به گزارش خبرنگار اجتماعی ایسکانیوز، پرستاری در کشورمان از آن دست حرفه‌هاست که امروز میان دو واقعیت موازی دست و پا می‌زند؛ این حرفه خود یک ستون اصلی برای نظام سلامت است، اما همزمان شغلی است که با معیشت، معوقات و فشار کاری پنجه در پنجه انداخته و در گرداب گرفتاری‌های رفاهی فرومانده است.
نجاتیان در گفت‌وگوی پیش‌رو کوشیده تصویری دقیق و مبتنی بر عدد از وضعیت این حرفه ارائه کند؛ از نسبت پرستار به تخت در دانشگاه‌های علوم پزشکی تا سهم واقعی تعرفه در فیش حقوقی، از نابرابری در پرداخت کارانه تا فرمولی که به گفته او می‌تواند محاسبه درآمد را برای پرستار شفاف کند. او که تلاش دارد تا سخنانش مستند به با آمار و عدد و رقم باشد، پاسخ‌گویی را نه وظیفه یک وزارتخانه، بلکه مسئولیتی ملی و بر گردن همه مجموعه‌ها و نهادهای مسئول می‌داند.
در ادامه مشروح گفت‌وگوی ایسکانیوز با احمد نجاتیان، رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری کشور را بخوانید:
نجاتیان در پاسخ به اینکه آیا حاضر است تعداد پرستاران، نسبت پرستار به تخت و ساعت اضافه‌کاری اجباری را به تفکیک بیمارستان‌ها منتشر کند تا پیگیری‌های سازمان قابل سنجش باشد، گفت: ما به داده‌ای که به ازای هر بیمارستان باشد دسترسی نداریم، ولی آمار کلی را در اختیار داریم و وضعیت پرستار به تخت در کشور یک یا کمتر از یک است.
او با اشاره به اینکه تصمیم‌گیری‌ها به صورت دانشگاهی انجام می‌شود، اضافه کرد: الان معاونت پرستاری به تفکیک هر دانشگاه علوم پزشکی این داده را دارد؛ مثلاً در دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان این عدد حدود شش دهم پرستار به تخت است و در سیستان و بلوچستان، هرمزگان یا تهران حدود هشت دهم.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه شاخص مهم دیگری هم وجود دارد، گفت: در آزمون استخدامی، به ازای هر فرصت شغلی چند نفر ثبت‌نام کرده‌اند و این شاخص مهمی است. جالب است که در تهران کمتر از یک نفر بوده، یعنی به ازای هر فرصت شغلی کمتر از یک متقاضی وجود داشته، ولی در اردبیل بالای بیست، سی نفر است.
وی در همین زمینه اظهار کرد: یعنی آنجا ما با معضل بیکاری پرستار مواجهیم؛ در غرب کشور پرستار حاضر است در کرمانشاه و سنندج بیکار بماند ولی به تهران نیاید، یا در اردبیل بیکار باشد ولی در تهران کار نکند. این آمارها وجود دارد و در ارزشیابی‌های وزارت بهداشت مورد استناد است، ولی باید تلاش‌ها و برنامه‌های ملی انجام شود.
نجاتیان در واکنش به اینکه آیا سازمان حاضر است رقم پرداختی واقعی به پرستارها را هم با جزئیات منتشر کند، اظهار کرد: میانگین تعرفه پرستاری که وزارت بهداشت برای سال گذشته اعلام کرد حدود هشت و نیم تا نه بود که این سهم دریافتی خود پرستاران است.
او با طرح اینکه این عدد را باید درست خواند، اضافه کرد: این ۸ و نیم یا ۹ برای پرستاری است که هشتاد ساعت اضافه‌کار دارد؛ یعنی یک پرستار یک شیفت کامل آمده و هشتاد ساعت هم اضافه‌کار کار کرده و عددش شده ۸ و نیم یا ۹. معنایش این است که اگر این پرستار یک شیفت استاندارد کار کند، تعرفه‌اش می‌شود شش تومان.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با اشاره به افزایش امسال تعرفه، گفت: بنا به ملاحظات و محاسبات ما، امسال این عدد حدود شصت و هفت درصد افزایش پیدا می‌کند. البته برخی استان‌ها مثل استان‌های جنوبی که تعرفه ترجیحی می‌گیرند، یک و نیم برابر تا دو برابر این رقم درآمد دارند.
وی در ادامه توضیح داد: وقتی همه را با هم می‌بینیم، بیمارستانی که درصد اشغال تختش پایین‌تر است حتماً درآمد کمتری دارد. در این طیف می‌توانید بیمارستانی را پیدا کنید که چهار، پنج تومان می‌گیرد و بیمارستانی که شانزده، هفده و بیشتر می‌گیرد؛ این‌ها متنوع است چون مبنای کارکرد است، ولی آن رقم، میانگین بود که خدمتتان عرض کردم.
شفافیت فرمول پرداخت
نجاتیان در پاسخ به اینکه آیا سازمان داده‌ای دارد که نشان دهد دو پرستار با کار مشابه در دو مرکز درمانی متفاوت چه میزان دریافتی دارند، گفت: در حوزه تعرفه بخشی از اختلاف‌ها طبیعی است؛ تعرفه یعنی میزان کاری که انجام شده یا همان کارانه. یعنی به همان نسبت کاری که انجام شده درآمد داری.
او با بیان اینکه کارکرد، مبنای تعرفه‌گذاری است، افزود: اگر فردی در بخش شلوغ با تعداد زیاد بیمار کار کند یا در بخشی مثل مراقبت‌های ویژه که کارش سخت‌تر است، تفاوت دریافتی کاملاً معقول است.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در واکنش به گلایه پرستاران، اظهار کرد: بعضی اوقات می‌بینیم دو پرستار در یک بخش مشابه در دو بیمارستان کار می‌کنند و میزان دریافتی آن‌ها خیلی متفاوت است؛ مثلاً یکی پنج تومان و دیگری هجده تومان می‌گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت شفافیت، گفت: ما در بازتوزیع فرمول شفافی نداریم که پرستار درک کند برای چه پنج تومان گرفته یا برای چه هجده تومان. فرمول فعلی بازتوزیع این شفافیت را ایجاد نمی‌کند و به پرستار اجازه نمی‌دهد خودش محاسبه کند چقدر کارکرد دارد و چقدر درآمد باید داشته باشد.
او در ادامه خاطرنشان کرد: ما برای این موضوع فرمول داریم و چندین جلسه کارشناسی برگزار کردیم و آن را روی اپلیکیشن «پرستار من» گذاشتیم؛ پرستار می‌تواند تعداد بیماران، بخش و شیفتش را وارد کند و این سامانه به او می‌گوید که چقدر کار ایجاد کرده و چقدر درآمد خواهد داشت.
نجاتیان در ادامه توضیح درباره فرمول بازتوزیع گفت: این فرمول را به وزارت بهداشت دادیم و چندین جلسه هم با همکارانم داشتیم؛ به نظر می‌رسد اگر ارائه شود، کمک‌کننده باشد، هرچند چون در حوزه پرستاری استثنائات زیادی داریم باید آن‌ها را هم ببینیم.
او با اشاره به مهم‌ترین امتیاز این فرمول اضافه کرد: مهم‌ترین امتیازش این است که پرستار خودش محاسبه می‌کند. ما الان در مدل پزشکی این ایراد را نداریم؛ یک پزشک به‌راحتی می‌تواند تعداد بیمارش و خدماتی که داده را ثبت کند و حق و حقوقش را هم خودش محاسبه می‌کند، ولی در پرستاری این امکان را نداریم.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری با بیان اینکه این کار زمان می‌برد، گفت: امیدواریم امسال بتوانیم این موضوع را تا پایان سال نهایی کنیم، چون پیش از اجرای سراسری باید به‌صورت پایلوت و شبیه‌سازی در برخی جاها انجام شود؛ این کار انتخاب شده و در حال انجام است.
بازگشت پرستاران خانه‌نشین به چرخه سلامت
نجاتیان در پاسخ به اینکه آیا امیدی وجود دارد پرستارانی که مهاجرت می‌کنند یا حرفه‌شان را ترک می‌کنند و خانه‌نشین می‌شوند به چرخه سلامت کشور برگردند، اظهار کرد: برای آنهایی که در داخل کشور هستند کاملا این امید وجود دارد. کسی که داخل است، با دل خوش که نمی‌رود خانه‌نشینی کند؛ شرایط شغلی‌اش سخت است.
او با طرح اینکه برای پرستاران داخل کشور راهکار وجود دارد، اضافه کرد: اگر بتوانیم برخی خدمات را ارائه دهیم، برخی تغییرات را در حقوق و مزایا انجام دهیم یا حتی موضوعات رفاهی که این روزها بحثش جدی است را جبران کنیم، مثل فراهم‌کردن بسته‌های معیشتی، این‌ها در کنار مساله دستمزد می‌تواند جذابیت ایجاد کند.
وی با تأکید بر اینکه برای پرستاران داخل کشور راهکار داریم، گفت: برای آن‌ها با راهکارهای ارزان‌قیمت‌تری می‌شود این کار را انجام داد. اما برای آنهایی که خارج از کشور هستند، شرایط کمی پیچیده‌تر است، چون عوامل اجتماعی و سیاسی هم در آن‌ها دخیل است و باید در سطح ملی اتفاقاتی بیفتد.
نجاتیان در واکنش به اینکه آیا رقم اضافه‌کاری دریافتی برخی پرستاران با آنچه اعلام شده همخوانی ندارد، گفت: نه، اضافه‌کاری دریافتی با عدد و رقم و اعلامیه‌ها یکی است، ولی با معیشتشان نمی‌سازد.
او با بیان اینکه دو سال گذشته تعرفه اضافه‌کاری افزایش یافت، افزود: با همکاری وزارت بهداشت و دولت در آن مقطع رضایت نسبی حاصل شد، ولی طی دو سال گذشته تورم رشد بیشتری داشت و نسبت به آن افزایش، عدد اضافه‌کاری پرستاران الان چندان قابل توجه نیست.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در ادامه توضیح داد: مثلاً پرستاری با ده سال سابقه، اضافه‌کاری ساعتی‌اش صد و سی، چهل تومان است؛ برای یک شیفت بعدازظهر با شش ساعت کار در بیمارستان می‌خواهد هشتصد، نهصد تومان بگیرد و این عدد اصلاً قابلی نیست که حتی رفت‌وآمدش را جبران کند.
نجاتیان در واکنش به اینکه میانگین معوقات شش‌ماهه اعلام شده اما گزارش‌هایی از معوقات ده‌ماهه هم داریم، اظهار کرد: ما معوقات دوازده‌ماهه هم داریم؛ شما آمار ده‌ماهه را دارید، ولی ما دوازده‌ماهه را هم داریم و طبق آخرین اطلاعات من متوسطش هفت ماه بوده است.
او با طرح اینکه راهکار این وضعیت مشخص است، اضافه کرد: بیمه‌ها باید تأمین شوند و منابع بیمارستان‌ها را به‌موقع پرداخت کنند تا آن‌ها هم بتوانند به کارکنانشان برسند. مشکل الان در درون وزارت بهداشت و درون بیمارستان نیست، چون خریدار خدمت، بیمه است که خارج از آن باید پول بدهد.
وی با اشاره به اینکه معوقات بیمه‌ها بسیار طولانی‌تر از این عددی است که شما گفتید، تصریح کرد: راهکار این است که بیمه‌ها تقویت شوند و منابع را در اختیار دانشگاه‌ها بگذارند تا آن‌ها بتوانند کارانه‌ها را پرداخت کنند.
پاسخ‌گوی اصلی مطالبات پرستاران کیست؟
نجاتیان در واکنش به اینکه پاسخ‌گوی اصلی همه این زمینه‌ها، از میانگین تعرفه تا اضافه‌کاری و شرایط رفاهی پرستاران چه کسی باید باشد، اظهار کرد: همه حاکمیت. این موضوعی نیست که محدودش کنیم به یک معاونت در وزارتخانه یا وزیر یا دولت؛ مجموعه حاکمیت باید پای این قضیه بیاید.
او با بیان اینکه بخشی از این موضوعات باید در مجلس قانون‌گذاری شود، افزود: برای برخی از این موضوعات باید در سطح دولت قوانین و مقررات تدوین شود و برخی هم در سطح وزارت بهداشت انجام‌شدنی است؛ بحث خشونت را هم باید در قوه قضائیه پیگیری کنیم.
رئیس‌کل سازمان نظام پرستاری در پایان گفت: در این زمینه باید یک عزم ملی در همه نهادها شکل بگیرد.
انتهای پیام/
نظر شما