به گزارش خبرنگار ایسکانیوز از تهران غرب؛ در روزهای اخیر همزمان با بهروزرسانی سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد اسلامی، برخی کاربران از جمله استادان و دانشجویان با اختلالاتی در ورود به این سامانه مواجه شدند؛ موضوعی که باعث شکلگیری پرسشها و نگرانیهایی درباره علت این مشکل شد. در همین راستا، گفتوگویی با ابراهیم مهری، رئیس سامانه پژوهشیار دانشگاه آزاد اسلامی، انجام دادیم تا جزئیات این اختلال، دلیل بروز آن و راهکارهای ساده برای رفع مشکل را از زبان وی جویا شویم.
مهری در ابتدای این گفتوگو با اشاره به ماهیت بهروزرسانیهای سامانههای دیجیتال اظهار کرد: هر سامانهای که بهصورت مستمر مورد استفاده هزاران کاربر قرار میگیرد، ناگزیر به ارتقا و بهروزرسانی است. این بهروزرسانیها با هدف افزایش سرعت، ارتقای امنیت، بهبود رابط کاربری و ارائه خدمات دقیقتر انجام میشود. سامانه پژوهشیار نیز از این قاعده مستثنی نیست و نسخه جدید آن با هدف پاسخگویی بهتر به نیازهای پژوهشی دانشگاه طراحی و منتشر شده است.
وی ادامه داد: پس از انتشار نسخه جدید، گزارشهایی مبنی بر عدم امکان ورود برخی کاربران دریافت کردیم. بررسیهای فنی نشان داد که در اغلب موارد، مشکل نه از خود سامانه بلکه از دادههای ذخیرهشده در مرورگر کاربران ناشی میشود؛ دادههایی که تحت عنوان "حافظه کش" شناخته میشوند.
رئیس سامانه پژوهشیار در توضیح مفهوم حافظه کش گفت: مرورگرهای اینترنتی مانند Chrome، Firefox یا Edge برای افزایش سرعت بارگذاری صفحات، بخشی از اطلاعات سایتها را در حافظه موقت دستگاه ذخیره میکنند. این اطلاعات شامل تصاویر، فایلهای گرافیکی، برخی کدهای برنامهنویسی و حتی نسخهای از صفحات قبلی است. در مراجعات بعدی، مرورگر به جای دریافت دوباره این دادهها از سرور، از نسخه ذخیرهشده استفاده میکند و همین مسئله باعث میشود صفحات سریعتر باز شوند.
او افزود: این قابلیت در حالت عادی بسیار مفید است، اما زمانی که یک سامانه بهروزرسانی میشود، ساختار برخی فایلها تغییر میکند. اگر مرورگر همچنان به نسخه قدیمی که در کش ذخیره شده رجوع کند، نوعی ناهماهنگی میان اطلاعات جدید سرور و دادههای قدیمی مرورگر ایجاد میشود. نتیجه این ناهماهنگی میتواند به شکل خطا در ورود، نمایش ناقص صفحات یا حتی قفل شدن فرآیند احراز هویت ظاهر شود.
مهری با تأکید بر اینکه این مسئله پدیدهای رایج در سامانههای بزرگ است، خاطرنشان کرد: چنین اتفاقی محدود به پژوهشیار نیست و تقریباً در همه سامانههای پرترافیک پس از آپدیت مشاهده میشود. خوشبختانه راهحل آن بسیار ساده است و کاربران تنها با پاک کردن حافظه کش مرورگر خود میتوانند مشکل را برطرف کنند.
وی در پاسخ به این پرسش که پاک کردن کش دقیقاً چه تأثیری دارد، توضیح داد: با حذف حافظه کش، مرورگر مجبور میشود تمامی اطلاعات سایت را از ابتدا و مطابق با نسخه جدید دریافت کند. به بیان ساده، شما مرورگر را وادار میکنید که به جای تکیه بر دادههای قدیمی، مستقیماً با سرور ارتباط برقرار کند. این کار باعث هماهنگی کامل میان کاربر و نسخه بهروزشده سامانه میشود و معمولاً بلافاصله مشکل ورود را حل میکند.
رئیس سامانه پژوهشیار همچنین به برخی مزایای جانبی این اقدام اشاره کرد و گفت: پاکسازی کش علاوه بر رفع خطاهای احتمالی، میتواند امنیت کاربر را نیز افزایش دهد، زیرا فایلهای قدیمی یا آسیبپذیر حذف میشوند. از سوی دیگر، کاربران نسخه واقعی و بهروز سامانه را مشاهده خواهند کرد و این موضوع تجربه کاربری بهتری ایجاد میکند.
مهری در ادامه، یک راهنمای ساده برای پاک کردن حافظه کش ارائه داد و گفت: کاربران مرورگر Google Chrome میتوانند از منوی سهنقطه در گوشه بالا وارد بخش Settings شوند، سپس به قسمت Privacy and Security بروند و گزینه Clear browsing data را انتخاب کنند. در این بخش کافی است تیک مربوط به Cached images and files را فعال کرده و گزینه پاکسازی را بزنند.
وی درباره کاربران Firefox نیز توضیح داد: در این مرورگر باید وارد Settings شده و از بخش Privacy & Security به قسمت Cookies and Site Data مراجعه کنند. سپس با انتخاب گزینه Clear Data و فعال کردن بخش Cached Web Content، فرآیند پاکسازی انجام میشود.
به گفته رئیس سامانه پژوهشیار، پس از انجام این مرحله، کاربران بهتر است یکبار مرورگر خود را ببندند و دوباره باز کنند و سپس وارد سامانه شوند. او افزود: در موارد معدودی که مشکل همچنان باقی است، پیشنهاد میکنیم کاربران از یک مرورگر دیگر استفاده کنند یا بهروزبودن مرورگر خود را بررسی کنند؛ چراکه نسخههای قدیمی مرورگرها ممکن است با فناوریهای جدید سازگار نباشند.
مهری با تأکید بر اینکه تیم فنی بهصورت مستمر وضعیت سامانه را رصد میکند، اظهار کرد: پایداری سامانههای دانشگاهی برای ما اهمیت بالایی دارد. به همین دلیل، پس از هر بهروزرسانی، عملکرد سیستم بهصورت شبانهروزی پایش میشود تا در صورت بروز مشکل، در کوتاهترین زمان ممکن راهکار ارائه شود.
وی همچنین از کاربران خواست در صورت مواجهه با خطا، پیش از نگرانی، اقدامات اولیه مانند پاک کردن کش را انجام دهند و گفت: بخش قابل توجهی از اختلالات گزارششده با همین اقدام ساده برطرف شده است. هدف ما این است که کاربران بدون دغدغه به خدمات پژوهشی دسترسی داشته باشند.
رئیس سامانه پژوهشیار در پایان با اشاره به نقش سامانههای دیجیتال در تسهیل فرآیندهای دانشگاهی خاطرنشان کرد: حرکت دانشگاهها به سمت هوشمندسازی اجتنابناپذیر است و طبیعتاً هر تغییر فناورانه ممکن است در روزهای ابتدایی با چالشهای محدودی همراه باشد. اما این تغییرات در نهایت به افزایش کیفیت خدمات، کاهش بروکراسی و دسترسی سریعتر جامعه علمی به امکانات پژوهشی منجر خواهد شد.
مهری تأکید کرد: از استادان، دانشجویان و پژوهشگران درخواست میکنیم همواره مرورگر خود را بهروز نگه دارند، در بازههای زمانی مشخص حافظه کش را پاک کنند و در صورت مشاهده مشکل، آن را از طریق مسیرهای پشتیبانی اعلام کنند. اطمینان میدهیم که ارتقای مستمر سامانه پژوهشیار با هدف ایجاد بستری پایدار، امن و کارآمد برای فعالیتهای علمی دانشگاه آزاد اسلامی ادامه خواهد داشت.
خبرنگار: حسام رضایی
انتهای پیام./
نظر شما