به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، سعید حبیبا، رئیس سازمان امور دانشجویان، در آئین سومین جایزه ملی ثریا که با حضور سیمایی، وزیر علوم، حجت‌الاسلام والمسلمین رستمی، نماینده مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها و روسای دانشگاه‌های کشور برگزار شد، با طرح سوالی گفت: چگونه می‌توان ظرفیت‌های علمی و دانشگاهی ایران را به مزیتی مؤثر در عرصه بین‌المللی تبدیل کرد و دانشگاه‌های کشور را به مقصدی جذاب برای دانشجویان مستعد از سراسر جهان تبدیل ساخت؟
وی بیان کرد: پاسخ به این پرسش صرفاً در معرفی دانشگاه‌ها یا تبلیغات بین‌المللی خلاصه نمی‌شود. ما به مجموعه‌ای از سیاست‌ها، اصلاحات نهادی، تسهیلات اجرایی و ابتکارات جدید مبتنی بر موج‌های نوین بین‌المللی‌سازی نیاز داریم تا مسیر ورود، تحصیل و ماندگاری دانشجویان بین‌المللی در ایران روشن‌تر، آسان‌تر، حرفه‌ای‌تر و رقابتی‌تر شود.
حبیبا عنوان کرد: از همین منظر، سازمان امور دانشجویان در دوره اخیر، متناسب با مأموریت خود و همچنین رسالت پیش‌بینی‌شده در برنامه هفتم پیشرفت، مجموعه‌ای از اقدامات مختلف و متنوع را با هدف تسهیل جذب دانشجویان بین‌المللی و رفع موانع پیش روی دانشگاه‌ها و متقاضیان خارجی دنبال کرده است.
رئیس سازمان امور دانشجویان ادامه داد: این اقدامات را می‌توان در چارچوب سه رویکرد مکمل شامل تقویت دیپلماسی علمی، حرکت به سوی مرجعیت علمی و بهره‌گیری از موج‌های جدید بین‌المللی‌سازی آموزش عالی دسته‌بندی کرد.
وی با اشاره به ضرورت اصلاح فرایندهای اداری برای افزایش جذابیت دانشگاه‌های ایران اظهار کرد: یکی از واقعیت‌های رقابت جهانی در آموزش عالی این است که ظرفیت علمی دانشگاه، اگر با فرایندهای اداری پیچیده و محدودیت‌های غیرضروری همراه باشد، به‌تنهایی برای جذب دانشجوی بین‌المللی کافی نیست. دانشجوی خارجی باید بتواند با اطمینان برای تحصیل در ایران برنامه‌ریزی کند و درباره انتخاب دانشگاه، پرداخت شهریه و ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر، چشم‌انداز روشنی داشته باشد.
حبیبا در ادامه گفت: بر همین اساس، اجازه می‌خواهم سخنانم را در دو بخش به استحضار شما بزرگواران برسانم؛ بخش نخست، اقدامات زیرساختی و تسهیل‌گر و بخش دوم، بهره‌گیری از ظرفیت موج‌های جدید بین‌المللی‌سازی آموزش عالی که از سوی سازمان امور دانشجویان دنبال شده است.
راه‌اندازی سامانه جامع امور دانشجویان بین‌الملل و تسهیل فرایند پذیرش
رئیس سازمان امور دانشجویان در تشریح اقدامات زیرساختی و تسهیل‌گر این سازمان اظهار کرد: یکی از اقدامات مهم انجام‌شده، راه‌اندازی سامانه جامع امور دانشجویان بین‌الملل موسوم به «ادب» بوده است. راه‌اندازی این سامانه از اواسط سال گذشته آغاز شد و با وجود قرار گرفتن در میانه دو جنگ تحمیلی و مواجهه با انواع چالش‌های فنی مربوط به اینترنت، امروزه به استقرار کامل رسیده است.
وی افزود: در حال حاضر، همه دانشگاه‌ها از این سامانه برای تمامی فرایندهای مربوط به جذب و پذیرش دانشجویان بین‌المللی استفاده می‌کنند.
حبیبا با اشاره به رفع محدودیت‌های مربوط به مناطق ممنوعه برای دانشجویان بین‌المللی عنوان کرد: یکی دیگر از اقدامات مهم زیرساختی که با هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط انجام شده، مستثنا شدن دانشجویان بین‌المللی از محدودیت‌های مناطق ممنوعه است. بر اساس این اقدام، امکان تحصیل، اقامت و تردد این دانشجویان در مناطق مختلف کشور فراهم شده است.
وی ادامه داد: این اقدام، ظرفیت جغرافیایی جذب دانشجو را از شهرهای خاص فراتر می‌برد و امکان بهره‌مندی از توان علمی دانشگاه‌ها در سراسر ایران را فراهم می‌کند.
صدور اقامت متناسب با طول دوره تحصیل و تسهیل تردد دانشجویان
رئیس سازمان امور دانشجویان با اشاره به اصلاح فرایند صدور اقامت دانشجویان خارجی گفت: اقدام مهم دیگر، صدور اقامت تحصیلی متناسب با طول دوره تحصیل است. در گذشته، تمدید سالانه اقامت موجب مراجعات مکرر، مکاتبات اداری و صرف وقت دانشجویان و دانشگاه‌ها می‌شد؛ اما اکنون با تغییر این رویکرد، دانشجو می‌تواند متناسب با طول دوره تحصیلی خود اقامت دریافت کند و با اطمینان بیشتری بر تحصیل و فعالیت علمی خود متمرکز شود.
حبیبا افزود: همچنین با درج مهر ورود که امکان خروج و مراجعت مکرر را فراهم می‌کند، محدودیت‌های پیشین در رفت‌وآمد دانشجویان بین‌المللی کاهش یافته است. این تسهیل، به‌ویژه برای دانشجویان کشورهای همسایه که ممکن است هم‌زمان با تحصیل مسئولیت‌های خانوادگی داشته باشند، اهمیت بسیاری دارد.
وی در ادامه اظهار کرد: در حوزه تحصیل و تسهیل ادامه تحصیل میان دو مقطع نیز، با استفاده از ظرفیت منطقه آزاد کیش و هماهنگی دستگاه‌های ذی‌ربط، سازوکاری پیش‌بینی شده است تا دانشجویان در فاصله میان دو مقطع تحصیلی، در چارچوب ضوابط مربوط، ناچار به خروج فیزیکی از کشور نباشند.
رئیس سازمان امور دانشجویان عنوان کرد: این اقدام می‌تواند از ایجاد فاصله‌های طولانی میان مقاطع تحصیلی جلوگیری کند و مسیر تداوم تحصیل در دانشگاه‌های ایران را هموارتر سازد.
حل مشکل حساب‌های ارزی دانشگاه‌ها و دریافت شهریه دانشجویان خارجی
حبیبا با اشاره به مشکلات مالی و بانکی دانشگاه‌ها در زمینه جذب دانشجویان بین‌المللی گفت: یکی دیگر از مشکلات دانشگاه‌ها، محدودیت در افتتاح حساب ارزی و دریافت شهریه دانشجویان خارجی به ارز بود. این وضعیت، علاوه بر ایجاد مشکلات متعدد، می‌توانست دانشجویان را در معرض فرایندهای غیررسمی قرار دهد و شفافیت مبادلات مالی را کاهش دهد.
وی افزود: در این زمینه، سازمان امور دانشجویان پیگیری‌های لازم را از مسیرهای مختلف دنبال کرده است. خوشبختانه امروز، با مساعدت ویژه و مصوبه هیئت دولت و همچنین همکاری بانک مرکزی و خزانه‌داری کشور، مشکل حساب‌های ارزی دانشگاه‌ها و مجوز دریافت شهریه بر اساس نرخ توافقی، در زمان موردنظر دانشگاه، حل شده است.
حبیبا در ادامه با تأکید بر ضرورت ساماندهی مؤسسات جذب دانشجویان بین‌المللی اظهار کرد: موضوع مهم دیگری که نباید از آن غفلت کرد، ساماندهی مؤسسات فعال در حوزه جذب دانشجویان بین‌المللی است. امید است با حل مشکل حساب‌های ارزی و دریافت شهریه، زمینه حذف کارگزاران غیرمجاز و واسطه‌های جذب دانشجو از فرایندهای مربوط فراهم شود.
رئیس سازمان امور دانشجویان افزود: هدف این است که دانشگاه‌ها بتوانند در محیطی امن، سالم و اطمینان‌بخش، به رسالت علمی خود در تربیت سفیران علمی و فرهنگی در سطح جهان بپردازند.
وی با اشاره به اهمیت اقدامات زیرساختی و تسهیل‌گر خاطرنشان کرد: اهمیت این اقدامات صرفاً به ظاهر آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه پیام این اصلاحات برای دانشجویان بین‌المللی روشن است؛ ایران در حال حرکت به سوی نظامی منسجم‌تر و تسهیل‌گرتر برای حضور دانشجویان خارجی است.
صدور مجوز آموزش به زبان دوم برای ۳۰ دانشگاه برتر کشور
حبیبا در تشریح بخش دوم اقدامات سازمان امور دانشجویان، یعنی بهره‌گیری از ظرفیت موج‌های جدید بین‌المللی‌سازی آموزش عالی، گفت: یکی از مؤلفه‌های مهم جذب دانشجوی خارجی، توانایی دانشگاه‌ها در ارائه برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای متنوع دانشجویان جهان، به‌ویژه از منظر کارآفرینی و حضور در بازار کار به‌شدت رقابتی منطقه و جهان است.
وی افزود: در رقابت با کشورهای فعال در زمینه جذب دانشجویان بین‌المللی، از جمله ترکیه، هند، مالزی و کره جنوبی، دانشگاه‌های ایران نیز باید بتوانند ظرفیت علمی خود را به شکلی در دسترس مخاطبان بین‌المللی قرار دهند که این دانشجویان بتوانند علاوه بر کشور خود، در بازار کار منطقه و جهان نیز جایگاه ممتازی کسب کنند.
رئیس سازمان امور دانشجویان عنوان کرد: در همین راستا، مجوز آموزش به زبان دوم، شامل زبان انگلیسی یا عربی، برای ۳۰ دانشگاه بزرگ، برتر و ممتاز کشور صادر شده است. این اقدام امکان معرفی و عرضه گسترده‌تر برنامه‌های آموزشی دانشگاه‌ها به متقاضیان کشورهای مختلف را فراهم می‌کند و ظرفیت بازاریابی بین‌المللی آن‌ها را افزایش می‌دهد.
حبیبا با تأکید بر ضرورت حفظ جایگاه زبان فارسی اظهار کرد: تأکید بر آموزش به زبان بین‌المللی به معنای نادیده گرفتن زبان فارسی نیست. اتفاقاً یکی از مزیت‌های فرهنگی و تمدنی ایران، زبان فارسی و میراث علمی و فرهنگی آن است.
وی افزود: رویکرد ما باید بر ایجاد تعادل میان دو هدف استوار باشد؛ از یک سو، تسهیل دسترسی دانشجویان بین‌المللی به برنامه‌های دانشگاهی از طریق آموزش به زبان دوم و از سوی دیگر، تقویت جایگاه زبان فارسی به‌عنوان زبان علم، فرهنگ و تعاملات تمدنی.
برگزاری آزمون متمرکز بسندگی زبان فارسی
رئیس سازمان امور دانشجویان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای استانداردسازی آموزش زبان فارسی گفت: اجرای آزمون متمرکز بسندگی زبان فارسی گامی اساسی در مسیر استانداردسازی آموزش و سنجش زبان فارسی است.
وی افزود: نخستین دوره این آزمون در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ برگزار شد و دومین دوره آن نیز به‌زودی، در اوایل آبان‌ماه، برگزار خواهد شد.
تدوین آیین‌نامه جذب استعدادهای ممتاز و درخشان بین‌المللی
حبیبا با اشاره به نقش دانشجویان مستعد در توسعه دیپلماسی علمی کشور عنوان کرد: جذب دانشجویان ممتاز و مستعد بین‌المللی یکی از ابزارهای مهم دیپلماسی علمی است. یک دانشجوی خوب می‌تواند حلقه ارتباطی میان دانشگاه‌ها، پژوهشگران و جوامع مختلف باشد و حتی در آینده به بهبود و ارتقای سطح روابط میان دو کشور کمک کند.
وی ادامه داد: سازمان امور دانشجویان در همین راستا، تدوین آیین‌نامه‌ای ویژه برای جذب استعدادهای ممتاز و درخشان بین‌المللی را دنبال کرده است. بر اساس این چارچوب، دانشگاه‌های برتر کشور می‌توانند متناسب با ظرفیت‌های اختصاص‌یافته، نسبت به جذب دانشجویان ممتاز از کشورهای مختلف اقدام کنند.
رئیس سازمان امور دانشجویان با تأکید بر اهمیت بورسیه‌های تحصیلی اظهار کرد: بورسیه تحصیلی در این رویکرد، صرفاً یک حمایت آموزشی نیست، بلکه ابزاری برای شناسایی استعدادها، ایجاد پیوندهای پایدار علمی و گسترش شبکه ارتباطی دانشگاه‌های ایران در سطح بین‌المللی به شمار می‌رود.
حبیبا افزود: اگر بتوانیم تجربه تحصیلی باکیفیتی در اختیار استعدادهای ممتاز قرار دهیم و زمینه ارتباط مستمر آن‌ها را با دانشگاه‌ها و پژوهشگران ایرانی فراهم سازیم، در واقع در حال سرمایه‌گذاری بلندمدت بر دیپلماسی علمی کشور هستیم.
وی در ادامه عنوان کرد: البته در این مسیر، کیفیت آموزش، اعتماد، ارتباطات پژوهشی و تجربه دانشجویان از محیط دانشگاهی، عواملی تعیین‌کننده خواهند بود.
فراهم شدن امکان جذب دانشجوی بین‌المللی در دوره‌های کاملاً الکترونیکی
رئیس سازمان امور دانشجویان با اشاره به تحولات جهانی در حوزه آموزش الکترونیکی گفت: تحولات جهانی نشان می‌دهد که بین‌المللی‌سازی آموزش عالی دیگر صرفاً به جابه‌جایی فیزیکی دانشجویان از یک کشور به کشور دیگر محدود نیست. دوره‌های مجازی و فناوری‌های نوین، فرصت‌های تازه‌ای برای دسترسی به مخاطبان بین‌المللی فراهم کرده‌اند.
وی افزود: این تحولات به کشورها اجازه می‌دهد بدون اتکا به حضور فیزیکی دانشجویان، ظرفیت علمی دانشگاه‌های خود را در سطح فرامرزی عرضه کنند.
حبیبا در ادامه اظهار کرد: در همین راستا، با همکاری شش دانشگاه بزرگ کشور و بر اساس مجوزهای صادرشده از سوی شورای گسترش آموزش عالی، امکان جذب دانشجوی بین‌المللی در دوره‌های کاملاً الکترونیکی فراهم شده است.
وی خاطرنشان کرد: علاوه بر این، پرونده نزدیک به ۶۰ دانشگاه بزرگ کشور برای بررسی امکان ورود به این عرصه در دست بررسی است تا دانشگاه‌هایی که شرایط لازم را احراز می‌کنند، بتوانند در دوره‌های کاملاً مجازی و الکترونیکی دانشجوی بین‌المللی جذب کنند.
رئیس سازمان امور دانشجویان با تأکید بر ضرورت تضمین کیفیت آموزش مجازی عنوان کرد: توسعه آموزش مجازی مستلزم توجه جدی به کیفیت آموزش، اعتباربخشی، پشتیبانی از دانشجویان و تناسب برنامه‌های آموزشی با نیازهای مخاطبان بین‌المللی است.
وی افزود: بنابراین، هدف صرفاً گسترش ابزارهای دیجیتال نیست، بلکه باید از این ابزارها برای توسعه دسترسی به آموزش باکیفیت و افزایش حضور علمی دانشگاه‌های ایران در عرصه جهانی استفاده کنیم.
اتصال دانشجویان بین‌المللی به زیست‌بوم فناوری و کارآفرینی کشور
حبیبا با اشاره به یکی دیگر از اقدامات سازمان امور دانشجویان در حوزه بین‌المللی‌سازی گفت: اقدام مهم دیگر در این زمینه، بین‌المللی‌سازی در حوزه فناوری و کارآفرینی است؛ به این معنا که دانشجویان بین‌المللی به زیست‌بوم نوآوری و فناوری کشور متصل شوند.
وی افزود: هدف از جذب دانشجوی بین‌المللی، صرفاً نگه‌داشتن آن‌ها در کلاس درس و در چهار دیواری دانشگاه نیست. درست مانند دانشجویان داخلی، دانشجویان خارجی نیز باید بتوانند ثمره تحصیلات خود را در قالب ایده‌های فناورانه و نوآورانه در بازار به نمایش بگذارند.
رئیس سازمان امور دانشجویان ادامه داد: دانشجویان و دانشمندان خارجی باید بتوانند به ارکان زیست‌بوم فناوری کشور متصل شوند تا برای کارآفرینی در جامعه و حضور در بازار رقابتی آینده آمادگی پیدا کنند.
حبیبا خاطرنشان کرد: خوشبختانه در حال حاضر، با همکاری معاونت فناوری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، مسیر ورود دانشجویان بین‌المللی به پارک‌های علم و فناوری هموار شده است.
مرجعیت علمی؛ هدف نهایی بین‌المللی‌سازی آموزش عالی
رئیس سازمان امور دانشجویان در جمع‌بندی سخنان خود خطاب به رؤسای دانشگاه‌ها و همکاران حاضر در مراسم گفت: مجموعه اقداماتی که به آن‌ها اشاره شد، زمانی معنای راهبردی کامل پیدا می‌کنند که در چارچوب هدفی بزرگ‌تر قرار گیرند؛ هدفی که همان تقویت جایگاه دانشگاه‌های ایران در شبکه جهانی علم و دانش و رسیدن به مرجعیت علمی است.
وی افزود: همگان به‌خوبی آگاه هستیم که مرجعیت علمی صرفاً با افزایش تعداد دانشجویان خارجی حاصل نمی‌شود. تحقق این هدف به کیفیت آموزش، اعتبار علمی دانشگاه‌ها، توان پژوهشی، ارتباطات بین‌المللی و توانایی ما در جذب و پرورش استعدادهای برتر وابسته است.
حبیبا در پایان عنوان کرد: اقداماتی مانند کاهش بروکراسی، فراهم کردن امکان پرداخت شهریه، توسعه آموزش به زبان دوم، استانداردسازی آموزش زبان فارسی، ساماندهی بورسیه‌ها و گسترش آموزش مجازی، اجزای مکمل یک مسیر بزرگ‌تر هستند که در نهایت باید به تقویت جایگاه علمی دانشگاه‌های ایران در عرصه بین‌المللی منجر شوند.
انتهای پیام /
نظر شما