به گزارش ایسکانیوز؛ محدود بودن ظرفیت قطارها در بعضی مسیرها، افزایش تقاضا در ایام پرتردد و عرضه بلیط در بازه‌های زمانی مشخص باعث می‌شود برخی مسافران در همان ساعات ابتدایی پیش‌فروش برای پیدا کردن بلیط مناسب با مشکل مواجه شوند. در این میان، اختلال سامانه‌های فروش بلیط هم می‌تواند شرایط را دشوارتر کند.

در حالت عادی، مسافر می‌تواند از سایت شرکت‌های ریلی یا سکوهای مجاز فروش برای جستجوی مسیر و زمان موردنظر خود استفاده کند، اما زمانی که تقاضا بالا می‌رود، پیدا کردن بلیط مناسب به رقابتی برای دسترسی سریعتر به ظرفیت موجود تبدیل می‌شود. این مسئله به‌ ویژه در مسیرهای پرتردد و مناسبت‌هایی مانند نوروز، اربعین، تاسوعا و عاشورا و ایام های مناسبتی بیشتر خود را نشان می‌دهد. ابوالقاسم سعیدی، دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری و خدمات وابسته، هم علت اصلی کمبود بلیط را عدم تعادل میان عرضه و تقاضا عنوان کرده و گفته است که براساس برآوردها، تقاضا می‌تواند سه تا پنج برابر عرضه باشد.

بخش مهمی از این مسئله به ظرفیت ناوگان ریلی کشور بازمی‌گردد. سعیدی با اشاره به وضعیت ناوگان مسافری اعلام کرده است که در سال ۱۳۹۸ حدود ۲۲۰۰ واگن برای جابه‌جایی مسافر مورد بهره‌برداری قرار می‌گرفت، درحالیکه تعداد واگن‌های موجود اکنون حدود ۹۰۰ تا ۹۵۰ دستگاه است. به گفته او، کشور حداقل به چهار تا پنج هزار واگن مسافری نیاز دارد و بخشی از ناوگان فعلی هم بیش از ۲۶ سال و در برخی موارد حدود ۳۰ سال عمر دارد. این اختلاف میان ظرفیت موجود و نیاز واقعی، یکی از دلایل محدود بودن عرضه بلیط در شبکه ریلی است.

از طرف دیگر، تهیه بلیط قطار برخلاف بسیاری از خدمات سفر، به زمانبندی پیش‌فروش وابستگی زیادی دارد. برای نمونه، پیش‌فروش بلیط قطارهای مسافری برای سفرهای اول تا پایان شهریور ۱۴۰۵ از ۲۶ مرداد آغاز شد. فروش اینترنتی از ساعت ۸:۳۰ شروع شد و فروش حضوری هم از ساعت ۱۱ در مراکز مجاز آغاز شد. بنابراین مسافری که زمان پیش‌فروش را از دست بدهد یا در ساعات ابتدایی نتواند خرید خود را نهایی کند، ممکن است با ظرفیت محدودتری از بلیط روبه‌رو شود.

اگر مسیر موردنظر از محورهای پرتردد (مثل مشهد) باشد، این زمانبندی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، ظرفیت برخی قطارها سریع‌ تکمیل می‌شود و مسافر ممکن است مجبور شود تاریخ سفر، ساعت حرکت یا نوع قطار را تغییر دهد. با اینکه اختصاص قطارهای فوق‌العاده در مناسبت‌های پرتردد هم می‌تواند بخشی از تقاضای اضافی را پوشش دهد، اما براساس گزارش ایسنا، این ظرفیت‌ها هم لزوما پاسخگوی تمام تقاضای موجود نیستند.

مشکل دیگر، اختلال سامانه‌های فروش همزمان با افزایش تعداد متقاضیان است. در بازه‌های کوتاه پیش‌فروش، ورود همزمان تعداد زیادی از کاربران می‌تواند فرایند خرید را دشوارتر کند. در روزهای پیش‌فروش بلیط معمولا کاربران از اختلال در سامانه‌های فروش از جمله سایت رجا و برخی سکوهای فروش خبر دادند و با پیام‌هایی مانند «خرید انجام نشد»، «مشکل در برقراری ارتباط» یا «ظرفیت تکمیل شد» مواجه شدند. در برخی موارد هم کاربر مراحل خرید را طی کرده، اما موفق به نهایی کردن معامله نشده است. اهمیت اختلال در این سامانه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم طبق اطلاعات منتشرشده، رجا حدود ۶۰ درصد ظرفیت شبکه ریلی کشور را در اختیار دارد، بنابراین ایجاد مشکل در سامانه فروش آن می‌تواند بخش قابل‌توجهی از متقاضیان را تحت تأثیر قرار دهد.

با این‌حال، چالش خرید بلیط قطار را نمی‌توان صرفا به عملکرد سایت‌های فروش نسبت داد. حتی اگر سامانه‌ها بدون اختلال فعالیت کنند، زمانی که ظرفیت محدود باشد و تعداد زیادی مسافر همزمان برای یک مسیر اقدام کنند، احتمال تکمیل سریع ظرفیت همچنان وجود دارد. مشکلات اقتصادی صنعت ریلی هم توسعه این ظرفیت را دشوار کرده است. به گفته دبیر انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی مسافری، تعرفه حمل‌ونقل ریلی کنترل‌ شده است و یک واگن ساخت داخل حداقل ۱۲۰ میلیارد تومان هزینه دارد. به گفته دبیر انجمن صنفی، چنین شرایطی تمایل بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در این حوزه را تحت‌ تاثیر قرار می‌دهد.

با وجود این محدودیت‌ها، قطار همچنان یکی از گزینه‌های پرتقاضای حمل‌ونقل داخلی است. ایمنی، راحتی و قیمت بلیط از دلایل جذابیت سفر ریلی برای مسافران محسوب می‌شوند. همین تقاضای بالا در کنار محدودیت عرضه باعث شده است که در برخی مسیرها و بازه‌های زمانی، فاصله قابل‌توجهی میان تعداد متقاضیان و ظرفیت موجود ایجاد شود.

در چنین شرایطی، پیگیری اطلاع رسانی پیش فروش بلیط قطار و اقدام در زمان آغاز فروش می‌تواند احتمال دسترسی به گزینه مناسب را افزایش دهد. بررسی چند تاریخ و ساعت حرکت و استفاده از کانال‌های مجاز فروش هم گزینه‌های بیشتری پیش روی مسافر قرار می‌دهد. بااین‌حال، تا زمانی که ظرفیت ناوگان متناسب با تقاضای واقعی افزایش پیدا نکند، فشار تقاضا در زمان پیش‌فروش و اختلال احتمالی سامانه‌ها می‌تواند خرید بلیط قطار را به یکی از چالش‌های پرتکرار سفرهای ریلی تبدیل کند.