به گزارش ایسکانیو، در یکی دو سال اخیر، پژوهشگران به بررسی ژنوم انسانهایی که هزاران سال پیش زندگی میکردند پرداختهاند و طی این تحقیقات، توجه ویژهای به ریشهی مردمان اروپا داشتهاند. آنها بخشهایی کلیدی از DNA بقایای ۸۳ انسان باستانی که در سایتهای تاریخی مختلف اروپا پیدا شده بودند را بررسی کردند. دانشمندان طی این مطالعه دریافتند که اروپاییهای امروزی، نتیجهی مهاجرت و ترکیب دست کم سه جمعیتی هستند که ۸۰۰۰ سال پیش به صورت جداگانه به اروپا مهاجرت کردند. این سه جمعیت، شکارچی-جمعآورنده و کشاورز بودهاند. طبق نتایجی که از این مطالعه بدست آمده، مشخص شده که احتمالا زبان هندو اروپایی در نتیجهی مهاجرت گستردهی جمعیتی گلهدار به نام «یامنایا» (Yamnaya) در ۴۵۰۰ سال پیش به اروپا رسیده است.
همین پژوهش اطلاعات بسیار جالبی هم دربارهی انتخاب طبیعی و تغییرات ژنتیکی هزاران سالهی مهاجران به اروپا ارائه میدهد. به خصوص ژنهایی که به صفات بسیار مفید ختم شدند و توانستند در طول ۸۰۰۰ سال گذشته کاملا در اروپا غالب شوند. «ایان متیسون» (Iain Mathieson) از دانشگاه هاروارد با مقایسهی ژنوم اروپاییهای باستانی با ژنهای اروپاییهای کنونی که از «پروژهی ۱۰۰۰ ژنوم» بدست آمده، پنج ژن تغییر یافته بر اثر انتخاب طبیعی را پیدا کرد که با تغییر نوع تغذیه و رنگدانههای پوست در ارتباط هستند.
دانشمندان میگویند شکارچی-جمع آورندگان اروپایی که ۸۰۰۰ سال پیش زندگی میکردند، نمیتوانستند قند موجود در شیر را هضم کنند. جالب اینجاست که حتی کشاورزان اولیهی اروپایی هم نمیتوانستند این کار را انجام دهند. کشاورزانی که ۷۸۰۰ سال پیش از مناطق شرقی نزدیک اروپا به این قاره آمدند و همچنین گلهداران یامنایا که ۴۸۰۰ سال پیش از مناطق استپی به اروپا مهاجرت کردند، فاقد ژن LCT بودند. این ژن اجازه میدهد که انسانهای بالغ بتوانند قند موجود در شیر را هضم کنند. تقریبا از ۴۳۰۰ سال پیش معدهی اروپاییها با لاکتوز شیر سازگار شد.
ولی قضیهی رنگ پوست اندکی پیچیدهتر است. به نظر میرسد که سفید شدن رنگ پوست اروپاییها از مناطق مختلف و به صورت مستقل از هم شروع شد. دانشمندان توانستند سه ژن مجزا پیدا کنند که میتوانند رنگ پوست را روشنتر کنند. بدین ترتیب مهاجرانی که ۸۰۰۰ سال پیش به اروپا آمدند پوستی کاملا تیرهتر از اروپاییّهای امروزی داشتند. انسانهای هوشمندی که ۴۰ هزار سال پیش از آفریقا مهاجرت کردند و به اروپا آمدند پوست تیره داشتند چرا که پوست تیره برای زندگی در عرضهای جغرافیایی پایین و آفتاب زیاد مناسبتر است. ولی این پوست تیره نه تنها در اروپا به کار نمیآمد، بلکه ضرر هم داشت. تحقیقات جدید میگویند که حدود ۸۵۰۰ سال پیش، شکارچی-جمعآورندگان اولیه در اسپانیا، لوکزامبورگ و لهستان هم پوستهای تیرهای داشتهاند. آنها فاقد نسخههای دو ژن SLC24A5 و SLC45A2 که به روشنشدن رنگ پوست میانجامید، بودند.
ولی در شمال اروپا اوضاع فرق میکند. دانشمندان بقایای هفت انسان باستانی را که ۷۷۰۰ سال پیش زندگی میکردند از سایت باستانی «موتالا» (Motala) پیدا کردند و فهمیدند که هر دو نسخهی ژنی که به داشتن پوست روشن میانجامد، یعنی SLC24A5 و SLC45A2 را دارند. آنها همچنین یک ژن سوم به نام HERC2/OCA2 هم یافتند. این ژن باعث میشود فرد چشم آبی و موی بلوند داشته باشد.
نخستین کشاورزانی که از شرق نزدیک به اروپا آمدند، هر دو ژن پوست روشن را داشتند. وقتی که با شکارچی-جمعآورندگان بومی تولید مثل کردند، یکی از ژنهای پوست روشن آنها در اروپا پخش شد. بنابراین مردمان اروپای مرکزی و جنوبی هم پوستهای سفیدتری پیدا کردند. نسخهی دیگر این ژن یعنی SLC45A2 ابتدا کمتر منتشر شد ولی از ۵۸۰۰ سال پیش انتشار آن هم قوت گرفت.
ولی قضیهی رنگ پوست اندکی پیچیدهتر است. به نظر میرسد که سفید شدن رنگ پوست اروپاییها از مناطق مختلف و به صورت مستقل از هم شروع شد. دانشمندان توانستند سه ژن مجزا پیدا کنند که میتوانند رنگ پوست را روشنتر کنند. بدین ترتیب مهاجرانی که ۸۰۰۰ سال پیش به اروپا آمدند پوستی کاملا تیرهتر از اروپاییّهای امروزی داشتند. انسانهای هوشمندی که ۴۰ هزار سال پیش از آفریقا مهاجرت کردند و به اروپا آمدند پوست تیره داشتند چرا که پوست تیره برای زندگی در عرضهای جغرافیایی پایین و آفتاب زیاد مناسبتر است. ولی این پوست تیره نه تنها در اروپا به کار نمیآمد، بلکه ضرر هم داشت. تحقیقات جدید میگویند که حدود ۸۵۰۰ سال پیش، شکارچی-جمعآورندگان اولیه در اسپانیا، لوکزامبورگ و لهستان هم پوستهای تیرهای داشتهاند. آنها فاقد نسخههای دو ژن SLC24A5 و SLC45A2 که به روشنشدن رنگ پوست میانجامید، بودند.
ولی در شمال اروپا اوضاع فرق میکند. دانشمندان بقایای هفت انسان باستانی را که ۷۷۰۰ سال پیش زندگی میکردند از سایت باستانی «موتالا» (Motala) پیدا کردند و فهمیدند که هر دو نسخهی ژنی که به داشتن پوست روشن میانجامد، یعنی SLC24A5 و SLC45A2 را دارند. آنها همچنین یک ژن سوم به نام HERC2/OCA2 هم یافتند. این ژن باعث میشود فرد چشم آبی و موی بلوند داشته باشد.
نخستین کشاورزانی که از شرق نزدیک به اروپا آمدند، هر دو ژن پوست روشن را داشتند. وقتی که با شکارچی-جمعآورندگان بومی تولید مثل کردند، یکی از ژنهای پوست روشن آنها در اروپا پخش شد. بنابراین مردمان اروپای مرکزی و جنوبی هم پوستهای سفیدتری پیدا کردند. نسخهی دیگر این ژن یعنی SLC45A2 ابتدا کمتر منتشر شد ولی از ۵۸۰۰ سال پیش انتشار آن هم قوت گرفت.
منبع: ScienceMag
20101
