به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایسکانیوز، تحولات سیاسی عراق در آستانه تشکیل دولت جدید، با چالشی جدی بر سر انتخاب نخست‌وزیر همراه شده است. پس از مطرح شدن نام نوری المالکی به‌عنوان گزینه اصلی «چارچوب هماهنگی»، بحث‌هایی در داخل عراق و همچنین برخی کشورهای غربی از جمله آمریکا بر سر انتخاب او مطرح شد. واشنگتن همزمان با اعلام نامزدی المالکی به‌صراحت مخالفت خود را ابراز کرد و بر خلاف اصرار اولیه چارچوب هماهنگی، به نظر می‌رسد اکنون نشانه‌هایی از تردید در درون ائتلاف شیعیان نیز دیده می‌شود.

در همین راستا، المالکی طی سخنان اخیر خود تاکید کرده «مسئولیت ملی» او را ملزم به اصلاح روند سیاسی می‌کند و عراق مورد نظرش کشوری دموکراتیک و مدنی است که پذیرای همکاری سالم با آمریکا و اروپا خواهد بود و تصمیماتش را بر اساس منافع مردم عراق اتخاذ می‌کند.

بیشتر بخوانید:

انتخاب المالکی جایگاه دولت عراق را ارتقا خواهد داد / آمادگی کامل محور مقاومت برای تهدید منافع آمریکا در منطقه

همزمان، تحرکات آمریکا نیز قابل توجه بوده است. تام باراک -نماینده ویژه آمریکا در سوریه- در دیدار با محمد شیاع السودانی بر ضرورت برخورداری عراق از «رهبری فعال و قدرتمند» تاکید کرد که بتواند ثبات کشور را حفظ کرده و در مسیر هماهنگی با سیاست‌های آمریکا حرکت کند. او در پیامی رسمی اعلام کرد این دیدار «ثمربخش» بوده و درباره گسترش همکاری‌های بغداد و واشنگتن و چشم‌اندازی همسو با طرح رئیس‌جمهور آمریکا گفت‌وگو شده است.

این موضع‌گیری‌ها در شرایطی مطرح می‌شود که عراق در انتظار تعیین نخست‌وزیر جدید است و مخالفت صریح آمریکا با بازگشت المالکی، پرسش‌هایی جدی درباره میزان تأثیر فشارهای خارجی بر روند تصمیم‌گیری داخلی ایجاد کرده است.

برخی تحلیلگران معتقدند مخالفت واشنگتن با نخست‌وزیری المالکی، بیش از آن‌که به اظهارات اخیر او درباره همکاری با غرب مربوط باشد، به سوابق سیاسی و نگرانی آمریکا از تقویت جایگاه جریان‌های نزدیک به محور مقاومت بازمی‌گردد. در مقابل، عقب‌نشینی احتمالی چارچوب هماهنگی از نامزدی وی می‌تواند این پرسش را مطرح کند که آیا انتخاب گزینه‌ای جایگزین، استقلال سیاسی بغداد را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد یا خیر.

اکنون گمانه‌زنی‌ها درباره معرفی چهره‌ای میانه‌تر یا تکنوکرات برای عبور از بن‌بست افزایش یافته است؛ فردی که بتواند هم رضایت نسبی بازیگران داخلی را جلب کند و هم حساسیت‌های خارجی را کاهش دهد. با این حال، آنچه بیش از نام فرد اهمیت دارد، نحوه مدیریت این فرآیند است؛ فرآیندی که آزمونی جدی برای میزان استقلال و بلوغ سیاسی نظام جدید عراق به شمار می‌رود.

علی موسوی خلخالی –روزنامه‌نگار و کارشناس ارشد مسائل عراق- در گفتگو با ایسکانیوز به سوالاتی در این ارتباط پاسخ داد.

سلطه اقتصادی آمریکا بر عراق چاره‌ای جز عقب نشینی برای المالکی نگذاشته است

وی ضمن تایید احتمال کنار کشیدن آقای المالکی از نخست وزیری عراق به دلیل فشارهای خارجی گفت: تهدید آمریکا کاملا جدی است و با توجه به عواقب سنگین نخست وزیری ایشان همزمان با احتمال رکود اقتصادی و کاهش ارزش دینار در برابر دلار، سبب عقب‌نشینی ایشان و معرفی فرد دیگری شده تا از این طریق حداقل فشار خارجی علیه عراق کاهش یابد.

موسوی با اشاره سلطه آمریکا بر اقتصاد عراق تصریح کرد: به نظر می‌رسد که نوری المالکی در نهایت مجبور به عقب نشینی خواهد شد اما ترجیح می‌دهد که اولا عقب‌نشینی ایشان مسئولیتی متوجه خودش نباشد و مجبور به متحمل شدن عواقب آن نشود و در درجه دوم، این عقب‌نشینی او را از صحنه سیاسی عراق حذف نشود و در نهایت، هم ثقل او به عنوان یک رهبر سیاسی در گروه‌های شیعی حفظ شود.

این کارشناس مسائل عراق پیش‌بینی کرد: احتمالا آقای مالکی در ازای دریافت امتیازات بزرگ کناره‌گیری خواهد کرد و تلاش می‌کند تا مسئولیت این کناره‌گیری به دوش گروه‌هایی بیافتد که با فشار خود او را مجبور به کناره‌گیری کرده‌اند.

غیر از آمریکا، کشورهای عربی نیز مخالف نخست وزیری المالکی هستند

وی در خصوص اظهارات اخیر المالکی مبنی بر همکاری با همه طرف‌ها از جمله آمریکا اظهار کرد: به هر حال پیشینه روابط عراق با آمریکا و کشورهای منطقه از جمله عربستان، اردن، مصر و امارات در دوره نخست وزیری او خوب نبوده و همین کشورهای عربی نیز موافق نخست وزیری او نیستند.

وی افزود: کشورهای اروپایی نیز در دوران نخست وزیری المالکی روابط مثبت و رو به گسترشی با عراق نداشتند و بنابراین اکنون نمی‌توان قضاوت کرد که موضع آنها در مورد نخست وزیری مجدد مالکی چیست ولی از آنجایی که آمریکا با این مسئله مخالفت کرده و اروپایی‌ها تابعی از آمریکا محسوب می‌شوند و روابطشان را در چارچوب روابط بغداد-واشنگتن تنظیم می‌کنند، به نظر می‌رسد آنها هم موافق این مسئله نیستند.

السودانی مهمترین گزینه احتمالی نخست وزیری

موسوی در خصوص گزینه‌های جایگزینی المالکی گفت: گزینه‌های بالقوه‌ای در این زمینه مطرح هستند که یکی از مهمترین‌های آنها شخص آقای سودانی است و ائتلاف او بیشترین کرسی‌های حال حاضر را در اختیار دارد.

وی خاطر نشان کرد: السودانی به نفع المالکی کنار کشیده بود اما به نظر می‌رسد اکنون که مسئله انصراف احتمالی او مطرح شده، طبیعتا نام السودانی مجددا مطرح خواهد شد و نکته حائز اهمیت این است که او از حمایت آمریکا نیز برخوردار است.

این کارشناس منطقه گزینه احتمالی دیگر را حمید الشطری -رئیس سازمان امنیت عراق- دانست که نامش در روزهای اخیر مطرح شده و البته در مقایسه با السودانی شانس کمتری دارد.

از نظر موسوی خلخالی، نخست وزیر آتی عراق هر کسی هم که باشد احتمالا چالش‌هایی با چارچوب هماهنگی شیعیان خواهد داشت و دلیلش این است که احتمالا بخواهد استقلال جایگاه نخست وزیری را حفظ کند و نمی‌خواهد آنطور که آقای السودانی عنوان می‌کند، «کارمند چارچوب هماهنگی» باشد.

اصرار آمریکا بر انحلال گروه‌های مسلح طرفدار ایران در عراق

وی افزود: موضوع دیگر چالش برانگیز برقراری توازن روابط بغداد با ایران و آمریکاست و بر اساس اطلاعاتی که در اختیار داریم، وزارت خارجه آمریکا در یک نامه رسمی شروطی را برای دولت آتی عراق ارسال کرده که انحلال گروه‌های مسلح [مقاومت] در راس آنها قرار دارد و همین امر احتمالا چالش‌هایی برای دولت آتی عراق و دولت آمریکا ایجاد خواهد کرد.

به گفته موسوی، منظور آمریکا مشخصا گروه‌های مسلح طرفدار ایران به ویژه حشد الشعبی است که واشگتن خواهان انحلال آنها و ادغام در نیروهای مسلح رسمی عراق است و شنیده شده که دولت آمریکا نرمشی در این زمینه نشان داده و گفته اگر گروه‌های مذکور اطلاعات موشک‌های و پهپادهای تحت اختیارشان به ارتش منتقل کنند، واشنگتن مشکلی با بقای آنها در چارچوب قوانین عراق ندارد.

انتهای پیام/