به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از فارس؛ سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری با ابراز خرسندی از حضور در میان مردم شریف و خونگرم لامرد اظهار داشت: امروز راوی قصه غمبار آنها هستم و تلاش میکنیم بخشی از رنجی که مردم شریف لامرد به دلیل از دست دادن جمعی از شریفترین فرزندانشان تحمل کردند، شریک باشیم.
بقایی از مقامات استان فارس و لامرد تشکر کرد و از رسانههای داخلی و بینالمللی که در کوچهپسکوچههای لامرد حضور یافتند و آثار و نشانههای موشک آمریکا را از نزدیک مشاهده کردند، قدردانی کرد.
وی با اشاره به ابعاد این جنایت تصریح کرد: ۲۱ نفر در چهار نقطه در نهم اسفند ۱۴۰۴ به شهادت رسیدند و حدود ۱۸۰ نفر مجروح شدند که همچنان با بیماری دست و پنجه نرم میکنند. بر اثر این حمله موشکی رژیمهای جنایتکار آمریکایی و صهیونیستی به لامرد، ۲۱ نفر از شهروندان بیگناه که تعدادی از آنان نیز از نوجوانان و کودکان بودند به شهادت رسیدند و ۱۰۰ نفر از شهروندان مجروح شدند.
سخنگوی وزارت امور خارجه با تأکید بر ماهیت جنایتکارانه این حمله گفت: در این که جنایت آمریکا یک جنایت جنگی است، شکی نیست؛ تحقیقات نشان داده سلاح استفادهشده، سلاح ممنوعه بوده و موشک خوشهای که هر کدام حاوی ۱۸۰ هزار ساچمه بوده و محلهای مورد اصابت همه مسکونی و غیرنظامی بوده است.
بقایی با اشاره به شدت و سرعت این حمله اظهار کرد: چهار موشک در فاصله ۳۵ ثانیه شهر ۳۰ هزار نفری لامرد را داغدار کرد؛ ما به جد پیگیر عدالت خواهیم بود و از هر فرصتی برای تبیین این جنایت تلاش خواهیم کرد تا جامعه جهانی برای مطالبه عدالت برای شهدای لامرد با ما همراه شوند.
وی یادآور شد: «در همان روزی که لامرد مورد حمله موشکی قرار گرفت، میناب نیز مورد حمله قرار گرفت و ۱۶۸ نفر به شهادت رسیدند.»
بقایی با اشاره به یکی از قربانیان خردسال این جنایت گفت: آوینا ۲ سال بیشتر نداشت و در این جنایت لامرد شهید شد؛ آوینا نماد مظلومیت مردم ایران در جریان تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بود، ساچمههایی که به بدن آوینا اصابت کرده بود چنان عمیق بود که بدن او را پارهپاره کرده بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: امیرمحمد و مهدیار، ۲ نفر از مجروحان این جنایت که در حال بازی فوتبال آسیب دیدند، در این نشست حضور داشتند.
تأکید ایران بر ضرورت پاسخگویی عاملان حمله
بقایی با اشاره به ابعاد حمله به مناطق غیرنظامی لامرد، بر مسئولیت جامعه جهانی در قبال این حادثه تأکید کرد و گفت: سکوت در برابر جنایت، ظلم و بیعدالتی میتواند زمینهساز تکرار چنین فجایعی شود و اجازه ندهد این حادثه آخرین نمونه قساوت و جنایت باشد.
وی اظهار کرد: آنچه در لامرد رخ داد را نمیتوان صرفاً اقدامی علیه یک گروه یا جامعه مشخص دانست؛ این حادثه تعرض به اصول بنیادین انسانی است و بر اساس موازین حقوق بینالملل، باید از سوی جامعه جهانی مورد بررسی و پیگیری قرار گیرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه با استناد به مفاد کنوانسیونهای ژنو ۱۹۴۹ افزود: حمله به مناطق و تأسیسات غیرنظامی، هدف قرار دادن مردم عادی و بهکارگیری تسلیحات ممنوعه با هدف ایجاد هراس در میان غیرنظامیان، در چارچوب حقوق بشردوستانه بینالمللی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد و در چنین شرایطی، مسئولیت کشورها صرفاً به محکومیت لفظی محدود نمیشود.
وی تصریح کرد: دولتها علاوه بر الزام به رعایت قواعد حقوق بشردوستانه، بر اساس تعهدات بینالمللی خود باید برای تضمین اجرای این قواعد نیز اقدام کنند.
بقایی تأکید کرد: بر مبنای اصول حقوق بینالملل، عاملان و آمران چنین جنایاتی و حتی افرادی که در تولید تسلیحات مورد استفاده در این حملات نقش داشتهاند، نباید در هیچ نقطهای از جهان احساس مصونیت و امنیت کنند.
وی افزود: هر کشوری که ناقضان حقوق بشردوستانه را در قلمرو خود شناسایی میکند، مطابق تعهدات بینالمللی موظف است زمینه پاسخگویی و اجرای عدالت درباره آنان را فراهم کند. به گفته بقایی، مطالبه اصلی مردم لامرد از جامعه جهانی روشن است: عاملان جنایت نباید بدون مجازات باقی بمانند.
بازدید میدانی خبرنگاران؛ تأکید بر مستندسازی
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بازدید خبرنگاران از محل اصابت موشک به مناطق غیرنظامی لامرد گفت: روند مستندسازی این حادثه از نخستین روز توسط وزارت امور خارجه آغاز شده و مشاهده مستقیم آثار حمله، اراده ایران برای پیگیری حقوقی و مطالبه عدالت را جدیتر کرده است.
بقایی اظهار داشت: شخصاً تصاویر و فیلمهای مربوط به محل حادثه را مشاهده و اسناد مرتبط را بررسی کرده بودم و بخش بینالملل وزارت امور خارجه نیز از همان ابتدای وقوع حادثه، جمعآوری و ثبت مستندات را در دستور کار قرار داد.
وی افزود: مشاهده مستقیم صحنه حادثه با دیدن تصاویر تفاوت دارد. زمانی که خبرنگاران از نزدیک آثار حمله و آسیبهای واردشده به چندین مکان غیرنظامی را مشاهده میکنند، ابعاد واقعی حادثه برای آنان ملموستر میشود و طبیعتاً با جدیت بیشتری میتوانند آن را روایت و پیگیری کنند.
بقایی با اشاره به آثار باقیمانده در محل حادثه گفت: خبرنگاران آثار ساچمههای مورد استفاده در حمله را بر سطح زمین، آسفالت و ساختمانهای مسکونی مشاهده کردند؛ آثاری که تصویری روشن از شدت و قدرت تخریب این حمله ارائه میدهد.
وی ادامه داد: وقتی میبینیم این ساچمهها توانستهاند در یک درب فولادی نفوذ ایجاد کنند، میتوان ابعاد آسیبی را که چنین تسلیحاتی میتواند به بدن کودکان و نوجوانان وارد کند، بهتر درک کرد؛ کودکانی که در معرض این حمله قرار گرفتند و شماری از آنان کشته یا مجروح شدند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد که مشاهده مستقیم آثار حادثه، عزم ایران برای پیگیری جدیتر موضوع و مطالبه پاسخگویی عاملان آن را افزایش خواهد داد.
بقایی با اشاره به شواهد موجود درباره حمله موشکی آمریکا به لامرد گفت: مجموعه مستندات گردآوریشده، از جمله گزارشهای تحقیقی، بقایای تسلیحات و آثار بهجامانده در محل، امکان نادیده گرفتن یا انکار ابعاد این حادثه را از میان برده است.
وی افزود: گزارشهای تهیهشده از سوی روزنامهنگاران، آثار ساچمهها و بقایای موشک بهکاررفته در حمله، بخش مهمی از شواهد موجود را تشکیل میدهند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: چند روز پس از وقوع حادثه، مقامهای آمریکایی اعلام کردند که یک موشک جدید را در لامرد آزمایش کردهاند؛ موضوعی که از نگاه ایران، ابهام درباره عمدی بودن حمله علیه غیرنظامیان ایرانی را برطرف میکند.
بقایی اظهار کرد: در موارد مشابه نیز تلاشهایی برای ارائه روایتهای متفاوت از حملات صورت گرفته و حتی مسئولیت برخی اقدامات به ایران یا فناوری هوش مصنوعی نسبت داده شده است، اما ماهیت این اقدامات از منظر حقوق بشردوستانه قابل چشمپوشی نیست.
وی همچنین گفت: تمامی اسناد و شواهد مرتبط با این حادثه در حال مستندسازی است و وزارت بهداشت نیز بررسیهای مستقلی انجام داده است؛ از جمله درباره وجود عواملی در تسلیحات مورد استفاده که بنا بر نتایج اعلامشده، میتواند قدرت کشندگی آنها را افزایش داده باشد.
رایزنی تهران و مسقط درباره مسیرهای دریانوردی در تنگه هرمز
بقایی در بخش دیگری از سخنان خود درباره نشست وزرای امور خارجه کشورهای ساحلی خلیج فارس اظهار کرد: مقدمات برگزاری این نشست برای روز دوشنبه در حال انجام است و وزرای خارجه کشورهای ساحلی در آن شرکت خواهند کرد.
وی افزود: یکی از محورهای این نشست، ارائه گزارشی از رایزنیهای ایران و عمان برای دستیابی به تفاهم درباره مسیرهای موقت دریانوردی در تنگه هرمز خواهد بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: نتایج گفتوگوهای تهران و مسقط در این زمینه به اطلاع وزرای امور خارجه کشورهای ساحلی خلیج فارس خواهد رسید.
انتقاد ایران از نقش آژانس در زمینهسازی برای اقدامات نظامی
بقایی در ادامه با اشاره به مسئولیت نهادهایی که به گفته وی در زمینهسازی برای وقوع جنایات جنگی نقش داشتهاند، گفت: بررسی مسئولیت یک جنایت نباید صرفاً به فرد یا مجموعهای که مستقیماً آن را انجام داده محدود شود؛ بلکه کسانی که از طریق گزارشها، روایتسازی یا توجیه اقدامات، زمینه وقوع چنین جنایاتی را فراهم کردهاند نیز باید پاسخگو باشند.
وی با انتقاد از عملکرد آژانس بینالمللی انرژی اتمی و مدیرکل آن اظهار داشت: از دیدگاه جمهوری اسلامی ایران، آژانس و مدیرکل آن طی سالهای گذشته در شکلگیری روایتی نقش داشتهاند که بعداً از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی به عنوان مبنایی برای توجیه حمله به ایران مورد استفاده قرار گرفت.
تأکید تهران بر صلحآمیز بودن برنامه هستهای
بقایی با تأکید بر موضع ایران درباره ماهیت برنامه هستهای کشور گفت: جمهوری اسلامی ایران هیچگاه تعهدات خود را کنار نگذاشته و برنامه هستهای آن همواره ماهیتی صلحآمیز داشته است.
وی افزود: با این حال، گزارشهایی که از نظر ایران دوپهلو یا نادرست بودهاند، بهانه لازم را برای توجیه اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی فراهم کردند.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: از این منظر، جمهوری اسلامی ایران موضوع مسئولیت آژانس و شخص مدیرکل را پیگیری خواهد کرد و این مسئله از دستور کار ایران خارج نخواهد شد.
واکنش به همزمانی گزارش آژانس و حملات علیه ایران
بقایی با اشاره به زمان انتشار یکی از گزارشهای آژانس و وقوع حملات علیه ایران اظهار کرد: مردم ایران این واقعیت را فراموش نخواهند کرد که تنها یک روز پس از انتشار گزارش آژانس، آمریکا و رژیم صهیونیستی حملات خود را علیه ایران آغاز کردند.
وی افزود: انتظار میرفت آژانس و مدیرکل آن از پیامدهای این روند درس بگیرند، اما آنچه مشاهده شد، از نگاه ایران نشاندهنده تکرار الگویی مشابه است.
بقایی در ادامه گفت: چنین رویکردهایی نهتنها اعتبار آژانس را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه به تضعیف هرچه بیشتر نظام منع اشاعه منجر میشود؛ نظامی که بر سه هدف اساسی، یعنی حرکت به سوی خلع سلاح هستهای، جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای و تضمین حق کشورها برای بهرهمندی صلحآمیز از انرژی هستهای استوار است.
وی اظهار داشت: در هر سه حوزه، عملکرد نظام منع اشاعه با چالشهای جدی مواجه شده است. در زمینه خلع سلاح هستهای پیشرفت قابل توجهی حاصل نشده و همزمان تعداد کشورهای دارای تسلیحات هستهای و ظرفیت تخریب این سلاحها افزایش یافته است.
بقایی همچنین افزود: در جلوگیری از گسترش تسلیحات هستهای نیز اهداف مورد انتظار محقق نشده و در حوزه استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، به جای تسهیل دسترسی کشورها به این فناوری، موانع متعددی ایجاد شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه، ایران را نمونهای از این وضعیت دانست و گفت: ایران با وجود تأکید بر پایبندی به تعهدات بینالمللی و برخورداری از حق استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، با فشارهایی مواجه شده که منشأ آنها ادعاهایی درباره ماهیت برنامه هستهای کشور بوده است.
بقایی خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از این ادعاها از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی مطرح شده و شورای حکام و آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز از دیدگاه ایران، در مواردی تحت تأثیر همین رویکردها، از اهداف و چارچوبهای مورد نظر معاهده منع اشاعه فاصله گرفتهاند.
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره پیامی که برای مردم آمریکا، بهویژه مادرانی که تصاویر کودکان آسیبدیده در حملات را مشاهده میکنند، گفت: برای درک ابعاد انسانی حادثه لامرد کافی است وضعیت کودکانی را ببینیم که در جریان این حمله مجروح شدند.
وی با اشاره به مهدیار عباسی، کودک ۱۱ ساله لامردی، اظهار کرد: یکی از ترکشها به ناحیه زیر گلوی این کودک اصابت کرده و با وجود گذشت زمان، همچنان امکان خارج کردن آن فراهم نشده است.
بقایی همچنین از امیرمحمد فروزان نام برد و گفت: وی بر اثر اصابت ترکش از ناحیه زانو و شانه آسیب دیده و با گذشت حدود ۶ ماه، همچنان با مشکلات حرکتی مواجه است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به آنیتا، نوجوان لامردی و والیبالیست، افزود: او نیز در همان سالن ورزشی هدف حمله قرار گرفت و مجروح شد.
وی تأکید کرد: این سه مورد تنها نمونهای از میان شمار زیادی از کودکان و نوجوانانی هستند که در جریان این حادثه آسیب دیدند.
بقایی در ادامه با یادآوری نام ایلیا خاتمی و عبدالمصور رحمانی، دو دانشآموز فوتبالیست، گفت: عبدالمصور، تبعه افغانستان و مهمان ایران بود که در کنار کودکان ایرانی جان خود را از دست داد.
وی همچنین از محمود نجفی، مربی فوتبال، یاد کرد که در جریان این حمله کشته شد.
مطالبه پاسخگویی درباره قربانیان غیرنظامی
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: جامعه جهانی باید بداند کودکانی که در لامرد قربانی شدند، همانند کودکانی که در میناب نیز در جریان حملات و اقدامات جنگی جان خود را از دست دادند، صرفاً مشغول زندگی عادی و بازی بودند و هیچ تهدیدی برای کسی محسوب نمیشدند.
بقایی خاطرنشان کرد: کودکان، نوجوانان و نونهالان لامرد، قربانیانی بیگناه بودند که در نتیجه آنچه جمهوری اسلامی ایران طمعورزی و اقدامات شرارتآمیز آمریکا و رژیم صهیونیستی میداند، جان خود را از دست دادند یا با آسیبهای جدی مواجه شدند.
نباید از پیگیری جنایات بینالمللی ناامید شد
سخنگوی وزارت امور خارجه تأکید کرد: در عین اینکه ما به هیچ عنوان، نه فقط ما، بلکه فکر میکنم جامعه جهانی، از عملکرد آنچه به عنوان نظام بینالمللی عدالت نام برده میشود رضایت ندارد، در عین حال نباید ناامید باشیم.
بقایی افزود: فکر میکنم این یک مسئولیت انسانی و مسئولیت اخلاقی مشترک همه کشورها و همه انسانهاست که اجازه ندهند مسئولیت در قبال جنایات شنیع بینالمللی آنقدر ریشهدار شود که ارتکاب جنایت تبدیل به امر عادی شود. عادیسازی جنایت از ارتکاب جنایت وحشتناکتر و خطرناکتر است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اگر جامعه جهانی در قبال جنایات جنگی ارتکابی در لامرد بیتفاوت بماند، به دست خودش به عادیسازی جنایات کمک میکند. این چیزی است که تبعات و پیامدهای آن دامن همه کشورها را خواهد گرفت.
وی در پاسخ به بخش دوم سوال خبرنگار اسپانیایی درباره نظارت بر تاسیسات هستهای ایران گفت: آژانس بینالمللی انرژی اتمی نهاد صلاحیتدار سازمان ملل برای نظارت بر اجرای معاهده است. ما به عنوان عضو آژانس، خودمان را متعهد به رعایت مفاد معاهده منع اشاعه میدانیم.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اما این مرجع و این نهاد چیزی نیست جز عملکرد مدیرکل و کسانی که در این رابطه مسئولیت دارند.
وی اظهار کرد: شما به وضوح دیدید که مدیرکل آژانس و شورای حکام در رابطه با موضوع هستهای ایران کاملاً با سوگیری بسیار روشن عمل کردند، سیاسی عمل کردند و تحت تأثیر سیاستهای آمریکا و برخی کشورهای اروپایی اقدام کردند.
بقایی تصریح کرد: با این وضع، شما نمیتوانید ادعا کنید که آژانس بینالمللی انرژی اتمی در ایفای مسئولیتهای خود درست عمل کرده است.
وی افزود: عملاً آژانس بینالمللی انرژی اتمی خودش مسبب تضعیف سامانه منع اشاعه هستهای شده است و از این جهت، شخص مدیرکل و آژانس باید پاسخگوی رفتار خودشان باشند.
بقایی ادامه داد: ایرانیان نشان دادهاند که در برابر زیادهخواهی و تعرض بیگانه، مقاومت را انتخاب میکنند که بخشی از این مقاومت در میدان و بخشی دیگر از طریق دیپلماسی نمود پیدا میکند؛ دیپلماسی و میدان در کنار همدیگر میتوانند منافع کشور را تأمین و صیانت کنند، لذا طرفی که باید پاسخگو باشد آمریکاست.
بقایی تصریح کرد: تفاهمی که در بیست و هشتم خردادماه امضا شد، تأمینکننده منافع ما بود و طرفی که آن را نقض کرد، آمریکا بود، بنابراین باید مراقب باشیم که طرف نقضکننده را همیشه شماتت کنیم.
وی ادامه داد: هم دنیا و هم افکار عمومی خودمان باید بدانند که جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت وارد روندهای دیپلماتیک شد و برای احقاق حقوق ایرانیان تلاش کرد، اما این آمریکا بود که تنها بیست و یک روز بعد از امضای یادداشت تفاهم پیمانشکنی کرد.
سخنگوی وزارت امور خارجه در خصوص رویکرد جمهوری اسلامی در برابر تحرکات آمریکا بیان کرد: پایان دادن به تجاوز نظامی آمریکا و احقاق حقوق ایرانیان اولویت اصلی است.
اجرای عهد در برابر اجرای عهد
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه سخنان خود اظهار کرد: ما از همان ابتدا اعلام کردیم که اجرای عهد در برابر اجرای عهد است و اگر نقض عهدی صورت بگیرد، جمهوری اسلامی ایران نیز اقدامات لازم را اتخاذ میکند و دیدید که به همین نحو عمل کردیم و در ادامه مسیر هم همینگونه خواهد بود؛ ما قطعاً به هیچ عنوان اجازه نخواهیم داد که قلدری، کوچکترین خدشهای به امنیت ملی ایران وارد کند.
حقیقت جنایت لامرد محرز و روشن است
بقایی در پاسخ به سوالی درباره کمیته بینالمللی حقیقتیاب برای پیگیری جنایات آمریکا و اسرائیل بیان کرد: حقیقت روشن است و در رابطه با جنایات علیه لامرد نیازی به یافتن حقیقت نداریم؛ حقیقت بسیار محرز و واضح در پیش چشم جامعه جهانی است و از همان روز اول روشن بود، هم قربانیان مشخص هستند و هم سلاح ممنوعهای که استفاده شده و خودشان به آن افتخار کردهاند و چیزی برای کتمان و حاشا وجود ندارد.
وی ادامه داد: هم توسط مراجع ذیربط داخلی مستندات لازم جمعآوری شده و هم توسط رسانههای خود آمریکا از همان روزهای نخست، لذا صورتمسئله بسیار روشن است و آنچه باقی میمانند مطالبه جهانی برای احقاق حق و اجرای عدالت در مورد مرتکبان، آمران و عاملان این جنایت است.
تنگه هرمز و مسیرهای ایمن دریانوردی
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به پرسشی درباره شرایط بازگشایی تنگه هرمز و ارتباط آن با آغاز مذاکرات اظهار داشت: موضوع نشست پیشرو در عمان، ناظر بر تفاهم میان ایران و عمان برای تعیین مسیرهای ایمن دریانوردی در تنگه هرمز است.
وی توضیح داد: این توافق میان جمهوری اسلامی ایران و عمان، به عنوان دو کشور ساحلی تنگه هرمز، صرفاً درباره تعیین یک مسیر موقت برای عبور و مرور کشتیهاست و نباید آن را به معنای بازگشت کامل امنیت به این آبراه تلقی کرد.
انتهای پیام/
نظر شما