به گزارش گروه دانشگاه ایسکانیوز، علی منتظری رئیس جهاددانشگاهی، با حضور در برنامه تلویزیونی «چاووش» شبکه چهار سیما، با تسلیت شهادت رهبر انقلاب اسلامی، اظهار کرد: این ضایعه بزرگ را به ملت ایران تسلیت میگویم و امیدوارم بتوانیم با ترویج فرهنگ علم، فناوری و پژوهشی که ایشان برای کشور به یادگار گذاشتند، راه و آرمانهایشان را ادامه دهیم.
جهاددانشگاهی؛ مولود انقلاب فرهنگی
دکتر منتظری در تشریح زمینههای شکلگیری جهاددانشگاهی گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، دانشگاهها به دلیل فضای پرالتهاب سیاسی، از رسالت اصلی خود فاصله گرفته بودند و فعالیتهای علمی با اختلال روبهرو شده بود. در چنین شرایطی، امام خمینی(ره) در پیام نوروزی سال ۱۳۵۹ بر ضرورت تحول در دانشگاهها تأکید کردند و این پیام، نقطه آغاز حرکتی شد که بعدها به انقلاب فرهنگی انجامید.
وی افزود: پس از آغاز انقلاب فرهنگی با حکم امام خمینی(ره)، ستاد انقلاب فرهنگی با حضور جمعی از شخصیتهای برجسته علمی و فرهنگی کشور تشکیل شد. اعضای این ستاد با توجه به مأموریتهای خود در حوزه آموزش عالی، آموزش و پرورش و فرهنگ عمومی، فعالیت را از دانشگاهها آغاز کردند و برای اجرای برنامههای خود، از ظرفیت دانشجویان مسلمان و نیروهای فعال انقلاب فرهنگی بهره گرفتند.
رئیس جهاددانشگاهی ادامه داد: در همین چارچوب، جهاددانشگاهی در ۱۶ مرداد ۱۳۵۹ به عنوان بازوی اجرایی ستاد انقلاب فرهنگی تأسیس شد؛ نهادی که مأموریت یافت ضمن حفظ سرمایههای علمی و دانشگاهی کشور، زمینه بازگشایی دوباره دانشگاهها و اجرای برنامههای فرهنگی و آموزشی را فراهم کند.
مسئولیت اداره دانشگاهها در دوران تعطیلی
دکتر منتظری با اشاره به شرایط آن روزهای کشور اظهار کرد: در مقطع تعطیلی دانشگاهها، جهاددانشگاهی مسئولیت اداره امور دانشگاهها، حفظ امکانات و صیانت از ظرفیتهای علمی را بر عهده گرفت تا شرایط لازم برای آغاز دوباره فعالیت دانشگاهها فراهم شود.
وی افزود: از مهرماه سال ۱۳۶۱ نیز با آغاز تدریجی بازگشایی دانشگاهها، جهاددانشگاهی نقش مهمی در ساماندهی فعالیتهای فرهنگی دانشگاهها ایفا کرد؛ مسئولیتی که در آن مقطع، با توجه به محدود بودن تعداد دانشگاهها، اهمیت ویژهای داشت.
رئیس جهاددانشگاهی همچنین به نقش این نهاد در توسعه آموزش عالی اشاره کرد و گفت: جهاددانشگاهی در شکلگیری برخی مجتمعهای دانشگاهی که بعدها به دانشگاههای مستقل از جمله دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی و دانشگاه هنر تبدیل شدند، نقش مؤثری داشت و همزمان مسئولیت تدوین، تألیف و انتشار بخشی از کتابهای درسی جدید، از جمله منابع معارف اسلامی و تاریخ انقلاب اسلامی را نیز بر عهده گرفت.
بازوی علمی دفاع مقدس
دکتر منتظری با اشاره به آغاز جنگ تحمیلی در ماههای نخست فعالیت جهاددانشگاهی گفت: هنوز مدت زیادی از تأسیس این نهاد نگذشته بود که جنگ تحمیلی آغاز شد و بخشی از مأموریتهای جهاددانشگاهی متناسب با نیازهای کشور تغییر یافت.
وی افزود: از نخستین روزهای دفاع مقدس، جهاددانشگاهی همه ظرفیتهای علمی، انسانی و آزمایشگاهی خود را در خدمت جبههها قرار داد و با همکاری نزدیک سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، جهاد سازندگی، نیروی هوایی و دیگر نیروهای مسلح، به بازوی علمی و دانشگاهی دفاع مقدس تبدیل شد.
به گفته رئیس جهاددانشگاهی، هر زمان که نیروهای مسلح با مسئلهای علمی یا فنی روبهرو میشدند، جهاددانشگاهی با استفاده از توان استادان دانشگاه و پژوهشگران جوان برای حل آن وارد عمل میشد و همین همکاریها، نقش مهمی در پشتیبانی علمی و فنی از دفاع مقدس ایفا کرد.
مدرسه تربیت مدیران و متخصصان
دکتر منتظری با بیان اینکه سالهای نخست فعالیت جهاددانشگاهی، دوران شکلگیری سرمایه انسانی این نهاد بود، اظهار کرد: نیروهای جوان جهاددانشگاهی در سختترین شرایط انقلاب و دفاع مقدس، تجربههای ارزشمندی کسب کردند و بعدها بسیاری از آنان به استادان دانشگاه، مدیران اجرایی، پژوهشگران و مسئولان برجسته کشور تبدیل شدند.
وی افزود: رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز بارها به دشواریهای آن دوران اشاره کردهاند؛ دورانی که کشور علاوه بر جنگ تحمیلی، با کمبود شدید امکانات، مشکلات اقتصادی و محدودیتهای فراوان روبهرو بود. طبیعی است نیروهایی که در چنین شرایطی مسئولیت پذیرفتند، به مدیرانی توانمند، کارآزموده و مسئلهمحور تبدیل شوند.
منتظری همچنین با اشاره به یکی از تحولات مهم آن دوره گفت: در سال ۱۳۶۳ و با نظر رهبر شهید انقلاب اسلامی در دوران ریاستجمهوری، ستاد انقلاب فرهنگی با موافقت امام خمینی(ره) به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارتقا جایگاه یافت؛ اقدامی که زمینهساز تقویت سیاستگذاری فرهنگی و علمی کشور شد.
رهبر شهید؛ معمار نگاه راهبردی به جهاددانشگاهی
دکتر منتظری با اشاره به ارتباط رهبر شهید انقلاب اسلامی با جهاددانشگاهی، این ارتباط را فراتر از یک حمایت معمول دانست و گفت: این ارتباط را میتوان در دو مقطع بررسی کرد؛ دوران ریاستجمهوری و دوران رهبری. در دوره نخست، توجه ایشان بیشتر معطوف به تربیت فکری و فرهنگی نیروهای جوان جهاددانشگاهی بود، اما با آغاز دوره رهبری، این ارتباط به سطحی راهبردی ارتقا یافت و جهاددانشگاهی به عنوان نهادی اثرگذار در پیشرفت علمی و فناوری کشور، همواره مورد هدایت و حمایت ایشان قرار گرفت.
وی افزود: رهبر شهید معتقد بودند جهاددانشگاهی باید در متن دانشگاه باقی بماند؛ زیرا این نهاد، علاوه بر فعالیتهای علمی و پژوهشی، مأموریت مهمی در تربیت فکری، فرهنگی و انقلابی دانشجویان بر عهده دارد. به گفته ایشان، هیچ مجموعهای نمیتواند این نقش را به اندازه جهاددانشگاهی ایفا کند و به همین دلیل همواره بر حفظ جایگاه آن در محیطهای دانشگاهی تأکید داشتند.
دکتر منتظری ادامه داد: حمایت رهبر شهید از فعالیتهای فرهنگی جهاددانشگاهی نیز همواره ادامه داشت و ایشان در مقاطع مختلف با صدور پیام برای جشنوارهها، مسابقات و برنامههای دانشجویی، ضمن قدردانی از تلاش جهادگران، بر تداوم این مسیر تأکید میکردند.
تأکید بر شتاب علمی و انجام کارهای بزرگ
رئیس جهاددانشگاهی با اشاره به مهمترین رهنمودهای رهبر شهید در حوزه علم و فناوری اظهار کرد: ایشان همواره بر حفظ شتاب علمی کشور تأکید داشتند و معتقد بودند پیشرفتهای علمی جمهوری اسلامی ایران نباید موجب رضایت و توقف شود، بلکه باید با قدرت بیشتری ادامه یابد.
وی افزود: رهبر شهید بارها یادآور میشدند اگرچه ایران در حوزههایی مانند فناوری نانو، زیستفناوری و برخی فناوریهای نوین به جایگاههای ممتاز جهانی دست یافته است، اما حرکت علمی جهان شتاب فراوانی دارد و جبران عقبماندگیهای گذشته، استمرار این مسیر را به یک ضرورت راهبردی تبدیل کرده است.
دکتر منتظری گفت: پس از حدود یک دهه فعالیت جهاددانشگاهی، رهبر شهید خطاب به مسئولان این نهاد فرمودند: «دیگر زمان کارهای بزرگ فرا رسیده است.» به گفته وی، این جمله نقطه عطفی در مسیر جهاددانشگاهی بود و نشان میداد که دوران تجربهاندوزی به پایان رسیده و باید ظرفیتهای شکلگرفته در خدمت اجرای پروژههای بزرگ علمی و فناورانه قرار گیرد.
وی افزود: از آن پس، مسئولان جهاددانشگاهی به صورت مستمر گزارش فعالیتها را به محضر رهبر شهید ارائه میکردند و ایشان نیز ضمن ابراز رضایت از پیشرفتها، با رهنمودهای خود مسیر آینده این نهاد را ترسیم میکردند.
حمایت از تقویت خودباوری علمی
دکتر منتظری یکی از نقاط عطف این حمایتها را موفقیت پژوهشگران جهاددانشگاهی در حوزه سلولهای بنیادی دانست و گفت: در سال ۱۳۸۲، گزارش تولید، تکثیر و انجماد سلولهای بنیادی به رهبر شهید ارائه شد و ایشان پس از شنیدن این گزارش، با جمله ماندگار «باش تا صبح دولتت بدمد» از این دستاورد استقبال نمودند.
وی افزود: این حمایت، صرفاً یک اظهار خرسندی نبود، بلکه به تقویت روحیه خودباوری در میان پژوهشگران کشور انجامید. رهبر شهید در دیدارهای مختلف با مسئولان، دانشجویان و اعضای هیئت دولت بارها از این موفقیت یاد میکردند و آن را نمونهای از پیوند ایمان، تلاش و علم میدانستند.
رئیس جهاددانشگاهی خاطرنشان کرد: در آن مقطع حتی برخی نسبت به این موفقیت علمی تردید داشتند، اما حمایت قاطع رهبر شهید موجب شد پژوهشگران با اعتمادبهنفس بیشتری مسیر حرکت در مرزهای دانش را ادامه دهند.
جهاددانشگاهی؛ مجموعهای فراتر از رویان
منتظری با تأکید بر اینکه دستاوردهای جهاددانشگاهی تنها به پژوهشگاه رویان محدود نیست، اظهار کرد: پژوهشگاه ابنسینا در حوزه درمان ناباروری، سقط مکرر و تولید برخی واکسنهای مرتبط با بیماریهای ویروسی، از دیگر مراکز موفق این نهاد است که خدمات ارزشمندی به کشور ارائه کرده است.
وی همچنین به شکلگیری مرکز بیماریهای پستان در جهاددانشگاهی اشاره کرد و گفت: این مجموعه که امروز به پژوهشگاه ملی سرطان جهاددانشگاهی تبدیل شده، نمونه دیگری از توجه این نهاد به نیازهای اساسی کشور در حوزه سلامت است و پژوهشگران جوان آن در عرصههای نوین علمی فعالیتهای ارزشمندی انجام میدهند.
کار جهادی؛ خوداتکایی و حل مسئله
رئیس جهاددانشگاهی با بیان اینکه روحیه جهادی همواره بر خوداتکایی و مسئولیتپذیری استوار بوده است، گفت: در سالهای تحریم و محدودیت، اعضای جهاددانشگاهی هیچگاه منتظر رفع موانع یا اقدام دیگران نماندند، بلکه با تکیه بر توان داخلی، برای حل مسائل کشور وارد عمل شدند.
وی افزود: رهبر شهید نیز همواره بر همین رویکرد تأکید داشتند و معتقد بودند نباید مشکلات و محدودیتها بهانهای برای توقف حرکت علمی کشور شود. ایشان پژوهشگران را به اقدام، ابتکار و عبور از موانع دعوت میکردند و باور داشتند که پیشرفت کشور تنها با اتکا به توانمندیهای داخلی و روحیه جهادی امکانپذیر است.
نوآوری علمی نیازمند اقتدار و جرأت است
دکتر منتظری با اشاره به یکی از مهمترین توصیههای رهبر شهید انقلاب اسلامی در حوزه علم و فناوری اظهار کرد: ایشان همواره تأکید داشتند که پیشرفت علمی نباید هیچگاه متوقف شود و کشور نباید به دستاوردهای موجود قانع باشد. به اعتقاد رهبر شهید، دستیابی به موفقیت در هر حوزه علمی یا فناوری، نقطه پایان نیست، بلکه باید سکوی حرکت برای دستیابی به قلههای بالاتر باشد.
رئیس جهاددانشگاهی با اشاره به یکی از مهمترین توصیههای رهبر شهید درباره نوآوری علمی اظهار کرد: ایشان معتقد بودند کشور بیش از هر چیز به نوآوری علمی نیاز دارد و نوآوری نیز بر دو پایه استوار است؛ اقتدار علمی و جرأت علمی.
وی افزود: رهبر شهید میفرمودند همانگونه که در معارف اسلامی مفهوم اجتهاد وجود دارد، در عرصه علم نیز نوآوری همان اجتهاد علمی است. ایشان قدرت علمی را در دانش آفروزی و ذخیره علم میدانستند و جرات علمی را شهامت در گریز از جزمیت و ایستایی در یک نقطه تعریف میفرمودند. ایشان میفرمودند قدرت علمی هرگاه با با جرات علمی عجین شود نوآوری علمی حاصل میگردد. البته ایشان تأکید میکردند که این سخن به معنای دعوت به بینظمی یا آنارشیسم علمی نیست، بلکه پژوهشگر باید ضمن برخورداری از پشتوانه علمی، جرأت عبور از مسیرهای تکراری و کشف راههای جدید را نیز داشته باشد.
دکتر منتظری خاطرنشان کرد: ایشان همواره به ما توصیه میکردند که تنها به مسیرهای شناختهشده اکتفا نکنیم، بلکه با شجاعت و خلاقیت، میانبرهای علمی را پیدا کنیم و راههای تازهای برای پیشرفت کشور بگشاییم.
وی تأکید کرد: اگر امروز جهاددانشگاهی به جایگاه کنونی خود رسیده است، بخش اصلی از این موفقیت مرهون نگاه بلند، اعتماد و حمایتهای راهبردی رهبر شهید انقلاب اسلامی است.
تا جان در بدن دارم از دانشمندان و جوانان نخبه حمایت میکنم
دکتر منتظری با اشاره به حمایتهای بیدریغ رهبر شهید انقلاب اسلامی از جامعه علمی کشور گفت: یکی از ویژگیهای برجسته ایشان این بود که با وجود جایگاه والای فقهی، همواره شخصاً از دانشمندان و پژوهشگران دانشگاهی حمایت میکردند.
وی افزود: رهبر شهید صریحاً به نخبگان و جوانان پژوهشگر میفرمودند تا جان در بدن دارم از شما حمایت میکنم. این جمله برای پژوهشگران و جوانان نخبه کشور سرمایهای بزرگ و امیدبخش بود و کمتر میتوان شخصیتی را یافت که با چنین صراحت و اطمینانی از جامعه علمی حمایت کرده باشد.
دکتر منتظری ادامه داد: این حمایتها تنها شامل جهاددانشگاهی نبود، بلکه مراکز علمی و پژوهشی دیگر از جمله سازمان انرژی اتمی، مؤسسه پاستور، مؤسسه رازی و سایر مراکز برجسته تحقیقاتی کشور نیز همواره مورد توجه و حمایت رهبر شهید قرار داشتند.
پیشرفتهای علمی، حاصل اعتماد به جوانان
دکتر منتظری در ادامه با مرور خاطراتی از دیدارهای خود با رهبر شهید، دقت و اشراف ایشان بر فعالیتهای علمی کشور را یادآور شد و گفت: رهبر شهید با جزئیات دستاوردهای پژوهشی و فناوری کشور آشنا بودند و موفقیتهای پژوهشگران را بهصورت مستمر دنبال میکردند.
وی با اشاره به بازدید رهبر شهید از پژوهشگاه رویان در سال ۱۳۸۶ افزود: ایشان علاوه بر بازدید از بخشهای مختلف پژوهشگاه، با دقت گزارشها و آثار مرتبط با فعالیتهای جهاددانشگاهی را مطالعه میکردند که این موضوع، اهتمام ویژه ایشان به پیشرفت علمی کشور را نشان میداد.
حفظ هویت جهاد دانشگاهی؛ مطالبه همیشگی رهبر شهید
منتظری با اشاره به مهمترین توصیه رهبر شهید به جهاددانشگاهی اظهار کرد: یکی از تأکیدات دائمی ایشان، چه در دیدارهای خصوصی و چه در سخنرانیهای عمومی، حفظ هویت جهاد دانشگاهی بود.
وی افزود: رهبر شهید همواره تأکید میکردند که جهاددانشگاهی باید دو مؤلفه اصلی هویت خود را حفظ کند؛ نخست هویت دینی و انقلابی و دوم هویت دانشگاهی و علمی.
منتظری ادامه داد: ایشان بارها هشدار میدادند که جهاددانشگاهی نباید مانند برخی افراد یا جریانها باشد که بر اثر هیجان، مسیری را آغاز میکنند اما بعدها به طور کامل از آن فاصله میگیرند.
راه درست با گذر زمان تغییر نمیکند
وی گفت: رهبر شهید معتقد بودند اگر کسی بر اساس منطق و استدلال راه درستی را انتخاب کرده باشد، باید تا پایان عمر بر همان مسیر استوار بماند و تغییرات مقطعی و هیجانی نباید موجب عدول از اصول شود.
منتظری افزود:ایشان تأکید میکردند افراد سستاراده با کوچکترین فشار یا تغییر شرایط مسیر خود را عوض میکنند، اما انسانهای استوار مانند فولاد هستند که هرچه بیشتر تحت فشار قرار گیرند، استحکام بیشتری پیدا میکنند.
وی خاطرنشان کرد: رهبر شهید در پاسخ به کسانی که میگفتند شرایط انقلاب مربوط به گذشته بوده و امروز باید مسیر دیگری را انتخاب کرد، تصریح میکردند که اگر راهی از ابتدا بر اساس حق و منطق انتخاب شده باشد، گذر زمان آن را باطل نمیکند؛ بلکه هرچه زمان میگذرد، ارزش و درستی آن بیشتر آشکار میشود.
هوا و هوس، طمع و غفلت؛ عوامل انحراف از مسیر
منتظری با اشاره به یکی دیگر از توصیههای رهبر شهید اظهار کرد: ایشان بارها هشدار میدادند که سه عامل میتواند انسان را از مسیر صحیح منحرف کند؛ هوا و هوس، طمع و غفلت.
وی افزود: رهبر شهید برای تبیین این موضوع به آیهای مربوط به جنگ احد در سوره نساء اشاره میکردند و توضیح میدادند که رها کردن مواضع به طمع غنیمت، زمینه شکست مسلمانان را فراهم کرد و این تجربه تاریخی همواره باید مورد توجه قرار گیرد.
رئیس جهاددانشگاهی تأکید کرد: امیدوارم همه جهادگران بتوانند با حفظ هویت انقلابی، دینی و دانشگاهی جهاددانشگاهی، به این مسیر وفادار بمانند و خون پاک رهبر شهید، شهدای علمی کشور و شهدای جهاد دانشگاهی چراغ راه ادامه این مسیر باشد.
انتهای پیام/
نظر شما