به گزارش خبرنگار ایسکانیوز از استان خوزستان، تالاب شادگان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین تالاب‌های کشور و ثبت‌شده در کنوانسیون رامسر، در ماه‌های گذشته یکی از دشوارترین دوره‌های آبی خود را تجربه کرد. آبان‌ماه امسال اعلام شد حدود ۵۸ درصد از مساحت این تالاب خشک شده و تنها ۴۲ درصد آن آب دارد؛ وضعیتی که کاهش بارندگی، افت آورد رودخانه‌های تأمین‌کننده و تخصیص محدود حق‌آبه در شرایط خشکسالی از مهم‌ترین دلایل آن عنوان شد. در آن مقطع، بخش‌های جنوبی و غربی تالاب به دلیل شیب زمین و تبخیر بالا بیشترین آسیب را متحمل شدند.

با این حال، در اسفندماه گزارش‌های رسمی از بهبود قابل توجه شرایط حکایت دارد. بر اساس اعلام اداره‌کل حفاظت محیط زیست خوزستان، اکنون حدود ۸۵ درصد مساحت تالاب آبگیری شده است. در بخش‌های شمالی که آب شیرین غالب است، سطح آبگیری به حدود ۸۵ درصد رسیده و در بخش‌های جنوبی که تحت تأثیر جزر و مد و آب لب‌شور قرار دارند، این میزان حدود ۷۰ درصد برآورد می‌شود.

مسئولان محیط زیست اجرای مجموعه‌ای از اقدامات مدیریتی را در این بهبود مؤثر می‌دانند. از جمله این اقدامات می‌توان به انتقال آب از رودخانه کارون به بخش‌های کم‌آب تالاب، ایجاد و تقویت سازه‌های نگهداشت آب و مدیریت ورودی آب شور اشاره کرد. طبق اعلام منابع رسمی، در ماه‌های گذشته حدود ۱۵۰ میلیون مترمکعب آب به تالاب هدایت شده که به احیای صدها هکتار از اراضی خشک منجر شده است. همچنین اجرای پروژه‌های کنترلی در بخش‌های جنوبی، دامنه آبگیری را نسبت به ماه‌های ابتدایی سال افزایش داده است.

تالاب شادگان دارای سه پهنه مجزا شامل آب شیرین، لب‌شور و شور است و پایداری آن به توازن میان این سه بخش وابسته است. کارشناسان تأکید می‌کنند آب شیرین ابتدا باید پهنه شمالی را به طور کامل تغذیه کند تا از طریق سرریز به بخش‌های پایین‌دست منتقل شود و در نهایت با آب دریا که از طریق خورها وارد می‌شود، تعادل زیستی برقرار شود. هرگونه اختلال در این چرخه می‌تواند ساختار اکولوژیک تالاب را با چالش مواجه کند.

با وجود شرایط فعلی، نگرانی‌ها درباره تابستان پیش رو همچنان پابرجاست. افزایش دما و تبخیر شدید در سال‌های اخیر موجب شده سطح آب تالاب در مدت کوتاهی کاهش یابد. علاوه بر این، کاهش آورد رودخانه‌های کارون، مارون و جراحی و مصرف بالادست برای کشاورزی از دیگر عوامل تهدیدکننده تأمین پایدار حق‌آبه تالاب محسوب می‌شود.

بر اساس سرشماری زمستانی پرندگان آبزی و کنارآبزی، بیش از ۲۷ هزار قطعه پرنده در تالاب شادگان ثبت شده که نسبت به سال گذشته کاهش جزئی داشته است. هرچند این کاهش حدود سه درصدی عنوان شده، اما حضور گونه‌های مهاجر و در معرض تهدید نشان می‌دهد تالاب همچنان یکی از زیستگاه‌های کلیدی جنوب غرب کشور به شمار می‌رود.

تالاب شادگان افزون بر اهمیت زیست‌محیطی، نقشی اساسی در معیشت جوامع محلی دارد و هزاران نفر به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم از آن ارتزاق می‌کنند. به همین دلیل، پایداری وضعیت آبی آن نه‌تنها یک ضرورت محیط‌زیستی بلکه یک مطالبه اجتماعی و اقتصادی نیز به شمار می‌رود.

در مجموع، هرچند بازگشت آب و آبگیری ۸۵ درصدی تالاب نشانه‌ای امیدوارکننده از احیای این زیست‌بوم ارزشمند است، اما کارشناسان تأکید دارند تداوم این شرایط نیازمند مدیریت مستمر منابع آب، تأمین واقعی و کامل حق‌آبه و برنامه‌ریزی برای مقابله با تنش‌های گرمایی ماه‌های آینده خواهد بود.

انتهای پیام/