به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، تغذیه سالم در دوران دانش‌آموزی، تنها به فراهم کردن غذای مناسب در مدرسه محدود نمی‌شود، بلکه شناخت وضعیت جسمانی هر دانش‌آموز، آگاهی خانواده‌ها از نیازهای تغذیه‌ای فرزندان و دسترسی به برنامه غذایی متناسب با شرایط بدنی آنان نیز اهمیت دارد.
توجه به شاخص توده بدنی (BMI) و بهره‌گیری از ظرفیت علمی متخصصان می‌تواند به طراحی الگوهای تغذیه‌ای هدفمند کمک کند و زمینه اصلاح عادت‌های غذایی را از سال‌های نخست زندگی فراهم آورد.
در همین راستا، مهدی شریفی، مدیر تربیت‌بدنی سازمان سما دانشگاه آزاد اسلامی، پیشنهاد اجرای طرح «تغذیه هوشمند» را مطرح کرده است؛ طرحی که علاوه بر دانش‌آموزان عادی، قابلیت استفاده در حوزه ورزش قهرمانی را نیز دارد.
در ادامه گفت‌وگوی خبرنگار ایسکانیوز با مدیرتربیت بدنی سازمان سما را می‌خوانید.
غربالگری جسمانی و سامان‌دهی انتخاب غذا در مدارس
شریفی گفت: طرحی با عنوان «تغذیه هوشمند» به سازمان سما ارائه کرده‌ام که از نظر ساختار، شباهت‌هایی به سامانه‌های خدمات غذایی دانشجویی دارد؛ سامانه‌هایی که دانشجویان از طریق آن‌ها غذای مورد نظر خود را تهیه می‌کنند. در این طرح، قرار است وضعیت جسمانی دانش‌آموزان از طریق اندازه‌گیری شاخص توده بدنی (BMI) و انجام غربالگری بررسی شود و دانش‌آموزان بر اساس نتایج این ارزیابی‌ها دسته‌بندی شوند.
وی با بیان اینکه هدف اصلی، سامان‌دهی دسترسی دانش‌آموزان به منوهای غذایی بوفه مدارس است، افزود: در این ساختار، انتخاب مواد غذایی می‌تواند با توجه به وضعیت جسمانی دانش‌آموزان مدیریت شود. برای مثال، اگر شاخص توده بدنی دانش‌آموزی بالا باشد، می‌توان دسترسی او به برخی مواد غذایی مضر را محدود کرد تا امکان خرید خوراکی‌های نامناسب برای او فراهم نباشد. به این ترتیب، انتخاب غذا در محیط مدرسه از حالت عمومی خارج می‌شود و متناسب با شرایط جسمانی دانش‌آموزان سامان می‌یابد.
آگاهی خانواده‌ها از وضعیت سلامت فرزندان
مدیر تربیت‌بدنی سازمان سما دانشگاه آزاد اسلامی اظهار کرد: یکی از جنبه‌های مهم این طرح، آگاه کردن خانواده‌ها از وضعیت سلامت جسمانی دانش‌آموزان است. خانواده‌ها باید بدانند فرزندانشان از نظر جسمانی در چه شرایطی قرار دارند و چه برنامه غذایی می‌تواند به حفظ یا بهبود سلامت آنان کمک کند.
شریفی گفت: با این کار در پروفایل هر دانش‌آموز، دسته‌بندی غذایی متناسب با شرایط جسمانی او مشخص می‌شود. در این زمینه، می‌توان از ظرفیت استادان دانشگاه در هر استان استفاده کرد تا برنامه‌های غذایی مناسب برای بهبود سلامت دانش‌آموزان تدوین و ارائه شود.
وی اضافه کرد: در چنین شرایطی، خانواده‌ها نیز هنگام تهیه مواد غذایی و تنظیم برنامه غذایی فرزندشان در خانه، اطلاعات مشخص‌تری در اختیار خواهند داشت. برای مثال، خانواده می‌تواند با مراجعه به اطلاعات و توصیه‌های ثبت‌شده برای دانش‌آموز، از برنامه‌های غذایی مفید برای او آگاه شود و در محیط خانه نیز همان مسیر را دنبال کند.
از سلامت همگانی تا پشتیبانی تغذیه‌ای از ورزش قهرمانی
شریفی با بیان اینکه این طرح می‌تواند همه پایه‌های تحصیلی را پوشش دهد، گفت: اجرای این برنامه به پایه تحصیلی خاصی محدود نیست و می‌توان آن را برای همه دانش‌آموزان در نظر گرفت. به اعتقاد من، اگر این طرح به‌درستی اجرا شود، قابلیت توسعه در دو حوزه ورزش همگانی و ورزش قهرمانی را خواهد داشت.
وی افزود: در حوزه ورزش قهرمانی نیز می‌توان از این ظرفیت استفاده کرد. برای مثال، دانش‌آموزانی که عضو تیم‌های ورزشی هستند، می‌توانند از برنامه‌های غذایی متناسب با شرایط جسمانی و نیازهای ورزشی خود بهره‌مند شوند. استادان، مربیان تغذیه، مربیان بدنسازی و سایر مربیان مرتبط با این تیم‌ها می‌توانند برنامه‌های غذایی مورد نیاز ورزشکاران را تدوین کنند تا این برنامه‌ها در قالب منوهای مشخص در اختیار آنان قرار گیرد.
طرح در انتظار پاسخ است
شریفی درباره آخرین وضعیت پیشنهاد تغذیه هوشمند گفت: این پیشنهاد را برای بررسی و تصمیم‌گیری ارائه کرده‌ایم، اما هنوز پاسخ مشخصی درباره تصویب یا اجرای آن دریافت نکرده‌ایم. در حال حاضر، موضوع در مرحله پیشنهاد قرار دارد و برای ورود به مرحله اجرا باید تأییدهای لازم دریافت شود.
وی با اشاره به ضرورت فراهم کردن زیرساخت‌های اجرایی افزود: برای عملیاتی شدن این طرح، باید امکانات مورد نیاز برای ثبت‌نام، دسترسی اینترنتی و مدیریت اطلاعات دانش‌آموزان فراهم باشد تا مدارس و استان‌ها بتوانند از این بستر استفاده کنند. همچنین وجود تیم‌های تخصصی برای استعدادیابی، ارزیابی و غربالگری دانش‌آموزان ضروری است.
شریفی ادامه داد: اجرای چنین برنامه‌ای به امکانات و منابع نیاز دارد و طبیعتا هزینه‌بر است. بنابراین، پیش از آغاز کار باید زیرساخت‌های لازم بررسی و تأمین شود تا امکان اجرای صحیح طرح در مدارس وجود داشته باشد.
اجرای طرح به عزم جدی نیاز دارد
مدیر تربیت‌بدنی سازمان سما دانشگاه آزاد اسلامی با بیان اینکه تصویب طرح می‌تواند آغاز مسیر اجرای آن باشد، گفت: اگر این طرح به تصویب برسد، حتی اگر اجرای آن به امسال نرسد و به سال آینده موکول شود، قرار گرفتن آن در مسیر اجرا اتفاق بسیار خوبی خواهد بود. مهم این است که برای تحقق آن تصمیم‌گیری شود و اقدامات لازم برای عملیاتی شدن آن آغاز شود.
وی با تأکید بر ضرورت همکاری بخش‌های مختلف اظهار کرد: اجرای چنین پروژه‌ای به عزم جدی نیاز دارد. باید مشخص شود کدام بخش‌ها مسئولیت اجرای آن را بر عهده می‌گیرند و چگونه می‌توان ظرفیت‌های موجود را برای پیشبرد طرح به کار گرفت. این پروژه به‌گونه‌ای نیست که تنها با تصمیم یک بخش یا فراهم کردن یک امکان محدود به نتیجه برسد، بلکه باید مجموعه‌ای از ظرفیت‌های علمی، فنی و اجرایی در کنار یکدیگر قرار گیرند.
شریفی افزود: به اعتقاد من، دانشگاه آزاد اسلامی باید به موضوع سلامت کودکان و دانش‌آموزان توجه ویژه داشته باشد و برای ورود به این حوزه تصمیم مشخصی بگیرد. حوزه علوم پزشکی دانشگاه می‌تواند در زمینه ارزیابی وضعیت جسمانی و تدوین توصیه‌های تخصصی تغذیه نقش‌آفرینی کند و بخش فناوری اطلاعات نیز زیرساخت‌های دیجیتال مورد نیاز برای ثبت اطلاعات و مدیریت سامانه را فراهم سازد.
آغاز مرحله‌ای در استان‌ها و استفاده از تیم‌های تخصصی
شریفی با اشاره به امکان اجرای مرحله‌ای این طرح گفت: پس از فراهم شدن زیرساخت‌ها، می‌توان اجرای اولیه را در تعدادی از استان‌ها آغاز کرد و این کار را با کمک تیم‌های تخصصی و مورد تأیید پیش برد. به این ترتیب، امکان ارزیابی روند اجرا و شناسایی مسائل احتمالی فراهم می‌شود و می‌توان بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، درباره توسعه طرح تصمیم گرفت.
وی اضافه کرد: از آنجا که این پروژه ابعاد گسترده‌ای دارد، بهتر است اجرای آن با برنامه‌ریزی مشخص و در چارچوبی تعریف‌شده دنبال شود. استفاده از تیم‌های مورد تأیید، فراهم کردن امکانات لازم و تقسیم مسئولیت میان بخش‌های مختلف می‌تواند به اجرای دقیق‌تر آن کمک کند.
مدیر تربیت‌بدنی سازمان سما دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر ضرورت تعامل میان مجموعه‌های مرتبط اظهار کرد: این پیشنهاد باید علاوه بر پیگیری در سازمان سما، از طریق تعامل با حوزه علوم پزشکی دانشگاه آزاد اسلامی نیز دنبال شود. گفت‌وگو با متخصصان این حوزه می‌تواند به بررسی ابعاد علمی و اجرایی طرح کمک کند و زمینه استفاده از ظرفیت‌های دانشگاه را فراهم آورد.
ضرورت آموزش و آماده‌سازی پیش از برگزاری رویدادها
شریفی در بخش دیگری از صحبت‌های خود، با اشاره به اهمیت برگزاری رویدادها گفت: برگزاری رویدادها اهمیت زیادی دارد، اما نباید فراموش کنیم که پیش از برگزاری هر رویداد، باید آمادگی لازم ایجاد شده و آموزش‌های مورد نیاز ارائه شده باشد. زمانی که هنوز زمینه لازم فراهم نشده، آموزش کافی صورت نگرفته و مشخص نیست قرار است از نقطه آغاز به چه هدفی برسیم، برگزاری رویداد به‌تنهایی نمی‌تواند نتیجه مطلوبی به همراه داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت مشخص بودن اهداف و ویژگی‌های هر رویداد افزود: پیش از برگزاری، باید بدانیم که قرار است رویداد بر اساس چه معیارهایی شکل بگیرد، چه ویژگی‌هایی داشته باشد و چه دستاوردی برای دانش‌آموزان و مجموعه آموزشی ایجاد کند. اگر این مراحل به‌درستی طی نشود، ممکن است رویداد برگزار شود، اما اهداف مورد انتظار به‌طور کامل محقق نشود.
شریفی در پایان خاطرنشان کرد: آموزش، آماده‌سازی و مشخص کردن مسیر اجرا، از جمله اقداماتی است که باید پیش از برگزاری رویدادها مورد توجه قرار گیرد. هنگامی که هدف روشن باشد و افراد و مجموعه‌های مرتبط آمادگی لازم را به دست آورده باشند، می‌توان انتظار داشت که برگزاری رویدادها اثربخشی بیشتری داشته باشد و به نتایج مورد نظر منجر شود.
انتهای پیام/
نظر شما