به گزارش گروه فرهنگ و هنر ایسکانیوز، جنگها تنها در میدان نبرد رخ نمیدهند؛ بخش مهمی از آنها در حافظه جمعی یک ملت جریان دارد. آنچه از یک جنگ باقی میماند روایتها، خاطرات، تجربهها و درسهایی است که نسلها را به هم پیوند میدهد. جنگ هشت ساله تحمیلی، بهعنوان یکی از طولانیترین و اثرگذارترین رخدادهای معاصر ایران، گنجینهای عظیم از تجربههای فرهنگی و اجتماعی است که ثبت و ضبط دقیق آن، ضرورتی انکارناپذیر دارد.
اکنون که در پس در جنگ هشت ساله تحمیلی با دو جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان در حال دفاع از کشورمان هستیم، اهمیت مستندسازی وقایع بیش از پیش آشکار میشود. این رویدادها نشان دادند که تحولات نظامی و امنیتی میتوانند در زمانی کوتاه، تأثیری عمیق بر افکار عمومی و معادلات منطقهای بگذارند. اگر تجربه جنگ هشت ساله بهدرستی ثبت نمیشد، امروز بخش مهمی از شناخت ما نسبت به آن دوران در هالهای از ابهام قرار داشت. بنابراین، هر رخداد جدیدی هشداری برای جدی گرفتن مسئولیت ثبت تاریخ است.
نقش ناشران و نویسندگان در این میان کلیدی است. آنان میتوانند با گردآوری خاطرات رزمندگان، خانوادهها، امدادگران، خبرنگاران و حتی مردم عادی، تاریخ شفاهی را به متنی ماندگار تبدیل کنند. تجربه نشان داده است که فاصله زمانی طولانی با یک واقعه، جزئیات را کمرنگ و روایتها را پراکنده میکند. اگر امروز اقدام نکنیم، فردا بسیاری از شاهدان عینی دیگر در دسترس نخواهند بود و بخشی از حقیقت برای همیشه از دست خواهد رفت.
جواد کلاته عربی مدیرعامل انتشارات ۲۷ بعثت در گفتوگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز گفت: در مورد دفاع مقدس ۸ ساله ناگفتههای بسیاری وجود دارد آنچه که منتشر شده و به دست مردم رسیده اینکه منتشر شده یک مسئله است و اینکه به دست مردم رسیده باشد مسئله دیگر؛ یعنی فضای تبلیغ، ترویج و توزیع و ضریب دادن آدمهای مختلف را بخواهیم در نظر بگیریم یک مقداری زندگینامههای شهدا و خاطرات رزمندگانی که در یگانهای پیاده و عملیاتی حضور داشتند منعکس شده است.
وی با بیان اینکه ما در همین جنگ هشت ساله خیلی از وجوه جنگ مثل وجوه پشتیبانی مثل وجوه عملیاتی مثل وجوه تدارکاتی و مثل وجوه مهندسی جنگ را هنوز نمیشناسیم و روایتش نکردیم افزود: اصلاً مهندسی جنگ خودش یک مسئلهست و قصههایی برای خودش دارد. ما در مورد جنگ ۱۲ روزه میبینیم مثلاً شاید ۸۰ درصد آن چیزی که در بازار میبینیم مربوط به خاطرات شهدا و رزمندگانی است که در یگانها و گردانهای پیاده مشغول فعالیت بودند.
کلاته عربی ادامه داد: با همین نگاه اگر سراغ جنگ اخیر ۱۲ روزه و رمضان هم برویم این گستردگی را چه از وجوه نظامی و چه از وجوه غیرنظامی میبینیم. از وجوه نظامی بالاخره فعالیتهای نظامی ما که متمرکز شده در این دو جنگ بر اساس توان موشکیمان قابل پژوهش و روایت است. مثلاً خود من برایم جالب بود وقتی میشنیدم که یگان نیروی واحدهای موشکی نیروی زمینی ارتش، نیروی زمینی سپاه، واحدهای موشکی نیروی دریایی ارتش، نیروی دریایی سپاه وجود دارد پس این نشان دهنده این است که در این حوزه ما حرف زیادی برای گفتن داریم.
وی تصریح کرد: چه در عرصههای فناوری چه در عرصههای توانمندیهای بالقوه و علمی در این حوزه و چه در عرصههای عملیاتی و تاکتیکی حرف های زیادی برای گفتن داریم. اینکه مثلاً ما در جنگ ۱۲ روزه چگونه عمل کردیم، اینکه در جنگ رمضان از چه تاکتیکهایی استفاده کردیم همه اینها خودش قابل بررسی و روایت است و وقتی بیایم کف میدان به آن واژه معروف و آشنای ذهن همه ما یعنی بحث «لانچر» میرسیم.
مدیرعامل انتشارات ۲۷ بعثت اظهار کرد: این رزمندههایی که در پایگاههای موشکی و در لحظه آخر شلیک این موشکها پای لانچرها هستند همه این وقایع و این نیروی انسانی که در ارتباط با اینهاست قابل پژوهش و روایت است اما احساس میکنم یک چیزی که در این جنگ خیلی خودش را نشان داد و پیش بینی میکنم مثل دوران دفاع مقدس مغفول نخواهد ماند و اینها روایت خواهد شد این وجوه انسانی و مشارکتهای اجتماعی و مردمی جنگ از همه نوعش است.
وی تاکید کرد: ما این روزها با وجود آتش بس و شرایط توقف آتش مردمی را میبینیم که هنوز پای کار هستند، از هر طبقه اجتماعی، از هر طبقه سیاسی و اعتقادی در میدانها حاضرند که این خودش قابل روایت است. اتفاقات گوناگونی که میبینیم مثل بحث مقاومتی که در شهرها شکل گرفته است، بحث ایست و بازرسیها که مسئله بسیار مهمی است که یک بخشی از اینها به عهده نیروهای نظامی بوده و مشارکتهای مردمی و بسیج مردمی در آنها دخیل بوده و بحثهای دیگری که برمیگشت به همیاری و همکاری مردم در این زمینهها. به نظرم همه این مسائل، مسائل قابل بررسی است.
کلاته عربی بیان کرد: از اتفاقات نقطهای و مسائل بزرگ و وسیعی مثل مدرسه میناب، بعضی از اتفاقات دیگر مثل سازمانهای مشارکت کننده و خدمت رسان در جنگ مثل شهرداریها در تمام شهرهای درگیر جنگ، مثل هلال احمر، مثل سازمان آرامستانها در شهرهای درگیر جنگ، مثل ادارات برق منطقهای در تمام شهرهای درگیر جنگ، مثل تمام جاهایی که به هر نحوی به خاطر آسیبهای جنگ وارد فعالیت شدند همه اینها قابل پژوهش و روایت است و به نظرم خیلی از این موضوعات بهش پرداخته میشود و مثل دوران جنگ هشت ساله نخواهد بود که بسیاری از مسائل غیرنظامی جنگ متاسفانه مورد غفلت واقع شد.
وی با اشاره به اینکه الان همه ناشران سعی میکنند هرکاری از دستشان برمیآید انجام بدهند و طبیعتاً بسیاری علاقه دارند زودتر کارهایی را شروع کنند و زودتر به نتیجه برسانند افزود: احساس میکنم ممکن است به برخی از سوژه ها در اثر شتاب زدگی بیمهری بشود بنابراین حتماً تقسیم کار مساله مهمی است؛ اگر چه جنس فعالیت در حوزه ادبیات دفاع مقدس آنچنان که در سالهای پیش نشان داده شده کار منسجم، دسته بندی شده، روشمند و تکلیف هر سازمانی مشخص باشد نیست. به نظرم بحث و نظر بین مسئولان و مدیران این حوزه خالی از لطف نخواهد بود. طبیعتا سوژههایی وجود دارند که همه علاقهمند هستند تا در مورد آنها بنویسند لذا اگر تدبیری بشود و مشخص شود چه کسانی چه کارهایی انجام میدهند و چه کسانی چه کارهایی باید انجام بدهند و چه کسانی توان انجام چه کارهایی را دارند اساساً تکلیف بعضی از ناشران و نویسندگان تا حدودی میتواند مشخص بشود.
مدیرعامل انتشارات ۲۷ بعثت در پاسخ به این سوال که آیا باید روند ثبت و ضبط خاطرات، رویدادها و خاطرات جنگ تسریع بشود یا باید با حوصله و صبوری پیش رفت گفت: در حوزه کتاب اساساً تسریع و تعجیل معنا ندارد. این را در جایگاه یک علاقهمند به نویسندگی عرض میکنم که نگارش کتاب با خیلی از فعالیتهای رسانهای و ژورنالیستی کاملاً متفاوت است و به زمان احتیاج دارد و کارهایی که با تأمل و صبر بیشتری دنبال بشود حتما نتایج بهتری را خواهد داشت.
وی در پایان سخنانش در پاسخ به سوالی در خصوص اینکه آیا به اندازه ناگفته های هر سه جنگ تحمیلی، نویسنده در این حوزه داریم؟ خاطرنشان کرد: وقتی ما به ادبیات ۸ سال دفاع مقدس برگردیم و سوژهها، موضوعات و کتابهایی که در بستر ۴۰ سال نوشته شده را بررسی کنیم خیلی زود به نتیجه میرسیم که تعدد موضوعات و سوژهها از تعدد نویسندههایی که میتوانند و توانایی انجام کار خوب را دارند قطعاً بیشتر است بنابراین این بر عهده مراکزی است که در این حوزه مسئولیت دارند و متولی تربیت نویسندهها و ارتقا توان نویسندههایی که همین الان مشغول کارند هستند تا به یک نسبت مناسبی از این سوژهها و نویسندههای خوب برسیم.
انتهای پیام/
نظر شما