به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، در روزگاری که بسیاری از دانشگاهها همچنان بر آموزش نظری متمرکزند، واحدی در دل دانشگاه آزاد شکل گرفته که رسالت خود را تربیت هنرمندِ مهارتآموخته و کارآفرین تعریف کرده است. واحد استاد فرشچیان، با الهام از مکتب حکیمانه این استاد فقید، کوشیده تا نظام آموزشی را از مدرکگرایی به مهارتمحوری سوق دهد.
سجاد یارزاده رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی این واحد در گفتوگو با خبرنگار ایسکانیوز از نقشه راهی میگوید که که در آن هر دانشجو با اجرای حداقل دو کار عملی، پا به عرصه میگذارد. مشروح این گفتوگو را در ادامه میخوانید.
دانشجویان بدون کار اجرایی، فارغالتحصیل نمیشود
یارزاده با بیان اینکه نظام آموزشی این واحد بر پایه مهارتمحوری استوار شده، گفت: پایاننامههای دانشجویان دراین دانشگاه، بدون کار اجرایی پذیرفته نمیشود. دانشجویان معماری، طراحی لباس، صنایعدستی، طلاوجواهر و حتی رشتههای وابسته، موظفاند در پایان دوره، دو کار عملی تحویل دهند.
وی با طرح اینکه پایاننامههای دانشجویان باید خروجی اجرایی داشته باشند، اضافه کرد: درحال حاضر ۱۸ نفر از دانشجویان معماری داخلی، پایاننامهشان را به احیای نمای آجری اختصاص دادهاند. از شرکت «آذر شین» اصفهان، چهار میلیارد تومان آجر هدیه گرفتیم و هفته آینده ۲۵۰ متر آجر به دانشگاه میرسد.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی گفت: این دانشجویان با کمک یک استادکار و با نظارت هنری بنده، نمای دانشگاه را با آجر خواهند ساخت. ما به تعبیری آزمایشگاهِ هنر را راهاندازی کردهایم و هدفمان احیای نهضت آجر در معماری ایرانی است.
وی با اشاره به همکاری با اتحادیههای صنفی اضافه کرد: با اتحادیه طلاوجواهر، طراحی پوشاک و نظام مهندسی معماری تفاهمنامه داریم تا دانشجوی ما بیکار نماند. وظیفه ما در واحد این است که هنرمندی مهارتآموخته و کارآفرین تربیت کنیم.
یارزاده درباره احیای هنرهای اصیل ایرانی را در آموزش دانشگاهی گفت: ما باور داریم که اقلیم، نوع معماری و هنر را تعیین میکند؛ پس باید به اصالت خودمان برگردیم. معماری ما کامپوزیت و شیشهای نیست، بلکه بازی آجر و چوب است.
وی تاکید کرد: ما امسال ۸۰ پایاننامه داریم که تا پایان شهریورماه، کارِ اجراییِ آنها به پایان میرسد. این پایاننامهها در چهار رشته اصلی و هنرهای وابسته به آنها تعریف شدهاند.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی اضافه کرد: رشته نخست، معماری داخلی و هنرهای وابسته به آن، رشته دوم، طلاجواهر و هنرهای مرتبط آن، رشته سوم، طراحی لباس و شاخههای وابسته و رشته چهارم، صنایعدستی و تمام هنرهای همجوار با آن است.
۸۰ پایاننامه، ۸۰ فرصت شغلی؛ روایت یک انقلاب عملی
یارزاده اظهار کرد: به هیچوجه، واژه «دفاع پایاننامه» را من بهکار نمیبرم، چون دفاعِ تئوریمحور، معنایی در این دانشگاه ندارد.
وی تاکید کرد: این ۸۰ پایاننامه، فقط یک آمار نیست؛ آنها ۸۰ فرصتِ شغلیِ عینی هستند که تا شهریور، واردِ بازارِ کار میشوند. دانشجویان ما، کارِ عملیِ خود را در دو ساختمانی که در اختیار داریم (ساختمان البرز و ساختمان اصلی) اجرا میکنند. هر دانشجو موظف است خروجیِ عینی تحویل دهد.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه این رویه برای همه رشتهها الزامی است، گفت: در رشته معماری داخلی، دانشجو باید نما، دکوراسیون یا فضایی اجرایی طراحی و پیاده کند. در طلاجواهر، اثرِ نهایی باید یک زیورِ قابلارائه باشد. در طراحی لباس، دوختِ نهایی و در صنایعدستی، خلقِ یک اثرِ دستیِ اصیل، شرطِ فارغالتحصیلی است.
وی با تاکید بر نظامِ استاد-شاگردی عنوان کرد: دانشجویی که از اینجا فارغالتحصیل میشود، باید برود در بیرون، پروژه بگیرد و کارِ اجرایی انجام دهد. برای همین، پای هر اثر، شناسنامهای نصب میکنیم که نامِ دانشجو، استاد راهنما و حتی شماره تماس برای سفارشدهی درج شده است.
یارزاده افزود: به جهت اجرای نظام استاد شاگردی و مهارت محوری 9 دبیرخانه در واحد فرشچیان وجود دارد که شامل: دبیرخانه اقتصاد هنر و کارآفرینی که این دبیر خانه، با هدف ساماندهی اشتغال دانشجویان و ارتباط با اتحادیههای صنفی راهاندازی شده است. مسئولیت این دبیرخانه بر عهده یکی از متخصصان کتاب اقتصاد هنر است.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی اضافه کرد: ما با سه اتحادیه اصلی شامل اتحادیه طلاوجواهر، اتحادیه طراحی پوشاک و لباس، و اتحادیه حوزه معماری یا همان نظام مهندسی معماری، تفاهمنامه امضا کردهایم تا هیچ دانشجوی ما بیکار نماند.
یارزاده در واکنش به اشتغال فارغالتحصیلان، اظهار کرد: این دبیرخانه نقشه راه اشتغال را ترسیم میکند و دانشجویان را به بازار کار واقعی متصل میسازد. دغدغه ما این است که هر دانشجو پس از فراغت از تحصیل، دغدغه شغل نداشته باشد.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی در تشریح فعالیت دبیرخانه حکمت و هنر درمانی گفت: این دبیرخانه با الهام از کنگره طب حکمتبنیان که بخش هنری آن بر عهده بنده بود، راهاندازی شده است.
وی با تشریح هدف اصلی این دبیرخانه، اضافه کرد: ما به دنبال این هستیم که هنر چگونه میتواند در خدمت درمان باشد. مثلاً موسیقی چگونه میتواند حال یک روانپریش را بهبود بخشد یا خلق یک اثر هنری، فرایند درمان اوتیسم و آلزایمر را تسهیل کند.
یارزاده در واکنش به همکاری با نهادهای درمانی، اظهار کرد: با دانشگاه علومپزشکی آزاد تهران در تعامل هستیم و نمایندهای از طرف دانشگاههای علومپزشکی آزاد تهران در گروه ما حضور دارند. این دبیرخانه، رشتهای میانرشتهای ایجاد کرده که حتی ابنسینا نیز در روزگار خود از همین روش برای درمان استفاده میکرد.
وی در واکنش به اینکه چگونه میتوان هنر را در خدمت درمان قرار داد، گفت: یکی از افتخارات ما، طراحی مرکز نورولوژی در بیمارستان فرهیختگان است. این پروژه با همکاری ۵ دانشجوی حرفهای رشته معماری انجام شد. هدف ما طراحی یک مرکز درمانی برای سه گروه بیمارِی: اماس، آلزایمر و اوتیسم بود.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی با طرح اینکه دانشجویان پیش از طراحی، ماهها مطالعه میدانی انجام دادند، اضافه کرد: دانشجویان این واحد شش ماه تمام، نیازهای فضایی و رفتاری بیماران اوتیسمی را بررسی کردند. باید میدانستند که یک بیمار اوتیسمی به چه نوع نور، رنگ، صدا و چیدمانی واکنش نشان میدهد. این مطالعات، پایههای طراحی یک مرکزِ درمانیِ انسانمحور شد.
وی در واکنش به اینکه این پروژه چه همکاریهای میانرشتهای داشتهاست، بیان کرد: بیمارستان فرهیختگان، نهایت همکاری را با ما داشتند. ما این مرکز را با سه گرایش تخصصی (اماس، آلزایمر و اوتیسم) در خودِ بیمارستان رونمایی کردیم و درحالحاضر بهعنوان یک الگوی عملی برای درمانگاههای روانپزشکی کشور چنین پروژهای را دست اقدام داریم.
یارزاده گفت: این کارِ اجراییِ دانشجویان، در فضای واقعی بیمارستان پیاده شده و مورد تأیید متخصصان علومپزشکی قرار گرفته است. ما نشان دادیم که یک دانشجوی معماری، اگر مهارتمحور تربیت شود، میتواند برای جامعهای با نیازهای ویژه، درمانگاه طراحی کند.
وی با اشاره به پروژههای دیگر این دانشگاه در حوزه رواندرمانی اضافه کرد: در سایت تجریش، در حال طراحی یک مرکز رواندرمانی تا محیطی طراحی شود تا ملاحضات بیمارانی که دچار اختلالات روانی هستند در نظر گرفته شود.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی در واکنش به اینکه این پروژهها چه ارتباطی با فلسفه وجودی واحد استاد فرشچیان دارد، اظهار کرد: استاد فرشچیان همواره بر حکمت و عرفان در هنر تأکید داشتند. ما با این پروژهها نشان میدهیم که هنر، فقط برای زیبایی نیست؛ هنر میتواند درمانگر باشد، همانگونه که ابنسینا نیز ازهنر برای شفا استفاده میکرد. این همان «حکمت و هنر درمانی» است که دبیرخانه تخصصیاش را هم راهاندازی کردهایم.
وی با اشاره به نقش دبیرخانه «حکمت و هنر درمانی» گفت: هدف ما این است که با بهکارگیری ظرفیتهای درمانی و هنری، رشتهای میانرشتهای ایجاد کنیم که در آن، معماری، موسیقی، نقاشی و حتی صنایعدستی، در خدمت فرایند درمانِ اختلالات روانی و عصبی قرار گیرند. این دقیقاً همان چیزی است که در بیمارستان فرهیختگان و پروژه تجریش به آن دست یافتهایم.
یارزاده در معرفی سومین دبیرخانه (دبیرخانه مرکزی و خلق اثر) گفت : این دبیرخانه وظیفه دارد در مناسبتهای ملی، هنرمندان شاخص را گرد هم آورد.
وی با اشاره به خروجیهای این دبیرخانه اظهار کرد: برای دختران مدرسه میناب، ۲۲ هنرمند برجسته کشور با نگاه مادرانه، آثار فاخری خلق کردند که اکنون در گنجینه دانشگاه نگهداری میشود. همچنین برای شهدای دنا در جنگ اخیر، ۱۵ اثر در برج آزادی رونمایی شد.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی در واکنش به جشنوارههای این دبیرخانه، اظهار کرد: جشنواره سجاد رنگین در اعیاد شعبانی و مستند جانافشان درباره کهنترین روایت کربلا، حاصل فعالیت همین دبیرخانه است. این مستند با همکاری شبکههای جامجم، یک و قرآن صدا وسیما تولید و پخش شده است.
یارزاده با تشریح چهارمین دبیرخانه (دبیرخانه امضا و شناسنامهدار کردن آثار و حقوق هنری) گفت: ما از مخزن مرکز سنجش دانشگاه در کهریزک، ۱۵۰۰ اثر خاکخورده را خارج کردیم و پس از جداسازی، ۷۰۰ اثر قابلقبول را شناسنامهدار کردیم.
وی اضافه کرد: برای هر اثر، کدینگ و لوگوی دانشگاه ثبت شد. با اسکن کد، تمام اطلاعات اثر شامل سبک، خالق، تاریخ، محل نگهداری و حتی قالبِ اثر قابلمشاهده است.
یارزاده درباره به ثبت ملی این آثار، اظهار کرد: ما میتوانیم در تدوین پروپوزال ثبت میراث ملموس همکاری کنیم، اما خودِ ثبت، اختیارِ ما نیست و این کار مربوط به سازمان میراث فرهنگی است.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی در معرفی پنجمین دبیرخانه (دبیرخانه دیپلماسی هنر) بیان کرد: هدف این دبیرخانه معرفی هنر ایرانی در عرصه بینالملل میباشد.
وی با طرح اینکه هنر چگونه میتواند در دیپلماسی مؤثر باشد، اضافه کرد: شما با هنر میتوانید یک کشور را تسخیر کنید. هنر ما در خانههای شخصیتهای جهانی نفوذ کرده، چون با همه فرهنگها و ادیان ارتباط برقرار میکند.
یارزاده در واکنش به نمونههای موفق این دبیرخانه، اظهار کرد: کتابی با عنوان «شاهکارهای هنری ایران در لهستان» و «شاهکارهای هنری ایران در بلغارستان» تدوین کردهایم همچنین در نمایشگاه فرش وین نیزمشاهده کردیم که یک حجرهدار ایرانی، سفیر هنریِ کشورمان شده بود.
وی با تشریح ششمین دبیرخانه ( دبیرخانه گنجینه هنرهای در حال فراموشی ) گفت: ما حدود ۴۹۹ رشته در حوزه هنرهای سنتی داریم که تقریباً ۲۵۰ رشته آنها در حال فراموشی است. وظیفه این دبیرخانه، احیای این رشتههاست.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی با طرح اقدامات لازم برای احیا این رشتهها، اضافه کرد: تدوین دانشنامه هنرهای سنتی و قرآنی، دانشنامه طرحها و نقشها، دانشنامه دوختهای سنتی و دانشنامه موسیقی سنتی را در دست داریم. همچنین با تولیدکنندگان و اسپانسرها صحبت کردهایم تا این رشتهها را دوباره زنده کنیم.
وی خاطر نشان کرد: برخی هنرمندان از متون اصیل ایرانی غافل شدهاند. درحالیکه سازمان اسکان بشر، شش باب از بوستان سعدی را به عنوان شاخص شکوفایی شهری معرفی کرده، ولی متاسفانه برخی هنرمندان ما هنوز این گنجینه را نمیشناسد.
یارزاده در معرفی هفتمین دبیرخانه (دبیرخانه خیرین هنر و ارتباط با صنعت) گفت: این دبیرخانه به دنبال جذب اسپانسر و حامی مالی برای پروژههای هنری است و ارتباط با بخش خصوصی و صنعت را ساماندهی میکند.
وی با اشاره به تفاهمنامههایی منعقد شده، بیان کرد: با موسسه هنرمانی تفاهمنامه تدوین کردهایم تا بخش خصوصی وارد عرصه شود و از هنرهای اصیل ایرانی حمایت کند.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اظهار کرد: با دو الی سه خیرحوزه هنر صحبت کردهایم تا اسپانسرجایزه استاد فرشچیان شوند. این دبیرخانه، پل ارتباطی بین هنرمند و سرمایهگذار است.
یارزاده در تشریح هشتمین دبیرخانه ( دبیرخانه دوسالانههای هنری و جایزه استاد محمود فرشچیان) تصریح کرد: مسئولیت این دبیرخانه برگزاری دوسالانههای هنری و اهدای جایزه استاد فرشچیان بهعنوان «نوبل هنری ایران» در رشتههای مختلف (تجسمی، معماری و..) است.
وی با معرفی نهمین دبیرخانه (دبیرخانه مرمت آثار هنری و ابنیه) گفت: این دبیرخانه با سرپرستی استاد صفمی فعالیت میکند و وظیفه مرمت تخصصی را بر عهده دارد.
رئیس واحد فرشچیان دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به رشتههایی که دراین دبیرخانه پوشش داده میشود، اضافه کرد: اساتید برجستهای در این دبیرخانه حضور دارند، استاد صفمی در خاتمکاری، منبت و مشبک؛ استاد گرگی در مرمت کاشیهای سنتی؛ استاد ملکیان در نسخهای خطی؛ استاد مهرآوری در آبگینه و شیشه؛ استاد نجفی در مرمت آثار حجمی؛ استاد پزشکیان در دوختهای سنتی؛ استاد اسکندری در مرمت ابنیه؛ استاد صحنورد در فلزکاری و قلمزنی؛ و استاد امیرعطایی در سازسازی سنتی.
یارزاده درواکنش به اهمیت این دبیرخانه، اظهار کرد: اگر این هنرها احیا نشوند، بخش عظیمی از هویت فرهنگی ما از بین میرود. این دبیرخانه نه تنها به مرمت آثار میپردازد، بلکه آموزشِ مرمتِ حرفهای را نیز در دستور کار دارد.
انتهای پیام/
نظر شما