به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، در گیروداری که نظام بهداشت و درمان کشور دست به گریبان کمبود نیروی متخصص مانده، توسعه بیمارستان‌ها و تخت‌های بیمارستانی به وضع متناقضی برای جامعه پرستاری سروشکل داده است. بماند که بالا رفتن ظرفیت‌های آموزشی و پایین ماندن نرخ جذب پرستاران هم به بغرنج‌تر شدن این وضع پارادوکسیکال کمک چشمگیری داشته است. حالا و در احوالی که مهاجرت هم به خلاف گذشته جلوه چندانی ندارد و پرستاران بسیاری خانه‌نشین شده‌اند، نیروهای باقیمانده با افزایش ساعت کاری و فشار و استرس بیشتر باید همچنان بار خدمت‌رسانی درمانی به جامعه را بر دوش خود ببینند. پرواضح است که حاصل چنین اوضاعی جز فرسودگی و پریشانی و استیصال نخواهد بود.
در ادامه گفت‌وگوی ایسکانیوز با احمد نجاتیان، رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری را بخوانید:
نجاتیان در پاسخ به اینکه آیا افزایش روند استعفا، ترک شغل یا مهاجرت پرستاران صرفاً ناشی از مسائل مالی و هزینه‌های زندگی بوده، گفت: مسئله ترک خدمت پرستاران موضوع جدیدی نیست. دستکم در چهار تا پنج سال گذشته با این پدیده مواجه بوده‌ایم و آمارها در برخی سال‌های گذشته بسیار بیشتر از امروز بوده؛ به‌طوری که در یک سال ترک خدمت به حدود پنج هزار نفر رسید و اکنون این رقم حدود سه هزار و چند صد نفر است. پس این یک موضوع جدید نیست. البته این پدیده‌ای بسیار نامیمون است، چراکه درحال ازدست دادن نیروهای خوب و تأثیرگذارمان هستیم.
او با طرح اینکه در گذشته شرایط اجتماعی کشور، روابط بین‌الملل و جذابیت کار در خارج از کشور نقش پررنگی در استعفا و مهاجرت پرستاران داشت، اضافه کرد: اما اخیراً با کاهش تعداد مهاجرت‌ها هم مواجه شده‌ایم و بسیاری از پرستارانی که از کار کناره می‌گیرند، لزوماً مهاجرت نمی‌کنند؛ برخی شغلشان را تغییر می‌دهند و برخی خانه‌نشین می‌شوند.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در خصوص پیامد روند ترک خدمت پرستاران، اظهار کرد: این پدیده نشان می‌دهد که در محیط کار درمانی جذابیت کافی برای نگهداشت نیرو نداریم. عوامل مربوط به محیط کار، درآمد، ارتقای شغلی و شرایط کاری، نقش بسیار مهمی در تصمیم به ترک بیمارستان دارند و می‌توان گفت که عوامل نگهداشت نیروی ما ضعیف عمل کرده‌اند و متناسب با شغل پرستاری نیست.
فیلم‌های اعتراضی؛ بیم موج
نجاتیان در پاسخ به اینکه آیا انتشار ویدئوهای استعفای پرستاران و موج راه افتاده در فضای مجازی صرفاً اقتصادی و ناشی از سختی کار است یا عقبه‌ی دیگری دارد، اظهار کرد: ما شاهد آمار جدیدی در روند خروج از حرفه نیستیم، اما به دلیل نزدیک شدن به روز پرستار، موضوعات پرستاری بیشتر مورد توجه قرار گرفته و پرستاران هم فعالیت‌های رسانه‌ای بیشتری دارند. با این حال، این واقعیت قابل انکار نیست که شرایط معیشتی کارکنان دولت و پرستاران در شرایط اقتصادی و تورمی کشور روزبه‌روز حادتر و بدتر می‌شود.
او با طرح اینکه پرستاران فشار تورم را به‌صورت روزمره در زندگی خود احساس می‌کنند، اضافه کرد: به همین دلیل میزان نگرانی‌ها و اعتراضات در این ایام بیشتر شده. قرار بود دولت در نیمه دوم امسال برای کارکنان دولت ترمیم حقوق را پیش‌بینی کند و همه امیدوار بودند، اما این اتفاق نیفتاد. پیش‌بینی ما این است که احتمالا نگرانی‌ها و اعتراضات بیشتر شود.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در پاسخ به اینکه آیا آمار جدیدی درباره ترک شغل در سال جاری وجود دارد، گفت: آخرین آمار همان آمار سال گذشته است که معاونت پرستاری وزارت بهداشت اعلام کرده و آمار جدیدی در دست نداریم.
نجاتیان درباره آمار کمبود ۱۰۰ هزار نفر نیروی پرستاری و ۵۰ تا ۷۰ هزار پرستار خانه‌نشین، گفت: من چنین آماری را نه رد می‌کنم و نه تایید. چون آمار دقیق باید مبتنی بر سرشماری دقیق باشد. البته مساله خانه‌نشینی شماری از پرستاران قطعی است، اما میزان دقیق آن نیاز به بررسی و سرشماری دقیق دارد.
وی با بیان اینکه در بیمارستان‌های کشور با کمبود پرستار مواجه هستیم، اضافه کرد: آموزش پرستاری به اندازه کافی انجام می‌شود، سالانه حدود هجده هزار گروه پرستاری آموزش می‌بینند و وارد جامعه می‌شوند. اگر دولت بتواند این نیروها را جذب سیستم کند، می‌توان در یک بازه زمانی ده‌ساله این کمبود را جبران کرد. متأسفانه می‌بینیم که میزان مجوزهای استخدام کمتر از تعداد فارغ‌التحصیلان است.
نجاتیان در پاسخ به این پرسش که آیا مشکل جذب نیرو تنها با افزایش ظرفیت حل می‌شود، گفت: بدتر از همه این است که برخی نیروها پس از ورود به سیستم، پس از مدتی آن را ترک می‌کنند؛ یعنی ما هم در جذب کافی مشکل داریم و هم در نگهداشت نیروها. ما پیشنهاداتی به وزارت بهداشت و دولت دادیم و معتقدیم برخی راهکارهای تک‌بعدی نمی‌تواند مسئله کمبود پرستار را حل کند.
او با طرح این نکته که برای عبور از این بحران به نگاهی جامع و چندبعدی نیاز است، اضافه کرد: هرچند مسائل اجتماعی و سیاسی کشور بر این حوزه تأثیر دارد، اما در درون وزارت بهداشت و دولت، با وجود تمام محدودیت‌ها، همچنان می‌توان راهکارهایی اندیشید تا پرستاران به‌قدر کافی جذب شوند و مهم‌تر از آن، پرستارانی که در حال حاضر در سیستم هستند، حفظ شوند.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در واکنش به اینکه متوسط حقوق ۲۵ تا ۲۸ میلیون تومان، وعده افزایش اضافه‌کاری از ۲۵ هزار به ۹۰ هزار تومان و ظرفیت استخدامی ناکافی نتوانسته جذابیت شغل پرستاری را ارتقا دهد، اظهار کرد: حقوق پایه همان عددی است که همکاران ما گفته‌اند، اما پرستاران علاوه بر حقوق، مبلغی را به‌عنوان «کارانه» دریافت می‌کنند که به این عدد اضافه می‌شود. پیش‌بینی می‌شود این مبلغ امسال به حدود ۱۰ تا ۱۱ میلیون تومان برسد، در حالی که سال گذشته حدود ۶.۵ میلیون تومان بود.
وی با بیان اینکه پرداخت کارانه با تأخیرهای شدید مواجه است، گفت: در حال حاضر پرداخت کارانه با حدود هفت ماه تأخیر همراه است و پرستاران اکنون در حال دریافت مبلغ مربوط به اسفند سال گذشته هستند. این وضعیت نشان می‌دهد که تأخیر در پرداخت‌ها همچنان یک معضل جدی است.
سقوط ارزش اضافه‌کاری در تلاطم تورم
نجاتیان در پاسخ به اینکه چرا افزایش مبلغ اضافه‌کاری نتوانسته جذابیت شغلی را بازگرداند، گفت: دو سال پیش افزایش چشمگیری در مبلغ اضافه‌کاری رخ داد و حدود ۷/۲ برابر افزایش داشت که در آن زمان بسیار تاثیرگذار بود. آن زمان نرخ اضافه کار از حدود ۲۷-۲۸ هزار تومان به ۵۰ هزار تومان رسید و اکنون به حدود ۱۲۰-۱۳۰ هزار تومان رسیده است. اما واقعیت این است که در شرایط فعلی تورم، این عدد هیچ ارزشی ندارد.
او با اشاره به اینکه مبلغ دریافتی بابت شش ساعت کار در بیمارستان پس از کسر مالیات، حتی هزینه رفت وآمد فرد را تأمین نمی‌کند، اضافه کرد: این افزایش مبلغ دیگر جذابیتی ایجاد نمی‌کند. ما معتقدیم دولت باید پایه حقوقی کارکنان، به‌ویژه پرستاران را تقویت کند، زیرا این موضوع مستقیماً بر مبلغ اضافه‌کاری آن‌ها تأثیر می‌گذارد.
وی با بیان اینکه در حال حاضر درخواست اصلاحیه قانون خدمات کشوری را به مجلس ارسال شده تا موارد بیشتری مشمول کسورات بیمه‌ای شوند، گفت: امیدواریم این اصلاحیه تصویب شود تا درآمد پرستاران و کارکنان در مقطع بازنشستگی به‌طور ناگهانی کاهش نیابد.
او در واکنش به گلایه‌های پرستاران از عدم پاسخگویی به مطالبات و اجرای ناقص قانون تعرفه‌گذاری خدمات پرستاری، اظهار کرد: پرستاران به حق از همه چیز گلایه دارند؛ ما با پیچیدگی‌های زیادی در این حوزه مواجه هستیم. معوقات یک داستان است و پایین بودن حقوق داستانی دیگر. در مورد قانون تعرفه‌گذاری نیز باید گفت قانون اجرا شده است، اما مبلغی که سالانه اضافه می‌شود با تورم کشور هم‌خوانی ندارد.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با طرح این نکته که پرداخت‌ها وابسته به شرایط مالی بیمه‌هاست، اضافه کرد: ما هر سال برای افزایش تعرفه‌ها چانه‌زنی کردیم و امسال حدود ۶۷ درصد افزایش تعرفه داشتیم، اما در جامعه‌ای با تورم صددرصدی، افزایش ۷۰ درصدی یعنی ۳۰ درصد عقب‌تر از سال گذشته بودن؛ بنابراین این افزایش اصلاً دیده نشده است.
نجاتیان با اشاره به اینکه مسئله کاهش ساعت کاری کارکنان دولت به مشکلات قبلی اضافه شده، تشریح کرد: اکنون کارکنان دولت ۲۵ ساعت در هفته کار می‌کنند، اما پرستارانی که طبق قانون باید کمتر از کارمند اداری کار کنند، در واقع یک و نیم برابر بیشتر یعنی حدود ۴۰ ساعت در هفته کار می‌کنند. این یک ظلم آشکار است.
توسعه تخت‌ها بدون جذب نیرو؛ افت کیفیت خدمات و نارضایتی مردم
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری درواکنش به اینکه کناره‌گیری برخی نیروها باعث می‌شود فشار کاری بر پرستاران باقیمانده افزایش یابد، گفت: در چند سال گذشته، نسبت پرستار به تخت به ۱/۱ و ۲/۱ رسیده بود، اما اکنون این عدد به یک و گاهی حتی زیر یک می‌رسد.
او با طرح این نکته که توسعه بیمارستان‌ها با جذب متناسب نیرو همراه نبوده است، اضافه کرد: از یک سو تخت‌های بیمارستانی را افزایش دادیم، اما از سوی دیگر پرستارها به قدر کافی جذب نشدند و هم‌زمان شاهد خروج نیروها از سیستم هستیم.
نجاتیان در ارزیابی پیامدهای این وضعیت اظهار کرد: مجموع این عوامل باعث شده است تعداد پرستارانی که باید از بیمار مراقبت کنند، کاهش یابد. نتیجه این وضعیت، اضافه‌کاری اجباری و اختصاص تعداد بیماران بیشتر به هر پرستار است که در نهایت منجر به افت کیفیت خدمات درمانی و نارضایتی مردم می‌شود.
انتهای پیام/
نظر شما