ایسکانیوز - دین و اندیشه: محمدرضا حکیمی، متفکر و نویسنده ایرانی است که از وی با عناوینی چون «علامه»، «استاد» و «فیلسوف عدالت» یاد میشود. کتاب الحیاه وی در رابطه با اقتصاد اسلامی، از شهرت و اعتبار خاصی در جهان اسلام برخوردار شدهاست.او از هواداران مکتب خراسان، مشهور به مکتب تفکیک است که به جدایی دین از فلسفه و عرفان اعتقاد دارد.
قیام جاودانه، نام کتابی است که این متفکر بزرگ اسلامی پیرامون واقعۀ عاشورا و قیام امام حسین نگاشته است.او پیش تر هم دربارۀ این حادثۀ تاثیرگذار تاریخ اسلام تالیفاتی داشته است؛ ازجمله در کتب «بعثت و غدیر، عاشورا و مهدی» و «امام در عینیت جامعه» ایشان به شخصیت امام حسین و نقش قیام ایشان در شکل گیری تاریخ تشیع پرداخته اند.
.
کتاب قیام جاودانه از هفت فصل تشکیل شده و در هر یک از این فصول، به نسبت میان واقعۀ عاشورا و مفاهیم مورد بحث در جهان امروز پرداخته شده است. نام کتاب نیز برگرفته از همین ایده است که قیام امام حسین، برای برقراری قسط و عدل و مقابله با طاغوت، پیامی ابدی و جاودانه برای انسان دارد و رویارویی حق و باطل هرگز به پایان نمی رسد و در چنین شرایطی است که بازخوانی دائم حرکت امام حسین و یارانش، الگوی ایستادگی و مقاومت می شود. ترتیب فصول کتاب بدین شرح است: عاشورا و جهان اسلام، عاشورا و انسان نو، عاشورا و عدالت، عاشورا: انقلاب ها و حکومت ها، حکومت مسانخ، اسلام و مردم (دین مردمی)، طاغوت زدایی: تنها راه رهایی، عدالت: محو سیمای فقر.
حکیمی در مقدمۀ کتاب می نویسد که نشانۀ هر رسالت بزرگ و اصیلی، جداسازی حق از باطل در همۀ نمودهای آن است. به ویژه در زمان هایی که باطل لباس حق بر تن می کند و تشخیص عدل از ظلم دشوار می گردد، باید کسی برخیزد و نقاب دروغین باطل را کنار بزند. نشستن شخصیت منحرف و ظالمی هم چون یزید بر جایگاه رفیع پیامبر خدا، نمونۀ بارزی از تلاش برای قلب حقیقت اسلام است. به عقیدۀ ایشان، پیامد این سقوط بزرگ چیزی نیست جز از میان رفتن همۀ آثار تربیت قرآنی و شیوع یافتن همۀ اوضاع منحط جاهلی.
قیام امام حسین برای زنده کردن قرآن و روش پیامبر بود، زیرا عادلان و بزرگواران، مرگ را بر حیات در زیر یوغ ظالمان ترجیح می دهند؛ همانطور که حسین نمی خواست که او زنده باشد و قرآن مرده.
اما پیام این قیام برای ما و جهان اسلام چیست؟ به زعم حکیمی، مسلمانان همۀ قرون و اعصار برای ساختن اجتماعی که بر عدل بنا شده باشد، به الگو و نمونه نیاز دارند و در قرآن و سنت این نمونه ها فراوانند. او به چند مورد اشاره می کند؛ از جمله سیرۀ انقلابی پیامبر درمقابل قریش و حکومت علی (ع) و خطب فاطمیه در دفاع از آرمان حکومت اسلامی. اما محتوای قیام عاشورا به شرط این که درست تبیین شود می تواند به بهترین الگو برای جامعۀ صالح بدل گردد، چراکه این حرکت خونین همواره در تاریخ، طنین عدالتخواهی را زنده نگاه داشته است و کاخ های ستم را لرزانده است و نشان داده است که عبادت حقیقی خداوند، در برقراری عدالت به تمام معانی کلمه ممکن می شود.
در ادامه، ایشان تاکید می کنند که این وجه از قیام عاشورا، باید در مراسم مذهبی و عزاداری های حسینی آموزش داده شود و سینه به سینه در جامعۀ اسلامی پخش شود. درواقع، رسالت اصلی مجالس حسینی باید شرح اهداف عالی امام و دنبال کردن رسالت اولیای خدا باشد و هرگاه مجلسی برخلاف ارزش های اصیل اولیای خدا عمل کرد، از اجر و ارج بی نصیب خواهد ماند. هنگامی که امام حسین می فرمایند:«ما قیام کردیم تا به داد مظلومان برسیم»، معلوم است که زنده نگاه داشتن یاد آن امام، تنها با دست گیری از مظلومان (چه مظلومان سیاسی و چه مظلومان اقتصادی) و ایستادگی در برابر ظالمان ممکن خواهد شد.
در فصل عاشورا و انسان نو، حکیمی می گوید که تمام بشریت مدیون امام حسین و حرکت شجاعانۀ او هستند؛ چراکه اگر عاشورا نبود، اسلام نبود و اگر اسلام نبود، آن تمدن بزرگ اسلامی به وجود نمی آمد و لذا تمدن بشری هرگز این مسیر رشد را طی نمی کرد و در تاریکی های جاهلیت می پوسید. او حتی تمدن غرب را نیز مدیون تمدن اسلامی و به تبع مدیون امام حسین می داند. زیرا تنها حسین بود که اسلام حقیقی را از اسلام اموی و ابوسفیانی و بنی عباسی جداکرد و فساد را رسوا ساخت و مقدمات خروج از جاهلیت را فراهم آورد.
او با بررسی شواهد بسیار و با استناد به سخنان معتبر و روایات صادق، نشان می دهد که چگونه معاویه و یزید قصد داشته اند با مسلط کردن یزید بر امور مسلمین و مقدم داشتن او به امام حسن و امام حسین، بنیان اسلام را ویران کنند و قرآن را از صفحۀ روزگار محو نمایند. به همین دلیل است که زینب کبری (سلام الله علیها) در مجلس یزید می گوید: «فوالله لاتمحود ذکرنا و لا تمیت وحینا»، ای یزید! به خدا سوگند نمی توانی یاد آل محمد را از بین ببری و قرآن را براندازی.
در ادامۀ کتاب، محمدرضا حکیمی به ریشه ها و پیامدهای انقلاب های تاریخ اسلام و نزدیکی های آن با قیام عاشورا می پردازد و نشان می دهد که آن حرکت تاریخی چگونه الگوی مبارزه با طاغوت در ادوار مختلف قرارگرفت. ایشان هم چنین معتقدند که اسلام واقعی و انقلاب اسلامی واقعی، زمانی به فعلیت می رسد که حقیقتا پی گیر خواسته های مستضعفان و مظلومان باشد. در غیر اینصورت طاغوت دوباره سر بر خواهد آورد. بنابراین، هدف واقعی هر قیام و انقلابی، باید برپاداشتن عدل و حذف فقر باشد و هر کس می تواند زمانۀ خود را با این محک بسنجد.