رضا نوشادی، کارشناس ارشد حوزه نفت و انرژی در گفتگو با خبرنگار اقتصادی ایسکانیوز با اشاره به اخبار منتشر شده در خصوص تکمیل ظرفیت مخازن ذخیرهسازی نفت خام ایران اظهار داشت مخازن نفتی کشور از نظر ویژگیهای فنی و سازوکار تولید بسیار متنوع هستند وتعداد معدودی از مخازن در صورت توقف تولید با چالشهای فنی کمی مواجه شده و قابل تعمیم به کل صنعت نفت نیست.
وی افزود: برخی مخازن دارای نفت سنگین و ترکیبات خاصی مانند آسفالتین هستند که ممکن است در صورت توقف، بازگشت آنها به مدار تولید نیازمند عملیاتهای تکمیلی مانند تزریق مواد شیمیایی، اسیدکاری و ... باشد، اما باید به این نکته توجه داشت که اغلب مخازن ایران چنین ویژگیهایی ندارند و تنها درصد کمی از میادین، مانند برخی میادین غرب کارون، دارای این حساسیت هستند؛ لذا نگرانی درباره آسیب جدی به مخازن نفتی، مبنای فنی ندارد.
این کارشناس ارشد حوزه انرژی با رد ادعای ترامپ در صورت کاهش صادرات، تصریح کرد: اساساً در عمده موارد و برای معدود مخازن حساس به تولید کار به بستن چاهها نمیرسد، بلکه مدیریت تولید جایگزین آن میشود. ظرفیت پالایش داخلی کشور حدود ۱.۸ تا ۱.۹ میلیون بشکه در روز است، که در کنار این ظرفیت، مدیریت تولید بهگونهای انجام میشود که حتی در شرایط خاص نیز نیازی به توقف کامل فعالیت چاهها نباشد و چاهها با ظرفیت پایین تر در مدار تولید هستند و در صورت نیاز به بستن هم چاههایی بسته خواهد شد که استراحت دادن به آن چاه موجب بازیابی انرژی چاه برای تولید بیشتر باشد.
نوشادی با یادآوری تجربیات مشابه در دولتهای دهم و دوازدهم، اظهار داشت: صنعت نفت ایران حداقل دو بار شرایط کاهش شدید صادرات را تجربه کرده و در هر دو مقطع، بلافاصله پس از ایجاد گشایش، متخصصان توانستند در مدت کوتاهی تولید را به سطح قبلی بازگردانند که این نشاندهنده توان مدیریتی و عملیاتی مهندسان داخلی در شرایط بحرانی است.
وی در ادامه به تبیین مکانیسمهای طبیعی مخازن پرداخت و گفت: در بسیاری از مخازن نفتی، قطع موقت تولید نهتنها آسیبزا نیست، بلکه به دلیل فعال شدن مکانیسمهای طبیعی مانند تامین فشار مخزن توسط آب زیرزمینی یا انبساط گاز گنبدی بالای نفت و فعال کردن مکانیسم ریزش و سوییپینگ، میزان برداشت پس از بازگشایی مجدد چاه نه تنها کاهش نمی یادبد بلکه افزایش می یابد.
این کارشناس حوزه نفت و انرژی وضعیت مخازن در زمان توقف تولید را به استراحت یک ورزشکار بین دو نیمه تشبیه کرد و افزود: این توقف در بسیاری از موارد به بهبود شرایط برداشت کمک میکند.
وی همچنین اخبار مربوط به بحران در مخازن ذخیره، را بیشتر یک سیاست رسانهای در جهت تضعیف موقعیت استراتژیک ایران در حوزه انرژی دانست و تصریح کرد: صنعت نفت ایران آمادگی کامل برای مدیریت تولید و صادرات در شرایط مختلف را داراست. اگرچه توقف یا کاهش تولید به دلیل پابرجا بودن هزینههای جاری و حقوق کارکنان میتواند فشار اقتصادی ایجاد کند، اما صنعت نفت ایران به دلیل تجربه مشابه در دو دهه اخیر، از نظر نیروی انسانی به بلوغ و تجربهای رسیده است که مدیریت این وضعیت برای آن موضوع جدیدی محسوب نمیشود.
وی در پاسخ به برخی پیشنهادات مبنی بر هدایت نفت مازاد به پتروشیمیها، این تصور را غیردقیق دانست و افزود: پتروشیمیهای فعلی کشورعمدتاً بر پایه خوراک گازی طراحی شدهاند و در حال حاضر زیرساختی که مستقیماً نفت خام را به عنوان خوراک مصرف کند، در مدار بهرهبرداری نداریم.
نوشادی تأکید کرد: پالایشگاههای داخلی نیز ظرفیت مشخصی برای تولید بنزین و گازوئیل دارند و امکان جذب ناگهانی حجم بالایی از نفت صادراتی در آنها فراهم نیست.
وی با بیان اینکه پروژههایی مانند پتروپالایشگاه شهید سلیمانی برای همین منظور طراحی شدهاند، تصریح کرد تا زمان به بهرهبرداری نرسیدن این پروژهها، نفت خام مانند ماده اولیهای است که بدون زیرساخت پتروپالایشگاهی، نمیتوان آن را مستقیماً به محصول نهایی تبدیل کرد.
این کارشناس ارشد حوزه انرژی در پایان با رد ادعای محدودیت ۲۲ روزه برای ظرفیت ذخیرهسازی نفت در ایران، خاطرنشان کرد: فلسفه مخازن در کشور صادرکنندهای مثل ایران با کشورهای واردکننده متفاوت است؛ در ایران مخازن نقش پشتیبان عملیاتی برای جلوگیری از اختلال در صادرات را دارند، در حالی که در کشورهای واردکننده، مخازن استراتژیک برای تأمین نیاز داخلی در زمان قطع واردات ساخته میشوند، لذا مقایسه ظرفیتهای این دو با یکدیگر از نظر فنی اشتباه است.
انتهای پیام/
نظر شما