زینب موحدی‌منش در گفت‌وگو با خبرنگار استانی ایسکانیوز از کهگیلویه و بویراحمد گفت: حجاب نه یک محدودیت تحمیلی، بلکه تجلی‌گاه هویت و امنیت اجتماعی است که در بستر تربیت دینی و درک عمیق از جایگاه زن، معنا می‌یابد.

وی با تأکید بر اینکه عفاف فراتر از پوشش ظاهری، نوعی نگاه متعالی به ارزش‌های انسانی است، تصریح کرد: که جامعه برای رسیدن به آرامش پایدار، نیازمند احیای گفتمان فرهنگی و اقناعی در حوزه حجاب است و این مقوله باید از حصار نگاه‌های صرفاً بخشنامه‌ای خارج شده و به مطالبه‌ای آگاهانه تبدیل شود.

وی خاطر نشان کرد: حجاب دراندیشه اسلامی، پیش از آنکه یک حکم فقهی ظاهرگرا باشد، جلوه‌ای از یک جهان‌بینی توحیدی است. وقتی از عفاف سخن می‌گوییم، در واقع از حیا به‌عنوان یک صفت درونی یاد می‌کنیم که هم‌چون سپری، ساختار شخصیتی انسان را در برابر تلاطمات بیرونی محافظت می‌کند. امروز جامعه ما بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی این مفهوم است؛ چراکه در عصرِ تقلیلِ جایگاه زن به ابزارهای تبلیغاتی و کالایی‌سازیِ چهره انسانی، بازگشت به عفاف، نوعی کنش انقلابی و استقلال‌طلبانه محسوب می‌شود.

مدرس دانشگاه افزود: زنی که حجاب را بعنوان یک انتخاب آگاهانه برمی‌گزیند، در واقع اعلام می‌کند که ارزش وجودی او فراتر از قضاوت‌های ظاهری است. ما در محیط‌های دانشگاهی مشاهده می‌کنیم که وقتی دانشجو به درک عمیقی از کرامت ذاتی خود می‌رسد، نگاهش به مقوله پوشش تغییر می‌کند. حجاب، ضامن امنیت روانی جامعه است؛ وقتی حریم‌ها در فضای عمومی حفظ شود، تقلیل روابط انسانی به روابط ابزاری کاهش می‌یابد و تمرکز جامعه بر توانمندی‌ها، علم‌آموزی و اخلاق معطوف می‌شود.

وی گفت: متأسفانه در سال‌های گذشته، گاهی رویکردها به حجاب بقدری بر جنبه‌های قهری متمرکز شده که از جنبه‌های تربیتی و فرهنگی آن غفلت شده است. حجاب تحمیلی هرگز نمی‌تواند عفاف را در نهاد فرد تثبیت کند. عفاف ریشه در تربیت خانواده و نهادهای آموزشی دارد. اگر می‌خواهیم در جامعه شاهد نهادینه‌شدن این ارزش باشیم، باید مدل‌های زیست مؤمنانه را به‌گونه‌ای ترسیم کنیم که جوان امروز آن را نه به‌مثابه سد، بلکه به‌عنوان حریمی برای شکوفایی استعدادهای خود ببیند.

وی بیان کرد: نکته حائز اهمیت دیگر، نقش رسانه‌ها و نهادهای فرهنگ‌ساز است. تقابل سنت و مدرنیته که در حوزه پوشش بانوان بروز می‌کند، تنها از راه گفت‌وگو قابل حل است. ما نمی‌توانیم با نادیده گرفتن پرسش‌های نسل جدید، انتظار پذیرش منفعلانه داشته باشیم. باید فضای نقد منصفانه باز باشد. باید تبیین کنیم که حجاب، در کنار حقوق اجتماعی زن، چگونه به او این امکان را می‌دهد که با اتکا به دانش و هویت دینی‌اش، بدون مزاحمت‌های پیرامونی، در عرصه‌های کلان مدیریتی و علمی حاضر شود.

موحدی‌منش بیان کرد: عفاف یک مقوله صرفاً زنانه نیست، بلکه یک ضرورت اجتماعی برای سلامت جامعه است. وقتی از حیا سخن می‌گوییم، در واقع در حال ترسیم مرزهای سلامت اخلاقی برای کل پیکره جامعه هستیم. مردان نیز در این معادله نقش کلیدی دارند. نگاه مبتنی بر کرامت به زن، در رفتارهای اجتماعی مردان نمود پیدا می‌کند. جامعه‌ای که در آن عفاف بعنوان یک ارزش متعالی پذیرفته شده باشد، جامعه‌ای است که در آن امنیت روانی برای رشد همگان فراهم است.

وی افزود: باید بپذیریم که در دنیای امروز، فشارهای رسانه‌ای برای ترویج برهنگی بسیار بالاست. این فشارها بخشی از پروژه استحاله فرهنگی است. ما نباید در موضع انفعال قرار بگیریم. تبیین فلسفه حجاب برای نسل نوجوان، باید با زبان هنر، ادبیات و منطق استدلالی همراه باشد. دختر جوان ما حق دارد بداند که چرا حجاب برای او یک قدرت است. او باید بداند که پوشش، ابزار کنترل نیست، بلکه ابزار مدیریت حضور او در اجتماع است.

وی تصریح کرد: در فرآیند تربیتی حجاب، خانواده مهم‌ترین نقش را دارد. مادران ما باید پیش از آن‌که متولی اجرای دستورات باشند، مروج معنای عفاف باشند. وقتی دختر در محیط خانواده، احترام به حریم خود و دیگران را بیاموزد، حجاب برایش به یک باور قلبی تبدیل می‌شود. تحمیل ظواهر بدون ریشه‌دار کردن ارزش‌ها، در بلندمدت اثر معکوس خواهد داشت. ما باید به سمت ساخت یک گفتمان فراگیر برویم که در آن، حجاب بعنوان نماد تمدن اسلامی ـ ایرانی معرفی شود.

موحدی‌منش در پایان گفت: آنچه باید بیش از همه بر آن تأکید شود، این است که حجاب و عفاف، پروژه‌ای شکست‌خورده نیست، بلکه درختی است که نیازمند آبیاری با اکسیر آگاهی و منطق است. اگر زنان ما به این باور برسند که پوشش، ابزاری برای حفظ ارزش بی‌بدیل وجودی‌شان است، هیچ جریان مخربی نمی‌تواند این قلعه مستحکم فرهنگی را متزلزل کند. جامعه منتظر، جامعه‌ای است که در آن زن، در اوج پوشیدگی، در اوج اثرگذاری و کنش‌گری اجتماعی است. این همان آرمان بلندی است که برای تحققش باید فراتر از هیاهوهای روزمره، به عمق‌بخشی معرفتی در نسل جوان همت گماشت.

حجاب، در واقع امر، آزادی زن از قید نگاه‌های ابزاری است. زنی که حجاب دارد، خود را از رقابت‌های کاذب زیبایی ظاهری رها کرده و به دنبال کمال وجودی است. این یک آزادی حقیقی است. آزادی بیان، آزادی‌اندیشه و آزادی حضور در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی، همگی در سایه‌سار عفاف، شکوفاتر می‌شوند. ما باید به این درک برسیم که تمدن نوین اسلامی، بدون حضور زن عفیف و اندیشمند، قابل تصور نیست. در نهایت، حجاب یک دعوت است؛ دعوت به بازگشت به فطرت، دعوت به حفظ حریم انسانی. اگر ما این موضوع را با سعه صدر، با منطق و با بهره‌گیری از ابزارهای نوین فرهنگی پیش ببریم، بدون شک شاهد نتایج درخشانی خواهیم بود.

خبرنگار: فائزه صداقت‌نژاد

انتهای خبر/