به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از فلاورجان؛ بر اساس اعلام سردار وحید مجید، رئیس پلیس فتای فراجا، حدود ۲۷ نوع جرم سایبری در کشور بصورت روتین توسط بزهکاران مورد استفاده قرار می‌گیرد و از میان آن‌ها، پنج جرم شاخص و پرتکرار بیشترین حجم پرونده‌ها را به خود اختصاص داده‌اند. در صدر این فهرست، کلاهبرداری اینترنتی با سهمی بالغ بر ۴۰ درصد از کل پرونده‌های ثبت شده در نیمه نخست سال جاری قرار دارد. سخنگوی فراجا نیز با اشاره به تغییر الگوی جرائم در سال جاری اعلام کرد که در حالی که سرقت‌های فیزیکی ۱۶ درصد کاهش یافته، تعداد پرونده‌های کلاهبرداری اینترنتی از ۴۵ هزار به ۵۰ هزار مورد افزایش یافته است.

کلاهبرداری اینترنتی در قالب‌های متنوعی رخ می‌دهد. یکی از رایج‌ترین روش‌ها، سفارش کالا از بازارهای آنلاین است که کالا به دست خریدار نمی‌رسد یا کیفیت آن با آنچه اعلام شده تفاوت دارد. همچنین کلاهبرداران با سوءاستفاده از اطلاعات آگهی‌های فروش، کالا را به چند نفر فروخته و وجه آن را به حساب خود منتقل می‌کنند. به این نوع کلاه‌برداری‌های «کلاهبرداری مثلثی» گفته می‌شود که یکی از چالش‌های عمده پلیس فتا محسوب می‌شود.

پس از کلاهبرداری اینترنتی، برداشت غیرمجاز از حساب‌های بانکی دومین جرم پرتکرار در فضای مجازی است که حدود ۳۰ درصد جرائم را شامل می‌شود. این برداشت‌ها معمولاً با روش‌هایی مانند ارسال لینک‌های آلوده به تلفن همراه کاربران برای سرقت رمزهای بانکی یا هدایت آنان به درگاه‌های جعلی پرداخت انجام می‌گیرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد ارسال لینک‌های آلوده با سهم ۳۰ درصدی در رتبه دوم جرائم قرار دارد و کلاهبرداران از این روش برای هدایت کاربران به صفحات جعلی و سرقت اطلاعات بانکی آن‌ها استفاده می‌کنند.

سومین جرم مهم، دسترسی غیرمجاز به داده‌ها و سوءاستفاده از اطلاعات شخصی کاربران در پلتفرم‌های داخلی و خارجی است که ممکن است منجر به اخاذی یا انتشار داده‌های خصوصی شود. هتک حیثیت و مزاحمت‌های اینترنتی نیز از دیگر جرائم برجسته است که با ایجاد مزاحمت، تهدید، باج‌گیری یا انتشار تصاویر خصوصی افراد در شبکه‌های اجتماعی، آسیب‌های اجتماعی و اخلاقی ایجاد می‌کند.

سردار مجید تأکید کرد که کنترل جرائم سایبری فرآیندی پیچیده است که نیازمند همکاری گسترده و هماهنگی میان نهادهای مختلف است. در نیمسال اول امسال، ۱۹ پرونده کثیرالشاکی مربوط به اسکیمینگ (کپی غیرمجاز کارت‌های بانکی) شناسایی و ۳۸ متهم در این زمینه دستگیر شده‌اند. همچنین در حوزه برداشت غیرمجاز اینترنتی، حدود ۳۰ پرونده مهم با ۳۷ متهم باندی کشف و متلاشی شده است. در زمینه کلاه‌برداری‌های اینترنتی نیز، ۱۱۰ پرونده کثیرالشاکی با ابعاد سازمان‌یافته شناسایی و ۱۸۱ متهم مرتبط دستگیر شده‌اند.

در سطح استانی نیز اقدامات قابل توجهی صورت گرفته است. رئیس پلیس فتا استان اصفهان اعلام کرد در پنج ماهه نخست سال جاری، بیش از ۶هزار و ۳۰۰ فقره جرم سایبری در سطح استان به وقوع پیوسته که با تلاش شبانه روزی کارآگاهان پلیس، ۹۴ درصد این جرایم کشف شده است. در این مدت، ۶۵۲ متهم مرد و ۲۳۲ متهم زن در حوزه جرایم سایبری شناسایی و دستگیر شدند. همچنین بیش از ۹ هزار و ۳۶ حساب بانکی کلاهبرداران مسدود و ۲۹۸۳ لینک فیشینگ غیرفعال شد؛ همچنین ۷۵۱ خط تلفن مرتبط با کلاهبرداران قطع گردید.

از نظر جغرافیایی، توزیع جرائم سایبری در کشور متفاوت است؛ حدود ۱۳ درصد از کل پرونده‌های سایبری در پلیس فتای تهران بزرگ رسیدگی می‌شود. استان‌های خراسان رضوی و اصفهان هر کدام ۵ درصد، شیراز و آذربایجان شرقی هر کدام ۳ درصد از کل جرائم را به خود اختصاص داده‌اند. در مقابل، مناطقی مانند کیش، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی کم‌ترین میزان وقوع جرائم سایبری را دارند. با این حال، در مقایسه با سال گذشته، میزان وقوع جرائم سایبری در نیمه نخست امسال ۲.۷ درصد کاهش یافته و این روند در سال‌های اخیر ادامه داشته است که نشان‌دهنده بهبود کنترل و مقابله با این جرائم است.

سخنگوی فراجا در آستانه رویدادهای خرید مانند «جمعه سیاه» نسبت به افزایش فعالیت مجرمان سایبری هشدار داده و تأکید کرده است که تخفیف‌هایی چشم‌گیر و تبلیغات هیجان‌انگیز، ابزارهایی هستند که مجرمان از طریق آن‌ها صفحات جعلی فروش و درگاه‌های پرداخت مشابه فروشگاه‌های معتبر ایجاد می‌کنند تا اطلاعات یا مبالغ کاربران را سرقت کنند. وی تأکید کرده است که هیچ پیامک، تماس یا لینک اینترنتی مبنی بر برنده شدن در قرعه کشی، دریافت جایزه یا درخواست پرداخت مبالغ هرچند اندک، واقعی نیست و این پیام‌ها ترفندی برای فریب و سرقت اطلاعات بانکی شهروندان هستند.

با وجود کاهش نسبی آمار جرایم سایبری، کلاهبرداری اینترنتی و برداشت غیرمجاز همچنان بعنوان مهم‌ترین تهدیدات فضای مجازی کشور مطرح هستند. پلیس فتا با همکاری نهادهایی مانند بانک مرکزی، اپراتورهای تلفن همراه و دادستانی، تلاش می‌کند با شناسایی و انهدام باندهای مجرمانه، امنیت دیجیتال شهروندان را افزایش دهد. با این حال، کارشناسان معتقدند که مقابله با این جرائم نیازمند ارتقای سواد دیجیتال و هوشیاری کاربران در مواجهه با لینک‌ها و پیام‌های مشکوک است. تنها راه مصونیت از این جرایم، آگاهی، هوشیاری و اعتماد نکردن به پیشنهادهای بیش از حد وسوسه‌انگیز است.

خبرنگار: فاطمه کهکشان

انتهای خبر/