلار در هر بشکه رسیده و در پایین ترین نرخ ۵.۵ سال اخیر معامله می‌شود.

کاهش قیمت نفت مشکلات زیادی را برای کشورهای تولیدکننده از جمله ونزوئلا که برای تامین بودجه خود به درآمدهای نفتی وابسته هستند، ایجاد کرده است. براساس اعلام دوچه بانک،‌ ونزوئلا برای متعادل کردن بودجه خود در سال جاری میلادی به نفت بشکه ای ۱۱۷.۵ دلار احتیاج دارد.

ونزوئلا در آخرین نشست اوپک در ماه نوامبر پیشنهاد کاهش تولید این سازمان برای افزایش قیمت نفت را ارائه داد اما این پیشنهاد از سوی عربستان که دیگر اعضای اوپک را به دفاع از سهم بازار در برابر تولیدکنندگان نفت شیل متقاعد کرد، رد شد.

**

تهران و کاراکاس با وجود فاصله جغرافیایی 14 هزار کیلومتری بیش از هر کشور دیگری با یکدیگر نقاط مشترک دارند، این اشتراکات در سال های اخیر و در دوران ریاست جمهوری هوگو چاوز به گونه ای رشد یافت که بدون تردید می توان گفت اکنون همکاری های دو کشور با مرگ وی متوقف نخواهد شد.

روند گسترش روابط ایران و ونزوئلا از دوره سید محمد خاتمی، رئیس جمهور سابق ایران آغاز شد. رئیس جمهوری که از نظر کثرت سفرها به ونزوئلا و میزبانی چاوز رویکردی محتاطانه تر داشت و رابطه با کشورهای آمریکای لاتین را نیز به موازات توسعه روابط با دیگر کشورها پیش می برد.

دوران مناسبات گرم ایران و ونزوئلا از سال 2001 آغاز شد، توسعه سریع روابط دو کشور با ابتکار دولت وقت ایران و قبول تعهدات کلان مالی، عملا از سال 2006 آغاز شد. چاوز برای نخستین بار در سال 2001 به ایران سفر کرد و انگیزه دیدار خود را فراهم ساختن زمینه برای صلح، عدالت، امنیت و پیشرفت در قرن 21 معرفی کرد.

**

روابط ایران و ونزوئلا از زمانی پررنگ شد که احمدی نژاد رئیس دولت های نهم و دهم به چاوز رئیس جمهور این کشور نزدیک شد و طی سفرهای متعدد به این کشور، روابط جدیدی را با برشی از آمریکا قوت بخشید. پیش از این محمد خاتمی رئیس دولت هفتم و هشتم نیز سه بار به ونزوئلا سفر کرده بود. در سفری که در سال ۲۰۰۵ به ونزوئلا داشت، چاوز نشان اُردِن دِل لیبِرتادور را به او اعطا کرد و او را «مبارزی خستگی‌ناپذیر برای همهٔ نهضت‌های راستین» در جهان خواند.

در زمانی که چاوز روابط دولتش با دولت احمدی نژاد را بالاخص در زمینه‌های تولید انرژی، و همکاری‌های اقتصادی و صنعتی توسعه داد، چندین بار از ایران بازدید کرد. اولین سفر او در سال ۲۰۰۱ بود که در این سفر اعلام کرد؛ به ایران آمد تا مسیر صلح، عدالت، ثبات، و پیشرفت را برای قرن ۲۱ آماده کند.

او البته در یک مصاحبهٔ تلویزیونی گفت که با این سخن منتسب به احمدی‌نژاد مبنی بر اینکه «اسرائیل باید از روی نقشهٔ جهان پاک بشود» مخالف است و از آسیب رساندن به هیچ ملتی حمایت نمی‌کند.

تولد چاوز و هدیه عجیب احمدی نژاد

با این حال در ۲۸ ژوئیه، روز تولد چاوز، محمود احمدی‌نژاد نشان عالی درجه یک جمهوری اسلامی ایران را «به پاس قدرشناسی از چاوز برای اتخاذ مواضع تحسین برانگیز علیه نظام سلطه» به او اعطا کرد. چاوز در دانشگاه تهران متعهد شد که ونزوئلا «همواره و تحت هر شرایطی در کنار ایران خواهد ماند» و افزود «ما همیشه در کنار شما و ایران هستیم. مادامی که متحد بمانیم قادر خواهیم بود تا امپریالیسم آمریکا را شکست بدهیم اما به محض جدایی، آن‌ها ما را به حاشیه خواهند راند».

وقتی ونزوئلا و روسیه در حال گسترش همکاری‌های هسته‌ای بودند، محمدمهدی زاهدی، وزیر وقت علوم، تحقیقات و فناوری ایران، ریاست هیئت اعزامی ایران به کاراکاس را بر عهده داشت تا با مقامات بلندپایهٔ ونزوئلا اجرای قراردادهایی که بین دو کشور در سال ۲۰۰۶ بسته شده بود را بررسی کند. همچنین دو کمیتهٔ فنی و آموزشی برای اجرای قراردادهای فی‌مابین تأسیس شد. هیئت اعزامی ایران از مرکز تحقیقاتی لرزه‌شناسی ونزوئلا، دانشگاه مرکزی کاراکاس، دانشگاه سیمون بولیوار، و مؤسسهٔ علمی و تحقیقاتی ونزوئلا بازدید کرد. علاوه بر حوزه‌های سیاسی و نظامی، ایران و ونزوئلا متعهد به همکاری آکادمیک با یکدیگر جهت برقراری رشتهٔ جدید دانشگاهی در دانشگاه سراسری بولیوارین شدند. این رشتهٔ جدید در رابطه با اصول سوسیایستی و ارتقای مباحث مربوط به «سوسیالیسم قرن ۲۱» است.

تا پایان سال ۲۰۰۸، کمک‌های ایران به ونزوئلا شامل ساخت کارخانهٔ مهمات، کارخانهٔ مونتاژ خودرو، کارخانهٔ سیمان و حتی برقراری پرواز مستقیم بین تهران، دمشق و کاراکاس توسط ایران ایر بوده‌است.

روابط تجاری 4 میلیارد دلاری

روابط تجاری ایران و ونزوئلا به طور پیوسته افزایش یافته‌است و دو کشور فعالیت‌های اقتصادی مشترکی را در بخش‌های مختلفی از جمله انرژی، کشاورزی، ساخت مسکن، و زیرساخت‌ها آغاز کرده‌اند. تا دسامبر ۲۰۰۸، ارزش کل پروژه‌های اقتصادی که توسط کارخانه‌های ایرانی در ونزوئلا انجام گرفته‌است به حدود ۴ میلیارد دلار می‌رسد.

در سال ۲۰۰۷، ایران ایر، با همکاری کنویاسا، پرواز تهران-کاراکاس را از طریق دمشق برقرار ساخت.

6 سفارتخانه جدید در آمریکای لاتین

در چهار سال اول ریاست جمهوری احمدی‌نژاد، ایران شش سفارتخانهٔ جدید در آمریکای لاتین تأسیس کرد. سفارتخانه‌های جدید ایران در بولیوی، شیلی، کلمبیا، اکوادور، نیکاراگوئه و اروگوئه قرار دارند که به پنج سفارتخانهٔ پیشین ایران در آمریکای لاتین در آرژانتین، برزیل، کوبا، مکزیک و ونزوئلا افزوده شدند.

احمدی نژاد و هوگو چاوز رئیس جمهور ونزوئلا هر دو از چهره های ضد آمریکایی در جهان محسوب می شوند و طی سالیان اخیر در ابعاد بین اللملی تولیدات نفت، انرژی و شرکت های پتروشیمی، توسعه صنعتی، مونتاژ خودرو، کشاورزی و آکادمیک همکاری های نزدیکی با یکدیگر برقرار ساخته اند.

تعهد 800 میلیون دلاری چاوز به ایران

ونزوئلا و ایران دو کشور متحد در سازمان کشورهای صادر کننده نفت اوپک هستند و بدون تردید جزو بزرگترین دارندگان ذخایر نفت و گاز جهان هستند. دو کشور در سال 2010 بر سر سرمایه گذاری 760 میلیون دلاری در بخش انرژی دو کشور به توافق هایی دست یافتند. ونزوئلا نیز قول داد روزانه بیست هزار بشکه بنزین به ارزش در مجموع 800 میلیون دلار به ایران صادر کند.

در این سالها طرح های اقتصادی متعددی میان ایران و ونزوئلا به امضا رسید که از این جمله طرح توسعه صنعتی محور آبپوره-اورینوکو، ساخت 70000 واحد مسکونی، همکاری های آب و برق، فرآورده های خون و انتقال فناوری، کمک های ایران به ونزوئلا شامل ساخت کارخانه مهمات، کارخانه مونتاژ خودرو، کارخانه سیمان بود. همچنین روابط تجاری ایران و ونزوئلا در بخش های مختلفی از جمله انرژی، کشاورزی، ساخت مسکن، و زیرساخت ها ادامه یافت و در سال 2007، ایران ایر، با همکاری کنویاسا، پرواز تهران-کاراکاس را از طریق دمشق برقرار ساخت. برقراری یک خط منظم هواپیمایی میان تهران و کاراکاس در سال 2010 راه اندازی شد.

**

درگذشت هوگوچاوز، رئیس جمهور ونزوئلا پایان بخشی از این ارتباطات تجاری ، اقتصادی و سیاسی بود. همزمان با درگذشت چاوز، کانادایی ها اعلام کردند که احتمالا از این پس شاهد رونق روابط دو جانبه خواهند بود و در این بین آمریکایی ها نیز رویکرد نسبتا مشابهی را دنبال می کنند. اما به همان اندازه که ونزوئلای بدون چاوز برای کانادا بخت و اقبال به همراه می آورد، برای ایران و حزب الله ناکامی به همراه خواهد داشت.

رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران دولت وقت در این باره گفته بود که با فوت چاوز هم چشم انداز توسعه روابط تهران – کاراکاس روشن است، اما تردیدی وجود ندارد که این اندیشه های انقلابی و ضد امپریالیستی چاوز چپ گرا بود که زمینه رشد روابط ایران و ونزوئلا در سال های اخیر را فراهم کرد. زمینه ای که جمهوری اسلامی از طریق آن توانست نفوذ خود را در کشورهای آمریکای لاتین که حیات خلوت آمریکا به شمار می روند، توسعه بخشد.

**

اکنون پس از گذشت کمتر از دو سال از ریاست جمهوری حجت الاسلام و المسلمین حسن روحانی ، برای اولین بار نیکلاس مادورو رئیس جمهور ونزوئلا به ایران بدون ریاست احمدی نژاد سفر کرده است.