به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، بسته ماندن تنگه هرمز به دلیل ماجراجوییهای آمریکا موجب شده که این مسئله همچنان یکی از مهمترین چالشهای جهانی باقی بماند و تهران و مسقط مدتهاست که رایزنیهایی را برای بررسی سازوکار بازگشایی این آبراه راهبردی آغاز کردهاند. اهمیت این مذاکرات از آن جهت دوچندان است که بسته شدن تنگه هرمز نه در نتیجه یک تصمیم عادی تجاری، بلکه در پی تهدیدات و جنگافروزی آمریکا و تشدید رویارویی نظامی در منطقه رخ داد. ایران پیش از این نیز پس از تفاهمنامه اسلامآباد و با هدف کاهش تنش، امکان تردد در تنگه را فراهم کرده بود، اما نقض تعهدات و حمله مجدد آمریکا به جنوب ایران موجب شد تهران بار دیگر کنترل تردد در این آبراه را در دستور کار امنیتی خود قرار دهد.
بیشتر بخوانید:
ابعاد پیمان مکه توسط وزارت خارجه مورد بررسی قرار گیرد/ پرهیز از موضعگیری شتابزده در قبال اتحاد کشورهای اسلامی
اکنون گفتوگوهای تهران و مسقط در شرایطی دنبال میشود که رسیدن به یک توافق پایدار، علاوه بر اراده ایران و عمان، به نحوه رفتار سایر بازیگران نیز وابسته است. یکی از مهمترین پرسشها این است که آیا آمریکا و متحدانش در صورت دستیابی تهران و مسقط به یک سازوکار مشخص برای بازگشایی تنگه هرمز، به تعهدات خود پایبند خواهند ماند یا تجربه نقض تفاهمنامههای پیشین دوباره تکرار خواهد شد. از همین رو، ایجاد سازوکارهای روشن برای تضمین اجرای توافق، نحوه نظارت بر تردد کشتیها و مهمتر از همه، جلوگیری از هرگونه اقدام نظامی جدید علیه ایران، از جمله موانعی است که میتواند بر روند مذاکرات اثر بگذارد.
با وجود این پیچیدگیها، نقش عمان به عنوان یکی از کانالهای مهم ارتباطی میان ایران و غرب همچنان اهمیت ویژهای دارد و تحولات اخیر نیز لزوما به معنای پایان روابط دوستانه و تاریخی تهران و مسقط نیست. دو کشور طی سالهای گذشته در مسائل منطقهای و امنیتی همکاری و رایزنیهای مستمری داشتهاند و همین سابقه میتواند زمینهای برای مدیریت اختلافات جدید فراهم کند. پرسش اصلی اکنون این است که آیا عمان خواهد توانست میان ملاحظات امنیتی ایران، منافع کشورهای منطقه و خواستههای آمریکا تعادل ایجاد کند و زمینه توافقی را فراهم آورد که برخلاف تجربه تفاهمنامه اسلامآباد، با نقض عهد و اقدام نظامی مجدد روبهرو نشود.
حسن هانیزاده –کارشناس مسائل منطقه- در گفتگو با ایسکانیوز به سوالاتی در مورد مذاکرات میان ایران و عمان پاسخ داد.
روند مثبت مذاکرات ایران و عمان با وجود پیچیدگیهای فنی و تهدیدات آمریکا
وی در این ارتباط گفت: مذاکرات میان ایران و پادشاهی عمان بر سر بازگشایی تنگه هرمز برخلاف وجود پیچیدگیهای فنی به خوبی ادامه پیدا کرده است و احتمالا طی روزهای آینده بیانیه مشترک دو کشور در خصوص توافق نهایی منتشر خواهد شد
کارشناس مسائل منطقه با اشاره به اینکه یکی از این پیچیدگیها مختصات جغرافیایی تنگه است، خاطر نشان کرد: بیشترین عمق تنگه هرمز برای عبور کشتیها در بخش شمالی و در اقلیم دریایی ایران قرار دارد و کمترین عمق در قسمت جنوب قرار گرفته و صخرههای دریایی رفت و آمد در این بخش را با مشکل مواجه کرده و کشتیها به ناچار باید از بخش مربوط به ایران عبور کنند.
به گفته هانی زاده، نقطه اختلاف کنونی بین تهران و مسقط بر سر دریافت عوارض عبور کشتیهاست و از آنجایی که عوارض با توجه به تناژ دریافت میشود، طبیعی است که کشتیهای بزرگتر که باید از سمت ایران عبور کنند، باید عوارض بیشتری پرداخت کنند.
ترامپ فهمید با اعمال قدرت و اهرم نظامی قادر به اعمال مدیریت بر تنگه هرمز نیست
کارشناس منطقه در ادامه افزود: کمیتههای فنی ایران و پادشاهی عمان در حال گفتگو بر سر این مسائل فنی پیچیده هستند و مشکل دیگر این است که پادشاهی عمان بارها به دلیل همکاری با ایران مورد تهدید ترامپ قرار گرفته و همین امر تردیدهایی در مسقط برای ورود به مذاکرات ایجاد کرده بود.
هانی زاده با تاکید بر اینکه هدف ایران دور کردن پای آمریکا از تنگه هرمز با مشارکت عمان است، اظهار کرد: اگرچه این امر کار سادهای نیست اما روابط تنگاتنگ ایران و پادشاهی عمان موجب خواهد شد که دو کشور به راهکار مشترکی برای عبور و مرور در خلیج فارس به ویژه تنگه هرمز دست پیدا کنند.
وی در پاسخ به اینکه سایر بازیگران به ویژه آمریکا توافق احتمالی بین ایران و عمان را خواهند پذیرفت، گفت: اظهار نظرهای اخیر ترامپ و اعضای دولت او و عقب نشینی از تهدیدات علیه ایران نشان میدهد که آنها فهمیدهاند با اعمال قدرت و اهرم نظامی نمیتوانند بر تنگه هرمز اعمال مدیریت کنند و از همین رو، در حال دادن امتیازات پشت پرده به ایران هستند.
ناامیدی کشورهای منطقه از سیاستهای آمریکا در غرب آسیا
این کارشناس منطقه تاکید کرد: تصمیم آمریکا برای کاهش مداخله در تحولات منطقه مشهود است و نمونه آن را میتوان در پیمان دفاعی مکه با مشارکت ترکیه، پاکستان و عربستان مشاهده کرد که در واقع کشورهای منطقه متوجه شدهاند که چتر حمایتی آمریکا برای آنها تاثیرگذار نیست.
وی افزود: پاسخهای کوبنده ایران به پایگاههای آمریکا در منطقه و همچنین حملات انصارالله به تاسیسات راهبردی عربستان نشان داد که آمریکا قادر به دفاع از منافع عربستان نیست و کشورهای حوزه خلیج فارس از سیاستهای آمریکا ناامید شده اند.
روابط ایران و پادشاهی عمان کاملا پایدار است
هانیزاده در مورد اینکه روابط دوجانبه ایران و عمان تحت تاثیر تحولات اخیر قرار گرفته یا نه، تصریح کرد: پادشاهی عمان در 4 دهه گذشته روابط بسیار پایداری با جمهوری اسلامی ایران داشته و هیچ وقت تحت تاثیر فضای خارجی و کشورهای حوزه خلیج فارس قرار نگرفته و همواره سیاست مستقلی نسبت به ایران اتخاذ کرده است.
به اعتقاد وی، مسائل منطقه بر مناسبات مسقط و تهران تاثیری نداشته و دو کشور همچنان روابط دوستانه خود را حفظ کردهاند.
انتهای پیام/
نظر شما