به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، کرسی‌های آزاداندیشی با هدف تضارب آرا و ایجاد چند صدایی در فضای آرام و منطقی برگزار می‌شود؛ چرا که آزادی اندیشه از سنت‌های دانشگاه تمدن ساز اسلامی_ایرانی است. این کرسی‌ها همانند هر فعالیت فرهنگی و سیاسی در دانشگاه‌ها باید از قوانین و اصولی پیروی کنند. به همین منظور آیین نامه «کرسی‌های آزاد اندیشی دانشگاهی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی» در جلسه ۵۳۱ و در تاریخ ۱۷ اسفند ۸۲ در شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسید.

کرسی آزاد اندیشی

«کرسی» بر اساس تعریف آئین نامه «کرسی‌های آزاد اندیشی در دانشگاه‌ها» به نشستی اطلاق می‌شود که در آن دانشگاهیان به صورت آزاد، نظام‌مند، منطقی و عالمانه به اظهار نظر، تبادل آرا و گفتگو در موضوعی خاص می‌پردازند.

همچنین در این آیین نامه برای ارکان این کرسی‌ها تعاریفی از جمله «دانشگاه به معنای به هر یک از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی سراسر کشور شامل دولتی و غیردولتی، دستگاه به معنای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و دانشگاه آزاد اسلامی، هیئت دانشگاه به معنای هیئت کرسی‌های آزاد اندیشی در دانشگاه اطلاق، و هیئت مرکزی یعنی هیئت مرکزی کرسی های آزاد اندیشی» تعریف شده است.

اهداف کرسی آزاداندیشی

نهادینه سازی آزادی بیان و تضارب آراء با رعایت اخلاق و منطق گفت وگو، ایجاد فرصت قانونی و عادلانه برای عرضه آزادانه آرا، دیدگاه‌ها و سؤالات پیرامون موضوعات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه و آگاهی از نظرات دیگران، تقویت روحیه حقیقت جویی، آزادگی و قانون گرایی، سامان دهی مباحث و گفت‌وگوها با صیغه علمی و ایجاد فضای مناسب برای طرح و بیان اندیشه‌های نو، تفکر خلاق و فرهنگ نوآور از جمله اهداف برگزاری کرسی آزاداندیشی است.

ساختار و وظایف 

هیئت مرکزی وظایفی برعهده دارد که از جمله آن می‌توان به «بررسی و تصویب ضوابط و بخشنامه‌های مورد نیاز، تصمیم گیری نهایی درباره درخواست تجدیدنظر اشخاص حقیقی و حقوقی نسبت به رای شورای فرهنگی دانشگاه و اعلام نظر در مدت قانونی مقرر، نظارت، بررسی و ارزیابی عملکرد هیئت‌های دانشگاه‌ها، رتبه بندی هیئت‌های دانشگاه ها از لحاظ فعالیت در پایان هر نیم سال تحصیلی، اعلام آن و تشویق هیئت‌های برتر و نمونه، اتخاذ راهبردها و تعیین اولویت های موضوعی کرسی‌ها» اشاره کرد.

ترکیب هیئت مرکزی

هیئت مرکزی متشکل از افراد و مسئولانی از جمله «معاون فرهنگی و اجتماعی دستگاه به عنوان رئیس هیئت، نماینده تام الاختیار نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها، معاون دانشجویی دستگاه یا یکی از معاونان به انتخاب رئیس دستگاه، نماینده تام الاختیار سازمان بسیج دانشجویی و دو نفر دانشجوی شاغل به تحصیل در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی در رشته های علوم انسانی و) یک نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه ها با مرتبه علمی دانشیاری یا بالاتر به پیشنهاد رئیس هیئت» است. 

گفتنی است که اعضای هیئت مرکزی با حکم بالاترین مقام هر دستگاه به مدت ۲ سال منصوب می‌شوند و تمدید آن نیز بلامانع است. همچنین دبیر هیئت مرکزی از میان اعضا و با رای اکثریت آنان انتخاب و با حکم رئیس هیئت منصوب می‌شود.

بر اساس تبصره ۴ ماده ۴ این آیین نامه، هرگاه پرونده تجدیدنظر نسبت به مصوبات شورای فرهنگی دانشگاهی در دستور کار هیئت مرکزی قرار گیرد با صلاحدید رئیس هیئت مرکزی، حضور نماینده هیئت دانشگاه مذکور بدون داشتن حق رای بلامانع خواهد بود. 

وظایف هیئت دانشگاه

هیئت دانشگاه درباره کرسی آزاداندیشی بر اساس آیین نامه «کرسی‌های آزاد اندیشی در دانشگاه‌ها» وظایفی دارد. این وظایف شامل «تشکیل جلسه بررسی و اعلام نظر درخواست اشخاص حقوقی یا حداقل ۳ نفر از دانشگاهیان متقاضی تشکیل کرسی، برنامه ریزی به منظور تشکیل منظم و قانون مند کرسی، نظارت بر کرسی و نحوه تشکیل جلسات آن، تعیین مجری و اداره کننده کرسی در چارچوب آئین نامه، ارسال گزارش فعالیت به شورای فرهنگی دانشگاه و هیئت مرکزی و ارزیابی و رتبه بندی کرسی‌هایی که برگزار شده» است.

ترکیب هیئت دانشگاه

ترکیب هیئت دانشگاه نیز شامل افرادی مانند «معاون فرهنگی به عنوان رئیس هیئت، مدیرکل فرهنگی دانشگاه به عنوان دبیر هیئت، مسئول نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه و یا نماینده تام الاختیار وی) دو نفر دانشجوی شاغل به تحصیل در مقاطع کارشناسی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه به ویژه در رشته های علوم انسانی به پیشنهاد رئیس هیئت، یک نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه به پیشنهاد رئیس هیئت و  یک نفر حقوقدان با اولویت انتخاب از میان اعضای هیئت علمی دانشگاه به پیشنهاد رئیس هیئت» است.

کدام یک از دانشجویان حق درخواست برگزاری کرسی آزاد اندیشی را دارند؟

بر اساس آیین نامه «کرسی‌های آزاد اندیشی در دانشگاه‌ها» هر کدام از تشکل‌ها دانشگاهی و گروه‌های قانونی دانشجویی در چارچوب اساسنامه خود یا ۳ نفر از دانشگاهیان یا هر یک از اعضای شورای فرهنگی یا هیئت دانشگاه حق درخواست کرسی دارند. آنان مطابق با این آئین نامه، فرم درخواست و پیوست آن را به دبیرخانه هیئت ارائه کرده و باید منتظر رسید باشند.

البته متقاضی برگزاری کرسی موظف است همزمان با ثبت درخواست، حداقل ۳ نفر منتقد از مواضع مطرح شده را معرفی کنند.

بنابراین در صورت ثبت نام حداقل ۳ نفر منتقد در مدت ۷ روز کاری، موضوع ظرف مدت ۵ روز کاری به منظور تشکیل جلسه و اعلام کتبی نتیجه در دستور کار جلسه هیئت دانشگاه قرار می‌گیرد. رئیس هیئت نیز مسئول رعایت زمان بندی مقرر است.

البته این آیین نامه‌ای تبصره‌ای دارد که بر اساس در صورت عدم ثبت نام حداقل ۳ نفر منتقد در مهلت مقرر، موضوع از دستور کار هیئت دانشگاه خارج می شود.

لازم به ذکر است، اگر فرد نسبت به رای هیات دانشگاه اعتراض داشته باشد، می‌تواند اعتراض خود را ظرف مدت ۲ هفته از تاریخ ابلاغ رای به صورت مکتوب به دبیرخانه شورای فرهنگی دانشگاه ارائه دهد. شورای فرهنگی دانشگاه موظف است ظرف مدت دو هفته از زمان دریافت اعتراض، موضوع را بررسی و نتیجه نهایی را به فرد اطلاع دهد.

نکته قابل توجه این است که در صورت اعتراض فرد به تصمیم نهایی شورای فرهنگی دانشگاه یا امتناع از پاسخگویی در مهلت مقرر، موضوع در صورت درخواست فرد به هیئت مرکزی ارجاع و رای هیئت مرکزی لازم الاجرا است.

همچنین هیئت مرکزی موظف است ظرف مدت ۳۰ روز از زمان دریافت اعتراف، به موضوع رسیدگی و تصمیم قطعی را اتخاذ و رای خود را در همان زمان مقرر به دانشگاه و فرد متقاضی ابلاغ کند.

گفتنی است، طرح مجدد درخواست تشکیل کرسی با گذشت حداقل ۴۵ روز، بر اساس تبصره ۴  این آیین نامه امکان پذیرد است.

فرآیند برگزاری کرسی آزاداندیشی

برگزاری کرسی آزاداندیشی فرآیندی دارد که شامل قرائت قرآن کریم، سرود جمهوری اسلامی ایران، خیر مقدم و اعلام موضوع، اعلام ضوابط و نحوه برگزار کرسی، شروع بحث از نماینده متقاضی تشکل کرسی، طرح دیدگاه منتقدین و جمع بندی دیدگاه‌ها است.

انتهای پیام/