به گزارش خبرنگار علم و فناوری ایسکانیوز؛ حمیدرضا معتمد، دکترای برنامه‌ریزی درسی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، مدیرعامل شرکت هربانا و از فعالان حوزه توسعه محصولات غذایی مبتنی بر ظرفیت‌های گیاهی منطقه کازرون است. او با راه‌اندازی دو شرکت فناور با نام‌های «هربانا» و «نان سبز»، تلاش کرده است زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های گیاهی منطقه، تولید محصولات غذایی جدید و پیوند میان توانمندی‌های دانشگاهی و فعالیت‌های تولیدی را فراهم کند.
از علاقه به حوزه تغذیه تا شکل‌گیری شرکت هربانا
حمیدرضا معتمد درباره شکل‌گیری شرکت هربانا اظهار کرد: علاقه شخصی به حوزه تغذیه و تجربه فعالیت در زمینه تولید فرآورده‌های غذایی، زمینه‌ساز شکل‌گیری این مجموعه شد. با توجه به تجربه‌هایی که در فعالیت‌های خارج از دانشگاه به دست آورده بودم، تصمیم گرفتم در بستر دانشگاه نیز شرکتی راه‌اندازی کنم تا بتوان از ظرفیت‌های علمی و امکانات موجود برای توسعه فعالیت‌های تولیدی و فناورانه بهره گرفت.
وی با اشاره به نام‌گذاری این شرکت افزود: نام «هربانا» با الهام از مفاهیم مرتبط با گیاهان، ادویه‌های گیاهی و فناوری دانشگاه انتخاب شده است. فعالیت اصلی این شرکت بر تولید، ترکیب، بسته‌بندی و توزیع ادویه‌ها متمرکز است و تلاش می‌کنیم با شناخت ویژگی‌های مواد اولیه گیاهی، ترکیبات جدیدی برای کاربردهای غذایی و، در صورت برخورداری از مجوزها و الزامات لازم، کاربردهای مرتبط با صنایع دارویی توسعه دهیم.
معتمد با تأکید بر اهمیت نوآوری در تولید محصولات غذایی تصریح کرد: هدف ما صرفاً عرضه محصولات متداول بازار نیست؛ بلکه درصدد هستیم با شناسایی ظرفیت‌های گیاهی منطقه و ترکیب خلاقانه مواد اولیه، محصولات متمایزی تولید کنیم که از نظر کیفیت،
کاربرد و ترکیب، ارزش افزوده بیشتری داشته باشند.
گیاهان بومی کازرون؛ ظرفیتی برای نوآوری و ارزش‌آفرینی
مدیرعامل شرکت هربانا با اشاره به تنوع پوشش گیاهی منطقه کازرون گفت: این منطقه از ظرفیت‌های گیاهی قابل‌توجهی برخوردار است و برخی از گیاهان آن ممکن است در بسیاری از مناطق دیگر کمتر شناخته شده باشند. شناسایی، معرفی و استفاده اصولی از این ظرفیت‌ها می‌تواند زمینه تولید محصولات غذایی جدید و ایجاد فرصت‌های اقتصادی را فراهم کند.
وی ادامه داد: بخشی از این گیاهان، علاوه بر کاربردهای شناخته‌شده، می‌توانند در طعم‌دهی به مواد غذایی و تولید ترکیبات جدید مورد استفاده قرار گیرند. از این رو، یکی از اهداف ما شناسایی ظرفیت‌های گیاهی منطقه و تبدیل آن‌ها به محصولات کاربردی و قابل عرضه در بازار است.
معتمد با اشاره به ابعاد فرهنگی و زیست‌محیطی این فعالیت‌ها خاطرنشان کرد: گیاهان بومی بخشی از میراث طبیعی و ظرفیت‌های اجتماعی و فرهنگی هر منطقه محسوب می‌شوند. توجه به این منابع، در کنار رعایت اصول بهره‌برداری پایدار و کنترل کیفیت، می‌تواند به حفظ شناخت بومی از گیاهان و استفاده مسئولانه از آن‌ها کمک کند. در کنار این موضوع، ارتقای کیفیت محصولات غذایی و توجه به سلامت مصرف‌کنندگان نیز از اهداف مهم مجموعه است.
نان سبز؛ تجربه‌ای دیگر در تولید محصولات غذایی
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به فعالیت دیگر خود در حوزه تولید محصولات غذایی گفت: در کنار شرکت هربانا، شرکت دیگری با نام «نان سبز» نیز ثبت کرده‌ام. برای فعالیت این مجموعه، فضایی در دانشگاه در نظر گرفته شده است و در آن، تولید نان با استفاده از سبزیجات و گیاهان بومی منطقه دنبال می‌شود.
وی افزود: ایده اصلی نان سبز، استفاده از ظرفیت مواد اولیه گیاهی در تولید محصولات غذایی متفاوت است. این محصولات با هدف پاسخ‌گویی به نیازهای مصرف‌کنندگان و بهره‌گیری از امکانات موجود تولید می‌شوند و می‌توانند زمینه‌ای برای توسعه ایده‌های نوآورانه در حوزه صنایع غذایی باشند.
معتمد تأکید کرد: فعالیت این دو شرکت در کنار یکدیگر، امکان تجربه‌اندوزی در دو حوزه مرتبط اما متمایز را فراهم کرده است؛ هربانا بر تولید و عرضه ترکیبات ادویه‌ای تمرکز دارد و نان سبز به توسعه محصولات نانوایی مبتنی بر مواد اولیه گیاهی می‌پردازد.
بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و آزمایشگاهی دانشگاه
مدیرعامل شرکت هربانا با اشاره به مزیت فعالیت شرکت‌های فناور در محیط دانشگاه اظهار کرد: یکی از فرصت‌های مهم برای توسعه این مجموعه‌ها، امکان استفاده از ظرفیت علمی و تخصصی دانشگاه است. در مجموعه هربانا، از توانمندی تخصصی فردی با مدرک دکترای صنایع غذایی بهره گرفته می‌شود و دسترسی به امکانات آزمایشگاهی دانشگاه نیز می‌تواند در بررسی کیفیت محصولات نقش مؤثری داشته باشد.
وی افزود: ارزیابی شاخص‌های میکروبی و سایر ویژگی‌های مرتبط با کیفیت مواد غذایی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند با استفاده از ظرفیت‌های تخصصی و آزمایشگاهی دنبال شود. برخورداری از این امکانات، در کنار رعایت استانداردها و الزامات قانونی، برای افزایش اطمینان از کیفیت محصولات و توسعه فعالیت‌های تولیدی اهمیت دارد.
معتمد با اشاره به ضرورت توجه به کیفیت ادویه‌های عرضه‌شده در بازار گفت: در حوزه تولید و عرضه ادویه، شناخت دقیق مواد اولیه، اطمینان از اصالت ترکیبات و توجه به شاخص‌های بهداشتی اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، رویکرد ما صرفاً تولید و بسته‌بندی نیست؛ بلکه شناخت گیاهان، بررسی ویژگی‌های مواد اولیه و تلاش برای ارائه محصولی با کیفیت قابل ارزیابی نیز در برنامه کاری مجموعه قرار دارد.
وی ادامه داد: پیوند میان دانش تخصصی، امکانات دانشگاهی و تجربه تولید می‌تواند زمینه مناسبی برای توسعه محصولات غذایی نوآورانه فراهم کند. در این مسیر، استفاده از دانش متخصصان و بهره‌گیری اصولی از ظرفیت‌های دانشگاه، نقش مهمی در ارتقای کیفیت و ایجاد ارزش افزوده خواهد داشت.
ظرفیت توسعه بازار و صادرات محصولات
معتمد درباره چشم‌انداز توسعه فعالیت‌های شرکت هربانا اظهار کرد: محصولات این مجموعه از ظرفیت توسعه بازار برخوردارند و در صورت تأمین سرمایه مورد نیاز، فراهم شدن تجهیزات مناسب و رعایت استانداردهای لازم، می‌توان زمینه تولید انبوه و ورود به بازارهای صادراتی را فراهم کرد.
وی افزود: در حال حاضر، بخشی از زمان و ظرفیت اعضای مجموعه صرف فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و دانشگاهی می‌شود و توسعه گسترده فعالیت‌های تولیدی و صادراتی به امکانات و سرمایه‌گذاری بیشتری نیاز دارد. با این حال، وجود فضای قابل استفاده در دانشگاه می‌تواند یکی از مزیت‌های مهم برای توسعه فعالیت‌ها باشد.
مدیرعامل شرکت هربانا تصریح کرد: در صورت ورود سرمایه‌گذاران و تأمین تجهیزات مورد نیاز، امکان استقرار دستگاه‌های مناسب تولید و بسته‌بندی در فضای موجود فراهم خواهد بود. این موضوع می‌تواند هزینه‌های اولیه راه‌اندازی را کاهش دهد و مسیر توسعه تولید را هموارتر کند.
وی با اشاره به ظرفیت دسترسی به مواد اولیه گیاهی در منطقه ادامه داد: نزدیکی به منابع تأمین مواد اولیه، در صورت مدیریت صحیح زنجیره تأمین و حفظ کیفیت، می‌تواند در کاهش هزینه‌های تولید مؤثر باشد. اگر این مزیت با تجهیزات مناسب، بسته‌بندی استاندارد، کنترل کیفیت و برنامه‌ریزی دقیق برای ورود به بازار همراه شود، امکان عرضه محصولات رقابتی در بازارهای داخلی و خارجی افزایش خواهد یافت.
معتمد در پایان خاطرنشان کرد: هدف ما این است که با تکیه بر ظرفیت‌های بومی کازرون، دانش تخصصی و امکانات دانشگاهی، محصولاتی تولید کنیم که علاوه بر برخورداری از کیفیت مناسب، از نظر قیمت و قابلیت عرضه در بازار نیز رقابت‌پذیر باشند. تحقق این هدف به توسعه زیرساخت‌های تولید، جذب سرمایه‌گذار، تکمیل فرایندهای استانداردسازی و ایجاد مسیرهای مناسب بازاریابی و صادرات نیاز دارد.
هربانا و نان سبز، دو تجربه در مسیر تبدیل ظرفیت‌های گیاهی منطقه به محصولات غذایی نوآورانه‌اند؛ تجربه‌هایی که با حمایت از ایده‌های فناورانه، بهره‌گیری از توان تخصصی دانشگاه و مشارکت سرمایه‌گذاران می‌توانند زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌های تولیدی و اقتصادی در منطقه کازرون باشند.
تأثیر جنگ و تحریم‌ها؛ کاهش قدرت خرید و افت فروش محصولات
حمیدرضا معتمد، مدیرعامل شرکت هربانا، با اشاره به تأثیر شرایط جنگی و تحریم‌های اقتصادی بر فعالیت این مجموعه اظهار کرد: به دلیل تأمین مواد اولیه از ظرفیت‌های بومی منطقه کازرون، فعالیت شرکت در بخش تأمین مواد اولیه با مشکل جدی مواجه نشده و اثر اصلی شرایط اقتصادی بر میزان فروش محصولات نمایان شده است.
وی توضیح داد: مواد اولیه مورد نیاز ما در همین منطقه وجود دارد و از این نظر با کمبود جدی مواجه نبوده‌ایم. بنابراین، وابستگی قابل‌توجهی به واردات مواد اولیه و تأمین ارز نداریم و تأثیر اصلی شرایط موجود را در میزان فروش محصولات تجربه کرده‌ایم.
معتمد با بیان اینکه کاهش قدرت خرید خانوارها بر الگوی مصرف و اولویت‌های خرید مردم تأثیر گذاشته است، افزود: در شرایط دشوار اقتصادی، خانواده‌ها ناگزیرند هزینه‌های خود را مدیریت کنند و برخی محصولات که در اولویت‌های ضروری زندگی قرار ندارند، ممکن است از سبد خرید آن‌ها حذف شوند یا میزان مصرفشان کاهش یابد. محصولات شرکت هربانا نیز از این شرایط تأثیر پذیرفته‌اند.
مدیرعامل شرکت هربانا تأکید کرد: هرچند بهره‌گیری از مواد اولیه بومی، وابستگی مجموعه به واردات را کاهش داده است، استمرار فعالیت و توسعه تولید همچنان به وجود بازار مصرف، قدرت خرید مشتریان و امکان سرمایه‌گذاری برای گسترش فعالیت‌ها وابسته است. از این رو، مهم‌ترین چالش فعلی شرکت را باید در کاهش تقاضا و افت فروش جست‌وجو کرد؛ مسئله‌ای که نشان می‌دهد تأمین مواد اولیه به‌تنهایی برای پایداری کسب‌وکارهای تولیدی کافی نیست و شرایط بازار نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
حمایت دانشگاه آزاد اسلامی؛ زمینه‌ساز تبدیل ایده به فعالیت فناورانه
معتمد با اشاره به نقش دانشگاه آزاد اسلامی در شکل‌گیری و آغاز فعالیت شرکت‌های هربانا و نان سبز، حمایت مسئولان دانشگاه را یکی از عوامل مهم در تحقق این ایده دانست و گفت: از ابتدای شکل‌گیری طرح، مسئولان دانشگاه برای فراهم کردن شرایط لازم جهت آغاز فعالیت شرکت‌ها همکاری قابل‌توجهی داشتند.
وی افزود: در این مسیر، رئیس دانشگاه با اختصاص فضای مورد نیاز و فراهم کردن امکان استفاده از آزمایشگاه، زمینه مناسبی برای شروع فعالیت مجموعه ایجاد کرد. همچنین بخش فناوری دانشگاه در تأمین محل فعالیت و انجام هماهنگی‌های لازم نقش مؤثری داشت.
عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر اهمیت این حمایت‌ها اظهار کرد: حمایت دانشگاه واقعاً چشمگیر بود. اگر این حمایت‌ها وجود نداشت، انجام این کار بسیار دشوار می‌شد. هم رئیس دانشگاه و هم بخش فناوری، همکاری و حمایت بسیار خوبی از ما داشتند.
وی ادامه داد: برای شرکت‌هایی که در مراحل ابتدایی فعالیت قرار دارند، دسترسی به فضای کاری، امکانات آزمایشگاهی و حمایت‌های سازمانی می‌تواند بخشی از هزینه‌ها و دشواری‌های راه‌اندازی را کاهش دهد. در واقع، فراهم شدن این امکانات به ما کمک کرد تا ایده اولیه را از مرحله برنامه‌ریزی فراتر ببریم و به سمت شکل‌گیری یک فعالیت تولیدی و فناورانه حرکت کنیم.
معتمد خاطرنشان کرد: توسعه شرکت‌های فناور در محیط دانشگاه، علاوه بر ایجاد فرصت برای استفاده از دانش و تخصص اعضای دانشگاهی، می‌تواند زمینه ارتباط بیشتر میان فعالیت‌های علمی و نیازهای واقعی جامعه را فراهم کند. تجربه هربانا و نان سبز نیز بر همین اساس شکل گرفته است؛ یعنی تلاش برای استفاده از ظرفیت‌های بومی منطقه، دانش تخصصی و امکانات دانشگاهی در راستای تولید محصولات جدید و ایجاد ارزش افزوده.
وی در پایان تأکید کرد: استمرار و توسعه فعالیت این مجموعه‌ها در آینده، در کنار حمایت‌های دانشگاهی، به فراهم شدن شرایط مناسب اقتصادی، جذب سرمایه‌گذار، تقویت بازار فروش و ایجاد فرصت برای توسعه تولید وابسته است. امیدواریم با تداوم همکاری دانشگاه و مشارکت فعالان اقتصادی، بتوان ظرفیت‌های گیاهی منطقه کازرون را بیش از پیش به محصولات کاربردی و رقابت‌پذیر تبدیل کرد.
انتهای پیام/
نظر شما