به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ بخش ساردوئیه از توابع شهرستان جیرفت، با طبیعت کوهستانی، باغهای حاصلخیز، هوای خنک و ظرفیتهای گسترده در حوزه گردشگری و کشاورزی، یکی از مناطق شاخص جنوب استان کرمان محسوب میشود، اما این منطقه در سالهای اخیر با بحرانی روبهرو شده که نهتنها رفاه عمومی و زندگی روزمره مردم را تحت تأثیر قرار داده، بلکه آینده توسعه، گردشگری و ماندگاری جمعیت در روستاها را نیز با نگرانی جدی همراه کرده است.
مرکز این بخش، شهر درب بهشت، در فاصله ۸۵ کیلومتری جیرفت و ۱۶۰ کیلومتری مرکز استان کرمان قرار دارد. ساردوئیه به دلیل ارتفاع، پوشش طبیعی و شرایط آبوهوایی متفاوت، در فصل گرما مقصد شمار زیادی از گردشگران شهرستان جیرفت، دیگر مناطق استان و حتی استانهای همجوار است. اختلاف دمای چشمگیر این منطقه با نواحی گرمسیری جیرفت، از مهمترین ویژگیهای آن به شمار میرود؛ بهگونهای که همزمان با ثبت دماهای نزدیک به ۵۰ درجه در برخی مناطق گرم جنوب کرمان، ساکنان و مسافران ساردوئیه هوایی بهاری و خنک را تجربه میکنند.
همین ویژگی اقلیمی، ساردوئیه را در سالهای گذشته به یکی از مقاصد پرطرفدار برای سفرهای تابستانی تبدیل کرده و افزایش حضور گردشگران، ساخت ویلاها و ایجاد بناهای پذیرایی و گردشگری را به دنبال داشته است. با این حال، توسعه این فعالیتها در کنار کاهش بارندگی، خشکسالیهای پیاپی و افزایش مصرف آب، فشار بیشتری بر منابع محدود منطقه وارد کرده و مسئله تأمین آب را به یکی از مهمترین مطالبات مردم تبدیل کرده است.
کاهش نزولات جوی در سالهای اخیر، چهره ساردوئیه را نیز تغییر داده است. در گذشته باغها و درختان این منطقه با بارش برف و باران بیشتری آبیاری میشدند و در ارتفاعات برخی نواحی مانند سربیژن، آثار برف تا اواخر فصل بهار باقی میماند، اما اکنون کاهش شدید بارندگی و پیامدهای تغییر اقلیم موجب شده است شماری از روستاها برای تأمین آب به تانکر وابسته شوند.
بحران آب در ساردوئیه تنها به کاهش فشار شبکه یا قطعیهای کوتاهمدت محدود نیست. ساکنان این بخش از سهمیهبندی آب، دسترسی محدود در طول شبانهروز، دشواری ذخیرهسازی و اختلال در فعالیتهای روزمره سخن میگویند. شرایطی که به گفته آنان سالها ادامه داشته و با وجود طرح وعدههای مختلف، هنوز راهحلی پایدار برای آن به مرحله اجرا نرسیده است.
اشکان عرب، از ساکنان بخش ساردوئیه، با اشاره به وضعیت موجود گفت: آب که مهمترین نیاز زندگی است، در این منطقه سهمیهبندی شده و کمبود آن زندگی مردم را دشوار و طاقتفرسا کرده است. به گفته وی، وضعیت نامناسب تأمین آب چند سال است ادامه دارد و وعدههایی که برای رفع مشکل داده شده، تاکنون نتیجه عملی و ملموسی برای مردم نداشته است.
امین صنعتی، یکی دیگر از اهالی منطقه، نیز با تشریح وضعیت آب در ساردوئیه اظهار کرد: آب شبکه در برخی روزها تنها حدود دو ساعت وصل میشود و مردم در باقی ساعات شبانهروز به آب دسترسی ندارند. خانوادهها ناچارند در مدت کوتاه وصل بودن شبکه، آب موردنیاز خود را در مخزن و تانکر ذخیره کنند تا بتوانند نیازهای روزمره را تا نوبت بعدی تأمین کنند.
وی افزود: این مشکل حدود هفت سال است که در ساردوئیه ادامه دارد و مردم طی این مدت بارها نسبت به قطعیها و کمبود آب اعتراض کردهاند، اما آنچه شنیدهاند بیشتر وعده حل مسئله بوده و اقدام اساسی که بتواند بحران را پایان دهد، هنوز عملیاتی نشده است.
صنعتی با اشاره به جایگاه گردشگری ساردوئیه بیان کرد: در فصل گرم سال، بهویژه روزهای تعطیل، مسافران زیادی از نقاط مختلف شهرستان، استان و مناطق مجاور کرمان به این بخش سفر میکنند. ادامه بحران آب میتواند به کاهش حضور گردشگران و از دست رفتن ظرفیت گردشگری منطقه منجر شود. از سوی دیگر، بخشی از ساکنان نیز به دلیل همین مشکلات به مناطق دیگر مهاجرت کردهاند.
وی تأکید کرد: مسئله آب ساردوئیه باید با یک طرح اساسی، از جمله انتقال آب از دیگر منابع، برطرف شود. به اعتقاد او، اتکای صرف به حفر چاه میتواند به منابع زیرزمینی، مزارع و درختان منطقه آسیب وارد کند و به همین دلیل لازم است راهکاری پایدار و بلندمدت برای این بخش در نظر گرفته شود.
یکی از نانوایان ساردوئیه نیز با اشاره به اثر بحران آب بر کسبوکارها گفت: فعالیت نانواییها در شرایط کمآبی بسیار دشوار شده و برای تأمین آب موردنیاز خمیر، ناچار به حمل آب با گالن هستند. به گفته وی، زندگی و کار با دو یا سه ساعت دسترسی به آب در طول شبانهروز تقریباً غیرممکن است و تداوم این وضعیت میتواند به مهاجرت بیشتر مردم و خالی شدن روستاها از سکنه منجر شود.
ابعاد بحران در آمارهای رسمی نیز نمایان است. بخشدار ساردوئیه با اشاره به کمبود شدید آب آشامیدنی در شهر درب بهشت گفت: برای تأمین نیاز آب شرب این شهر حدود ۹۰ لیتر آب در هر ثانیه نیاز است، در حالی که میزان ورودی به منابع فعلی تنها ۱۴ لیتر در ثانیه برآورد میشود. این اختلاف ۷۶ لیتری میان نیاز و تأمین، دلیل اصلی سهمیهبندی و محدودیت شدید در توزیع آب است.
احمد فاریابی افزود: برای جلوگیری از قطعی کامل شبکه و مدیریت شرایط موجود، آب در شهر درب بهشت بهصورت سهمیهبندی توزیع میشود و ساکنان در طول شبانهروز تنها بین دو تا پنج ساعت به آب شبکه دسترسی دارند. این شرایط نشان میدهد منابع موجود به هیچ وجه پاسخگوی نیاز جمعیت و مصرف فعلی نیست.
وی با اشاره به وسعت و پراکندگی جغرافیایی ساردوئیه تصریح کرد: این بخش ۴۸۰ روستا دارد، اما تنها ۱۵ روستا از آب آشامیدنی سالم برخوردار هستند. به گفته وی، با پیگیریهای انجامشده قرار است عملیات اجرایی تکمیل پروژههای آبرسانی ۳۱ روستای دیگر نیز بهزودی آغاز شود.
بخشدار ساردوئیه درباره برنامههای کوتاهمدت و بلندمدت برای عبور از تنش آبی گفت: محل حفر دو حلقه چاه برای کاهش کوتاهمدت بحران جانمایی شده و امید میرود این چاهها در ماههای آینده وارد مدار بهرهبرداری شوند. با این حال، راهکار اصلی و بلندمدت، انتقال آب از سد صفارود و تعریف یک حوزه آبی اختصاصی برای ساردوئیه عنوان شده است.
فاریابی افزود: در چارچوب راهحل پایدار، حفر چاههای عمیق و تأمین منبع اختصاصی آب برای منطقه نیز مورد توجه قرار دارد تا بحران موجود بهصورت اساسی برطرف شود. اجرای چنین طرحی به تأمین اعتبار، هماهنگی میان دستگاهها و برنامهریزی بلندمدت نیاز دارد.
مدیر آب و فاضلاب شهرستان جیرفت نیز کمبود و قطعی آب در ساردوئیه را تأیید کرد و از اجرای مجموعهای از پروژههای آبرسانی در منطقه خبر داد. علی مشایخی گفت: طرح آبرسانی به ۱۱۰ روستا از سال ۱۴۰۰ با همکاری قرارگاه خاتمالانبیاء آغاز شده و برخی پروژهها اکنون به پیشرفت فیزیکی ۹۰ درصد رسیدهاند.
وی افزود: برنامهریزی بر این است که این طرحها تا پایان سال جاری تکمیل شوند. براساس برنامه اعلامشده، آبرسانی به ۳۵ روستای ساردوئیه نیز برای افتتاح در هفته دولت آماده میشود. از مجموع ۴۵ پروژه اختصاصیافته به شهرستان جیرفت، ۳۵ پروژه مربوط به بخش ساردوئیه است که نشان میدهد رفع تنش آبی این منطقه در اولویت قرار گرفته است.
مشایخی همچنین از تکمیل عملیات اصلاح و بازسازی ۷۵۰ متر از خط انتقال آب آشامیدنی شهر ساردوئیه خبر داد و گفت: این پروژه با هدف کاهش هدررفت و افزایش پایداری شبکه اجرا شده و در جریان آن، لولههای فرسوده با لولههای پلیاتیلن جایگزین شدهاند.
به گفته وی، بازسازی خط انتقال میتواند توان توزیع آب را افزایش دهد، کیفیت آب شرب را ارتقا بخشد و احتمال بروز حوادث، نشتی و شکستگی در شبکه آبرسانی شهر ساردوئیه را کاهش دهد. با وجود اهمیت این اقدام، حجم کم منابع ورودی نشان میدهد که اصلاح شبکه به تنهایی برای پایان دادن به بحران کافی نیست و تأمین منابع جدید همچنان ضرورت دارد.
آنچه امروز در ساردوئیه جریان دارد، تنها یک مسئله خدماتی نیست، بلکه چالشی مستقیم برای توسعه منطقه محسوب میشود. کمبود آب میتواند کشاورزی، گردشگری، اشتغال محلی و ماندگاری جمعیت را همزمان تحت تأثیر قرار دهد. منطقهای که بهدلیل آبوهوای خنک و طبیعت بکر خود ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای گردشگری جنوب کرمان را دارد، بدون تأمین پایدار آب امکان توسعه متوازن نخواهد داشت.
از سوی دیگر، افزایش ساختوسازهای ویلایی و مراکز گردشگری بدون تناسب با ظرفیت منابع آب میتواند فشار بر شبکه موجود را بیشتر کند. مدیریت مصرف، نظارت بر توسعه ساختوسازها، کاهش هدررفت، تکمیل پروژههای نیمهتمام و تأمین منبع جدید، مجموعه اقداماتی هستند که باید همزمان دنبال شوند تا راهحل بحران تنها به یک اقدام مقطعی محدود نشود.
وعده افتتاح پروژههای آبرسانی در هفته دولت و تکمیل طرحهای روستایی تا پایان سال، امید تازهای در میان ساکنان ایجاد کرده است، اما مردم منطقه پس از سالها تجربه کمآبی و شنیدن وعدههای متعدد، انتظار دارند نتیجه این برنامهها را در شبکه آب و زندگی روزمره خود مشاهده کنند.
پایان تنش آبی در ساردوئیه نیازمند عزم اجرایی، تأمین اعتبارات ویژه و پیگیری مستمر است. این منطقه ییلاقی و حاصلخیز، برای حفظ جمعیت، رونق گردشگری، ادامه کشاورزی و برخورداری مردم از حداقلهای زندگی، بیش از هر چیز به منبعی پایدار و شبکهای مطمئن نیاز دارد؛ مطالبهای که تحقق آن میتواند مسیر توسعه ساردوئیه را از نگرانی و مهاجرت به سمت رونق و ماندگاری تغییر دهد.
عکس مورد استفاده در این خبر آرشیوی است.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/
نظر شما