به گزارش خبرنگار بین‌الملل ایسکانیوز، در حالی که دونالد ترامپ با شعار «پایان دادن به جنگ‌های پرهزینه آمریکا» توانست بار دیگر به کاخ سفید بازگردد، تحرکات اخیر واشنگتن در غرب آسیا و تشدید آرایش نظامی آمریکا در محیط پیرامون ایران، گمانه‌زنی‌ها در ارتباط با احتمال وقوع یک جنگ تمام عیار دیگر در خاورمیانه را تقویت کرده است. اعزام هم‌زمان ناوهای هواپیمابر، افزایش پروازهای شناسایی و تشدید ادبیات تهدیدآمیز مقامات آمریکایی، در حالی صورت می‌گیرد که برخی ناظران این اقدامات را بیش از آنکه مقدمه جنگ بدانند، بخشی از یک جنگ روانی هدفمند برای القای «قریب‌الوقوع بودن درگیری» علیه ایران ارزیابی می‌کنند.

با این حال، حتی طرح احتمال تقابل نظامی با ایران نیز تفاوت‌های بنیادینی با جنگ‌های پیشین ایالات متحده در عراق، افغانستان یا لیبی دارد. ایران از توان موشکی پیشرفته، عمق راهبردی منطقه‌ای و ساختار دفاعی چندلایه برخوردار است و همین مسئله موجب شده بسیاری از کارشناسان نظامی نسبت به هزینه‌ها و تلفات احتمالی چنین جنگی برای واشنگتن هشدار دهند. از این منظر، هرگونه درگیری مستقیم می‌تواند نه‌تنها نیروهای آمریکایی و متحدان آن در منطقه را در معرض آسیب‌های جدی قرار دهد، بلکه پیامدهای اقتصادی و امنیتی گسترده‌ای برای خود آمریکا و نظام بین‌الملل به همراه داشته باشد و همین امر محاسبات تصمیم‌گیران در کاخ سفید را پیچیده‌تر کرده است.

بیشتر بخوانید:

نقل و انتقالات نظامی آمریکا به منطقه بخشی از عملیات روانی علیه ایران است / تغییر نظام تنها هدف واشنگتن در قبال تهران

در کنار این ملاحظات، ابهامات بیشتری در فضای رسانه‌ای و محافل سیاسی در خصوص جنگ احتمالی وجود دارد از جمله اینکه در صورت وقوع بحران نظامی، آغازگر آن چه بازیگری خواهد بود؛ آیا ترامپ شخصا فرمان آغاز جنگ را صادر می‌کند یا رژیم صهیونیستی با اقدامات تحریک‌آمیز خود آمریکا را به درگیری خواهد کشاند. هم‌زمان، برخی تحلیلگران معتقدند مجموعه اقدامات تهاجمی و پرریسک آمریکا در پرونده‌هایی چون ونزوئلا، گرینلند و حتی افزایش فشار بر ایران، در چارچوب یک راهبرد کلان‌تر قابل فهم است. راهبردی که هدف نهایی آن فراهم کردن بستر لازم برای مهار چین و تمرکز واشنگتن بر رقابت قدرت‌های بزرگ است.

دکتر «جیانوی هن» -استاد روابط بین‌الملل دانشگاه شانگهای- در گفتگو با ایسکانیوز به سوالاتی در این ارتباط پاسخ داد.

تردیدها در مورد توانایی آمریکا برای حمله به ایران

وی در خصوص تناقض شعار ترامپ پیش از انتخابات ریاست جمهوری این کشور برای پایان دادن به جنگ‌ها و قرار گرفتن آمریکا در آستانه یک جنگ تمام عیار با ایران گفت: اگرچه ترامپ خود را «رئیس جمهور صلح» می‌نامد، اما در سال گذشته چندین جنگ به راه انداخته است؛ به ویژه حمله او به ونزوئلا و دستگیری رئیس جمهور مادورو ثابت کرد که او فردی صلح طلب نیست.

استاد دانشگاه شانگهای با بیان اینکه ترامپ تا کنون بارها ایران را تهدید نظامی کرده خاظر نشان کرد: به نظر می‌رسد رئیس جمهور آمریکا در حال حاضر اراده برای حمله به ایران را دارد اما آنچه ممکن است مانع از توسل نهایی او به زور علیه ایران شود، توانایی آمریکاست.

جیانوی هن بر این باور است که ترامپ امیدوار است که با هزینه نسبتا کم به هدف حمله سریع علیه ایران دست یابد و نمی‌خواهد آن را به یک جنگ طولانی مدت بکشاند، اما شواهد نشان می‌دهد که ایالات متحده طرح دقیقی برای این هدف تدوین نکرده است.

متفاوت بودن نبرد با ایران در مقایسه با جنگ‌های پیشین آمریکا

وی در خصوص تبعات و تلفات جنگ احتمالی با ایران برای آمریکا و متفاوت بودن آن با تمام جنگ‌های پیشین تصریح کرد: من کاملا با این نکته موافقم که چنین نبردی با تمام جنگ‌های پیشین آمریکا متفاوت خواهد بود و در مقایسه با جنگ عراق، افغانستان و لیبی، ایران نیروی نظامی قوی‌تری دارد و قلمرو وسیع آن با زمین‌های پیچیده تا حد زیادی مانع از اقدام نظامی ایالات متحده علیه ایران شده است.

از نظر این استاد روابط بین الملل، ایران حس قوی هویت ملی و آگاهی از توسعه مستقل دارد و اگر ایالات متحده در نهایت علیه ایران اقدام نظامی کند، احتمالا در یک بازی بلندمدت کنترل و ضدکنترل گرفتار خواهد شد که می‌تواند کابوسی برای امپریالیسم و هژمونی آمریکا باشد.

جیانوی هن در مورد سناریوهای محتمل مرتبط با جنگ اظهار کرد: در حال حاضر تعیین دقیق چگونگی وقوع این جنگ دشوار است و این امر به ارزیابی و واکنش ایالات متحده و اسرائیل نسبت به ایران بستگی دارد.

وی افزود: اسرائیل اخیرا در مقایسه با ترامپ نسبتا آرام و کم‌سروصدا بوده اما نمی‌توان به راحتی ادعا کرد که این جنگ ابتدا توسط ترامپ آغاز خواهد شد. علاوه بر این، عواملی از محاسبات اشتباه استراتژیک در این امر دخیل است.

عدم تمایل آمریکا برای تحمل جنگ‌های با هزینه بالا

از نظر استاد دانشگاه شانگهای، این احتمال نیز وجود دارد که ایالات متحده و اسرائیل به صورت همزمان و با یک هماهنگی اقدام نظامی علیه ایران را آغاز کنند.

دکتر هن در واکنش به این دیدگاه که تلاش برای تضعیف ایران بخشی از راهبرد آمریکا برای مهار و مواجهه اصلی با چین است، گفت: رقابت بین چین و ایالات متحده یکی از تضادهای اصلی در جهان محسوب می‌شود و همچنین نیروی محرکه اصلی برای تغییر چشم‌انداز بین‌المللی است.

این استاد چینی نیز تایید کرد که اقدامات انجام شده توسط ایالات متحده در ونزوئلا، گرینلند و ایران در واقع با هدف مهار چین و همچنین روسیه انجام می‌شود اما به طور کلی، ایالات متحده در دوران ترامپ سلطه‌جو است و تمایلی به تحمل هزینه‌های بالا برای جنگ ندارد.

وی افزود: این احتمال وجود دارد که این کشور قصد تهاجمی نسبت به کشورهای ضعیف‌تر داشته باشد، در حالی که یک استراتژی دوگانه همکاری و رقابت را نسبت به کشورهای قوی‌تر اتخاذ می‌کند و بنابراین حتی اگر رقابت بین چین و ایالات متحده در آینده بیشتر تشدید شود، بعید است که ایالات متحده واقعاً به اقدام نظامی علیه چین متوسل شود.

انتهای پیام/