امروز، در تقویمِ جان‌های مؤمن، روز مباهله است؛ روزی که یادآورِ اوجِ صداقت، صلابت و اثباتِ حقانیت در برابرِ ادعاهایِ گزاف است. اما این واقعه‌ی سترگِ تاریخی، چگونه می‌تواند پلی میانِ صدرِ اسلام و ایرانِ امروز، در این وانفسایِ چالش‌ها و هیاهوها، بزند؟ چگونه می‌توانیم از این درسِ کهن، برایِ فهمِ جایگاهِ امروزِ خود و مسیرِ پیشِ رو بهره ببریم؟

مباهله: داوریِ خداوند بر سرِ حقیقت، نه بر سرِ ادعا

مباهله، صرفاً یک مناظرهِ زبانی نبود؛ یک “دعوت به داوریِ الهی” بود. پیامی کوبنده از سویِ پیامبرِ اسلام (ص) به جهانیان: «حقیقت، نزدِ خداست و او خود شاهدِ راستیِ ما و دروغِ مدعیان است.» این، رویکردی بود که در آن، ادعاها کنار گذاشته می‌شد و اصل، بر صدق و راستیِ درونی بود. در عصری که قیل و قالِ رسانه‌ها، بسیاری را از درکِ حقیقت باز می‌دارد، مباهله، یادآورِ ضرورتی است که باید در پشتِ هیاهو، به دنبالِ ندایِ حقیقتِ الهی گشت.

چرا اهل بیت (ع)؟ رازِ “أنفسنا” و “نساءنا” در آینه امروز ایران

حضورِ امام علی (ع) به عنوان «نفسِ» پیامبر (ص)، حضرتِ فاطمه (س) به عنوان «نساءنا»، و فرزندانشان به عنوان «أبناءنا»، تنها یک انتخابِ صرف نبود. این، پیامی عمیق بود از اینکه «حقیقتِ دین، در گروِ اصالت، پاکی، و پایداریِ خانواده‌ای است که از جانبِ خدا برگزیده شده‌اند.» امروز، در ایرانِ ما، خانواده، سنگ بنایِ جامعه است. وقتی از “مقاومتِ فرهنگی”، “حفظِ هویتِ ملی” و “ارزش‌هایِ دینی” سخن می‌گوییم، آیا جز این است که پاسداری از این مفاهیم، در گروِ استحکامِ خانواده و تربیتِ نسلی است که ریشه‌هایشان در صداقت و پاکیِ اهل بیت (ع) تنیده شده است؟ مباهله، امروز به ما می‌آموزد که ریشه‌هایِ استحکامِ یک ملت، در اصالتِ خانواده و پاکیِ نسلی است که پرچم‌دارِ حقیقتِ باقی هستند.

از انصرافِ نجران تا ایستادگیِ ملتِ ایران: درسِ "مقاومتِ توأم با صداقت"

مسیحیانِ نجران، وقتی عظمتِ نورانیتِ پیامبر (ص) و اهل بیت (ع) را در صحنه مباهله دیدند، از رویاروییِ مستقیم دست کشیدند. چرا؟ چون حقیقت، در چهره‌یِ آنان، جلوه‌گر بود و باطل، در مقابلش رنگ می‌باخت. این، درسِ مقاومت است؛ مقاومتی که نه از سرِ لجاجت، بلکه از سرِ اطمینان به حقانیت است. امروز، ملتِ ایران نیز در عرصه‌هایِ مختلف، با تکیه بر همین روحِ مقاومت و با استناد به حقانیتِ تاریخی و دینیِ خود، در برابرِ فشارها و ادعاهایِ نابه‌جا ایستاده است. مباهله، یادآوری می‌کند که این مقاومت، زمانی اوج می‌گیرد که از تکیه‌گاهِ “حقیقتِ ناب” برخوردار باشد، همانگونه که پیامبر (ص) با انتخابِ اهل بیت (ع)، این حقیقت را تضمین نمودند.

ایرانِ امروز: در جست‌وجویِ “نفسِ حقیقی” در عصرِ اضطراب

در جهانی که اضطراب، بیماریِ فراگیرِ آن شده است، مباهله، دعوتی است به بازگشت به “نفسِ حقیقی”؛ یعنی حقیقتِ وجودیِ ما که با خدا و حقیقتِ مطلق گره خورده است. ایرانِ امروز، در آرزویِ عبور از بحران‌ها و یافتنِ راهِ درست، نیازمندِ بازگشت به اصالت‌ها و تمسک به راهنمایانِ حقیقی است. همانگونه که پیامبر (ص) در روز مباهله، به «نفسِ» خود (امام علی ع) تمسک جستند، ما نیز باید در پیِ آن الگوهایِ پاک و هدایتگر باشیم که تجلیِ حقیقتِ الهی هستند.

مباهله، نه فقط یک حادثه تاریخی، بلکه یک “مفهومِ زیستن” است؛ الگویی از صداقت، ایستادگی و تکیه بر حقانیتِ الهی. امروز، ایرانِ ما، با تکیه بر همان ارزش‌هایِ اصیل که در پیمانِ مباهله به اوجِ خود رسید، می‌تواند راهِ خود را در میانِ هیاهوهایِ جهان بیابد. با فهمِ جایگاهِ خانواده به عنوانِ ستونِ مقاومتِ فرهنگی (آنچنان که در «نساءنا» و «أبناءنا» پیامبر (ص) تجلی یافت)، با الهام از روحِ مقاومتِ توأم با صداقت (که نجران به آن صحه گذاشت) و با جست‌وجویِ “نفسِ حقیقی” در خویشتن، می‌توانیم بر چالش‌هایِ امروز غلبه کرده و پرچمِ حقیقت را برافراشته نگه داریم. مباهله، امروز، نه یک خاطره، که یک فراخوان است؛ فراخوانی به بازگشتِ حقیقت در جامعه‌یِ ما.

مریم حاجی ربیع*

انتهای یادداشت/