به گزارش اختصاصی خبرنگار استانی ایسکانیوز از شهرستان نجف‌آباد، شروان فکری ارشاد، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد جامع مستقل نجف‌آباد و معاون باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان این دانشگاه، با اشاره به تحولات پرشتاب هوش مصنوعی در جهان، بر ضرورت بازنگری در برنامه‌های آموزشی مدارس و دانشگاه‌ها، تربیت نیروی انسانی متخصص، توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت و تقویت زیرساخت‌های سخت‌افزاری کشور تأکید کرد.
وی که طی پنج سال متوالی در فهرست ۲ درصد دانشمندان برتر جهان در حوزه هوش مصنوعی قرار گرفته است، بر این باور است که ایران در زمینه توسعه نرم‌افزار، طراحی الگوریتم‌ها و افزایش آگاهی عمومی نسبت به هوش مصنوعی از ظرفیت‌های قابل‌توجهی برخوردار است؛ با این حال، دستیابی به جایگاهی پیشرو در این عرصه مستلزم عبور از استفاده صرف از ابزارهای موجود و حرکت به سوی طراحی و تولید فناوری‌های هوش مصنوعی است.
آموزش هوش مصنوعی باید از مدارس آغاز شود
فکری ارشاد درباره میزان هماهنگی نظام آموزشی کشور با تحولات سریع هوش مصنوعی اظهار کرد: برای بررسی این موضوع باید میان استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و ساخت و تولید این ابزارها تفاوت قائل شد. استفاده از ابزارها می‌تواند به بهبود عملکرد افراد کمک کند، اما اتکای صرف به آن‌ها را نمی‌توان پیشرفت واقعی دانست؛ آنچه اهمیت دارد، توانایی طراحی و تولید فناوری است.
وی با اشاره به اقداماتی که در زمینه آموزش هوش مصنوعی در مدارس و دانشگاه‌ها انجام شده است، افزود: در سال‌های اخیر تلاش‌هایی برای آشنایی دانش‌آموزان با هوش مصنوعی و استفاده از آن در کلاس‌های درس و برنامه‌های کمک‌آموزشی صورت گرفته است، اما این اقدامات کافی نیست.
این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد ادامه داد: لازم است برنامه‌نویسی و مبانی ساخت ابزارهای هوشمند از سطوح پایین آموزشی به دانش‌آموزان آموزش داده شود. در کنار این موضوع، باید شیوه صحیح استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی نیز به آن‌ها آموخته شود تا هم در آینده شغلی خود عملکرد بهتری داشته باشند و هم بتوانند برای طراحی ابزارهای جدید و حل مسائل مختلف ایده‌پردازی کنند.
ضرورت به‌روزرسانی مستمر سرفصل‌های دانشگاهی
معاون باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، درباره تناسب سرفصل‌های دانشگاهی با نیازهای جدید بازار کار گفت: در بررسی برنامه‌های آموزشی باید میان رشته‌های تخصصی هوش مصنوعی و سایر رشته‌های دانشگاهی تفاوت قائل شد. در رشته‌های تخصصی، موضوعاتی مانند طراحی الگوریتم‌ها، توسعه مدل‌ها و طراحی شبکه‌های هوشمند مطرح است؛ اما در سایر رشته‌ها نیز باید سرفصل‌ها متناسب با تحولات فناوری به‌صورت مستمر به‌روزرسانی شوند.
وی افزود: با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، دسترسی به برخی مباحث آموزشی آسان‌تر شده است؛ بنابراین دانشگاه‌ها باید ضمن بهره‌گیری از این ابزارها، مباحث جدید و مهارت‌های موردنیاز آینده را نیز وارد برنامه‌های درسی کنند.
فکری ارشاد با تأکید بر لزوم آشنایی دانشجویان رشته‌های مختلف با مبانی الگوریتم‌ها بیان کرد: هدف این نیست که همه رشته‌ها به تولید مدل‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی بپردازند، بلکه باید دانشجویان بتوانند مسائل تخصصی حوزه خود را به‌گونه‌ای تعریف و صورت‌بندی کنند که قابلیت حل با استفاده از روش‌های هوشمند را داشته باشند. پس از آن، متخصصان رشته‌هایی مانند مهندسی کامپیوتر می‌توانند برای این مسائل، الگوریتم‌ها و مدل‌های مناسب طراحی کنند.
وی خاطرنشان کرد: استفاده از ابزارها به‌تنهایی معیار پیشرفت نیست؛ بلکه باید توانایی تولید فناوری و تبدیل دانش به راهکارهای کاربردی در اولویت قرار گیرد.
تربیت نیروی انسانی متخصص با تقویت سواد هوش مصنوعی
این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نقش نظام آموزشی در تربیت نیروی انسانی متخصص گفت: مدارس و دانشگاه‌ها همچنان از مهم‌ترین نهادها برای پرورش نیروهای توانمند در حوزه هوش مصنوعی هستند و به‌روزرسانی محتوای آموزشی در این مراکز باید در اولویت قرار گیرد.
وی افزود: در کنار اصلاح برنامه‌های درسی، می‌توان از ظرفیت کلاس‌های کمک‌آموزشی، تولید محتوای آموزشی در شبکه‌های اجتماعی، برنامه‌های تلویزیونی و سایر بسترهای اطلاع‌رسانی برای ارتقای سواد هوش مصنوعی در جامعه استفاده کرد.
به گفته فکری ارشاد، افزایش آگاهی عمومی درباره قابلیت‌ها و کاربردهای هوش مصنوعی می‌تواند افراد را به یادگیری مستمر، ارتقای مهارت‌های فردی و استفاده مؤثرتر از این فناوری در زندگی و محیط کار ترغیب کند.
تقویت ارتباط دانشگاه، صنعت و شرکت‌های دانش‌بنیان
فکری ارشاد درباره راهکارهای توسعه همکاری میان دانشگاه‌ها، صنایع و شرکت‌های دانش‌بنیان اظهار کرد: در سال‌های اخیر اقدامات مناسبی برای توسعه ارتباط دانشگاه با صنعت و حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان شکل گرفته است و باید از این روند حمایت کرد.
وی با تأکید بر ضرورت تقویت این فرایندها افزود: یکی از راهکارهای مهم، اختصاص وزن و اهمیت بیشتر به فعالیت‌های مرتبط با ارتباط دانشگاه و صنعت در نظام‌های ارزیابی دانشگاهی است. زمانی که این همکاری‌ها در ارزیابی عملکرد دانشگاه‌ها جایگاه جدی‌تری داشته باشند، زمینه برای توسعه فعالیت‌های مشترک و تجاری‌سازی دستاوردهای علمی نیز فراهم‌تر خواهد شد.
معاون باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد، استفاده از ظرفیت شتاب‌دهنده‌ها و جذب سرمایه‌گذاران را از دیگر راهکارهای مؤثر در این زمینه دانست و گفت: ایده‌های کوچک و بزرگ در حوزه هوش مصنوعی می‌توانند در کنار یکدیگر به توسعه توانمندی‌های کشور کمک کنند. برای تحقق این هدف، باید سرمایه‌گذاران را نیز به نگاه بلندمدت و حمایت از طرح‌هایی سوق داد که ممکن است در کوتاه‌مدت به نتیجه نرسند، اما در آینده ظرفیت ایجاد ارزش اقتصادی و فناوری قابل‌توجهی دارند.
وی تأکید کرد که حمایت هدفمند از ایده‌های نوآورانه و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه، صنعت، شرکت‌های دانش‌بنیان و سرمایه‌گذاران می‌تواند مسیر توسعه محصولات و خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی را هموارتر کند.
فرهنگ‌سازی و آموزش اصول استفاده مسئولانه از هوش مصنوعی
این پژوهشگر حوزه هوش مصنوعی با اشاره به فرصت‌ها و تهدیدهای گسترش استفاده از این فناوری در میان دانش‌آموزان و دانشجویان گفت: هوش مصنوعی در کنار مزایای فراوان، می‌تواند آسیب‌ها و چالش‌هایی نیز به همراه داشته باشد؛ ازاین‌رو، فرهنگ‌سازی و آموزش شیوه صحیح استفاده از آن نباید مورد غفلت قرار گیرد.
وی افزود: استفاده از هوش مصنوعی به چارچوب‌های مشخص، قوانین روشن و آگاهی درباره حقوق مالکیت فکری و مسئولیت‌های حقوقی نیاز دارد. دانش‌آموزان و دانشجویان باید بدانند چگونه از این ابزارها به‌صورت صحیح و مسئولانه استفاده کنند و چه محدودیت‌ها و الزاماتی در این زمینه وجود دارد.
فکری ارشاد با تأکید بر ضرورت آموزش معلمان و استادان پیش از گسترش برنامه‌های آموزشی برای دانش‌آموزان و دانشجویان تصریح کرد: یکی از چالش‌های موجود این است که به دلیل گسترش شبکه‌های اجتماعی و دسترسی سریع به ابزارهای هوش مصنوعی، برخی دانش‌آموزان و دانشجویان در استفاده از این فناوری‌ها از معلمان و استادان خود پیشی گرفته‌اند؛ در حالی که آموزشگران باید شناخت کافی از این ابزارها و کاربردهای صحیح آن‌ها داشته باشند تا بتوانند دانش‌آموزان و دانشجویان را به‌درستی هدایت کنند.
وی خاطرنشان کرد: آموزش اصول اخلاقی، تبیین قوانین، رعایت حقوق مالکیت فکری و تعیین مسئولیت‌های حقوقی از الزامات توسعه استفاده صحیح از هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی است.
چشم‌انداز روشن ایران در توسعه هوش مصنوعی
فکری ارشاد در ارزیابی چشم‌انداز پنج‌ساله هوش مصنوعی در ایران گفت: چشم‌انداز این حوزه را روشن می‌بینم و معتقدم کشور در بخش نرم‌افزاری و طراحی الگوریتم‌ها پیشرفتهای قابل‌توجهی داشته است. همچنین، آشنایی عمومی جامعه با هوش مصنوعی افزایش یافته و افراد بیشتری تلاش می‌کنند از قابلیت‌های آن در حوزه‌های شغلی و تخصصی خود بهره بگیرند.
وی با اشاره به چالش‌های زیرساختی کشور افزود: با وجود ظرفیت‌های موجود، در بخش سخت‌افزار همچنان به تقویت زیرساخت‌ها نیاز داریم. توسعه توان پردازشی، دسترسی به مزارع پردازشی مجهز به واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پیشرفتهای مانند رایانش کوانتومی، از موضوعاتی هستند که می‌توانند در افزایش ظرفیت پژوهش و توسعه فناوری نقش داشته باشند.
این عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد تأکید کرد: برای دستیابی به جایگاهی اثرگذار در بازار جهانی، باید به سمت تولید و طراحی مدل‌ها، الگوریتم‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی حرکت کنیم. هدف نهایی نباید صرفاً استفاده از محصولات موجود باشد، بلکه باید بتوانیم با اتکا به توان علمی و فنی کشور، محصولات و فناوری‌های رقابت‌پذیر تولید کنیم و به صادرکننده ابزارها و مدل‌های هوش مصنوعی تبدیل شویم.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت تداوم سرمایه‌گذاری در آموزش، پژوهش و زیرساخت‌های فناورانه خاطرنشان کرد: حرکت به سمت تولید فناوری، تربیت نیروی انسانی متخصص و تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت می‌تواند زمینه بهره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و ارتقای جایگاه ایران در این حوزه را فراهم کند.
خبرنگار: محمد کازرونی
انتهای پیام/
نظر شما