به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایسکانیوز، در چند شب گذشته تنش در خلیج فارس تشدید شده و برخی نقاط جنوبی ایران توسط نیروهای تروریستی آمریکا هدف قرار گرفت و در مقابل نیروهای مسلح ایران چند پایگاه آمریکا در خلیج فارس را هدف قرار دادند. تنش‌ها در خلیج فارس بار دیگر بر سر یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان افزایش یافته است. بر اساس گزارشات، درگیری‌های مذکور میان نیروهای ایرانی و نیروهای آمریکایی در پی تلاش برخی کشتی‌های تجاری برای عبور از تنگه هرمز بدون هماهنگی با سازوکارهای اعلام‌شده از سوی ایران منتشر شد. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که موضوع نحوه عبور و مرور از تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین بندهای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد میان ایران و آمریکا عنوان شده و تهران بر نقش محوری خود در تامین امنیت و مدیریت این گذرگاه تاکید کرده است.

با وجود این تفاهم، به نظر می‌رسد برخی جریان‌ها در آمریکا به دنبال یافتن راه‌هایی برای دور زدن این سازوکار و ایجاد ترتیبات جایگزین هستند که می‌تواند به افزایش تنش‌ها در خلیج فارس منجر شود. در این میان، موضع عمان نیز به یکی از موضوعات مورد توجه تبدیل شده است؛ چراکه اظهارات مختلف درباره شرایط عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز، ابهاماتی را در خصوص نقش مسقط در اجرای توافقات ایجاد کرده است. سفر اخیر مقامات ارشد ایرانی از جمله دکتر محمدباقر قالیباف و سیدعباس عراقچی به عمان نیز در همین چارچوب و با هدف هماهنگی درباره تحولات منطقه و سازوکارهای مرتبط با تنگه هرمز ارزیابی می‌شود.

بیشتر بخوانید:

فروپاشی تدریجی اعتماد کشورهای خلیج فارس به چتر امنیتی آمریکا

در کنار مسائل فنی و امنیتی، موضع متفاوت کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده است. در ماه‌های اخیر همواره این ارزیابی وجود داشته که برخی کشورها مانند امارات، بحرین و کویت رویکرد سخت‌گیرانه‌تری در قبال ایران دارند، در حالی که کشورهایی مانند عمان، قطر و عربستان بیشتر بر کاهش تنش، گفت‌وگو و رسیدن به ترتیبات امنیتی جدید در منطقه تاکید کرده‌اند. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد تهران نیازمند تدوین هرچه سریع‌تر یک چارچوب روشن و جامع برای مدیریت تنگه هرمز و انتقال مستقیم این سازوکار به کشورهای حاشیه خلیج فارس است تا از شکل‌گیری برداشت‌های متفاوت و تلاش برای ایجاد خلا در این مسیر راهبردی جلوگیری شود.

صباح زنگنه -سفیر اسبق ایران در سازمان همکاری‌های اسلامی و تحلیلگر مسائل منطقه- در گفتگو با ایسکانیوز به سوالاتی در این ارتباط پاسخ داد.

تمایل به همگرایی در برخی کشورها برخلاف مواضع اعلامی تند

وی در خصوص تفاوت رویکرد کشورهای خلیج فارس در قبال ایران و دو طیف حامی تقابل و حامی توافق با تهران اظهار کرد: محیط سیاست بین الملل کاملا سیال است و با توجه به اتفاقاتی که پیش می‌آید، برخی کشورها موضع خود را تغییر می‌دهند و به دسته بندی‌های دیگر ملحق می‌شوند.

سفیر اسبق ایران در سازمان همکاری‌های اسلامی با تاکید بر اینکه به نظر می‌رسد عربستان تمایلی به حالت تقابلی ندارد، تصریح کرد: ریاض در حال حاضر با عقلانیت بیشتری رفتار می‌کند که البته بخشی از آن به دلیل آسیب‌پذیری بیشتر در صورت تنش در منطقه است.

به گفته صباح زنگنه، قطر در زمینه تقابل با همسایگان تجربیاتی دارد و حاضر نیست مجدد خود را در معرض برخوردهای منفی همسایگان قرار دهد و عمان نیز همواره رفتار معتدلی داشته است اما مسائل روز و نقش و آسیبی که این کشورها می‌توانند متاثر از تحولات داشته باشند، مواضع خود را تغییر می‌دهند.

وی خاطر نشان کرد: باید به این نکته هم توجه داشت که در صحنه بین المللی مواضع اعلامی و عملی کشورها با هم فاصله دارد و در برخی موارد مواضع اعلامی کشوری می‌تواند تند باشد اما مواضع عملی نرم، ملایم و تمایل به همگرایی داشته باشد.

لزوم هشیاری در برابر نیروهای وابسته به رژیم صهیونیستی در جنوب خلیج فارس

این دیپلمات سابق در پاسخ به اینکه عمان در زمینه مشارکت با ایران برای دریافت هزینه در تنگه هرمز گفت: پادشاه عمان از همان ابتدا که این مسائل مطرح شد، اعلام کرد که در این نوع مناطق استراتژیک و ژئواستراتژیک باید تابع قوانین بین المللی بود و تلاش کرد یک تحفظ قانونی روی رفتار در قبال تنگه هرمز داشته باشد.

وی افزود: عمان همواره بر حق حاکمیت ملی در منطقه دریایی تاکید داشته و باید دید که شرایط مدنظر ایران با حق عمان قابل تجمیع است یا تفریق؛ بر همین اساس، به نظر می‌رسد که مسقط در آینده به سمت مواضع ملایم‌تر پیش خواهد رفت.

سفیر اسبق ایران در سازمان همکاری‌های اسلامی در خصوص درگیری‌های دو شب گذشته گفت: همواره باید حضور نیروهای وابسته به رژیم صهیونیستی در جنوب خلیج فارس مورد توجه قرار گیرد و حضور آنها می‌تواند در هر توافقی اخلال ایجاد کند و روند را به سمت تقابل پیش ببرد که مصادیق آن را در نیروگاه اتمی امارات و فرودگاه غیرنظامی کویت مشاهده کرد که می‌توان آن را تحت عملیات «پرچم دروغین» ارزیابی کرد.

رفتار با متانت ایران در برابر ناسازگاری‌های امارات

صباح زنگنه در پاسخ به پیچیدگی‌های روابط اقتصادی ایران و امارت پیش از جنگ و اختلافات جدی دو کشور در برخی پرونده‌ها و همچنین ادعاهای جعلی مقامات ابوظبی در ارتباط با مالکیت جزایر سه‌گانه ایران یادآور شد: ایران تا کنون با متانت نسبت به رفتارهای ناسازگار امارات عمل کرده و همچنان به عنوان بزرگ منطقه «سیاست مدارا» را اعمال کرده است.

به اعتقاد این دیپلمات بازنشسته، هر یک از این پرونده‌ها باید مورد به مورد بررسی شود و نمی‌توان یک حکم کلی داد و باید توجه داشت که امارت‌های مختلف هم دیدگاه‌های مختلفی در قبال ایران دارند؛ اگرچه در مجموع سخن آخر در مسائل سیاسی و امنیتی توسط ابوظبی گفته می‌شود اما بقیه امارت‌ها نسبت به هر برخورد تقابلی متضرر خواهند شد.

وی افزود: اگرچه ایران از توسعه این امارت‌ها حمایت می‌کند اما آنها باید بدانند که نمی‌توانند در توان عظیم ایران ایجاد اختلال کنند.

زنگنه در خصوص آزادسازی دارایی‌های بلوکه شده ایران در کشورهای خلیج فارس گفت: این موضوع به تصمیم آمریکا بستگی دارد و متاسفانه کشورهای خلیج فارس استقلال در حوزه تصمیم‌گیری ندارند و در مسائل مالی نمی‌توانند موضع مستقلی از بانک فدرال آمریکا اعمال کنند.

انتهای پیام/