به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ خبر درگذشت استاد علی خسروی، هنرمند نامآشنای گرافیک و تصویرسازی ایران، موجی از اندوه را در میان هنرمندان و فعالان حوزه هنرهای تجسمی برانگیخت. خسروی که از چهرههای تاثیرگذار و پیشگام گرافیک آکادمیک در کشور به شمار میرفت، نه تنها با آثار شاخص و ماندگار خود در زمینه طراحی، تصویرگری و نقاشی شناخته میشد، بلکه منش انسانی و زیست هنرمندانهاش نیز برای بسیاری از همنسلان و شاگردانش الهامبخش بود.
علی خسروی متولد سال ۱۳۲۷ در شهرستان بردسیر استان کرمان بود. او در سنین جوانی و در آستانه ورود جدی به مسیر هنر، به پیشنهاد داریوش فرهنگ راهی تهران شد تا تحصیل خود را ادامه دهد. این مهاجرت نقطه آغاز مسیری بود که در نهایت او را در جایگاه یکی از تاثیرگذارترین هنرمندان گرافیک و تصویرگری ایران قرار داد. خسروی در سال ۱۳۴۷ وارد دانشگاه شد و با آغاز رسمی رشته گرافیک در دانشگاه تهران، تحصیل خود را در این حوزه پی گرفت. او در سال ۱۳۵۱ به عنوان یکی از نخستین فارغالتحصیلان رشته گرافیک دانشگاه تهران، مدرک خود را دریافت کرد؛ اتفاقی که از او چهرهای پیشرو در نسل اول گرافیک علمی و دانشگاهی ایران ساخت.
پس از پایان تحصیل، خسروی به سازمان رادیو و تلویزیون ایران پیوست و فعالیت حرفهای خود را در آتلیه هنری این سازمان ادامه داد. این مجموعه در آن سالها یکی از مهمترین مراکز فعالیتهای هنری و گرافیکی کشور محسوب میشد و مدیریت آن بر عهده قباد شیوا بود؛ چهرهای تاثیرگذار که بسیاری از هنرمندان شاخص گرافیک ایران در کنار او تجربهاندوزی کردند. خسروی نیز در همین فضا توانست بخشی از مهمترین تجربههای حرفهای خود را شکل دهد و امضای هنریاش را در آثار تصویری آن دوران تثبیت کند.
با وجود بازنشستگی از فعالیت اداری، خسروی هیچگاه از هنر فاصله نگرفت. او نزدیک به ۲۰ سال آتلیه گرافیک شخصی خود را اداره کرد و در همین دوره، همچنان در مسیر خلق اثر، طراحی و تصویرگری فعال باقی ماند. بسیاری از همکارانش معتقدند او تا واپسین سالهای زندگی، روحیهای پویا داشت و ذهنش از خلاقیت تهی نشد.
اگرچه نام علی خسروی بیش از هر چیز با گرافیک، طراحی جلد و تصویرگری گره خورده است، اما او همواره ارتباط عمیقی با نقاشی داشت. نزدیکان این هنرمند میگویند خسروی در سالهای اخیر بیش از گذشته به نقاشی روی آورد و آثارش به سمت فضایی خیالپردازانهتر حرکت کرد. بخشی از پوسترها و طرحهای جلد او نیز رگههای آشکار نقاشانه داشت؛ سبکی که آثارش را از یک کار صرفا فنی، به یک روایت تصویری عمیق و ماندگار تبدیل میکرد.
یکی از برجستهترین وجوه کارنامه خسروی، فعالیت گسترده او در حوزه طراحی پرتره بود. او طی سالها، پرتره بیش از هزار چهره از هنرمندان ایرانی و همچنین حدود ۴۰۰ شخصیت اثرگذار را خلق کرد؛ مجموعهای که به گفته کارشناسان، بخشی از حافظه تصویری هنر معاصر ایران را تشکیل میدهد و ارزش تاریخی و فرهنگی بالایی دارد.
محمدرضا هاشمینژاد، گرافیست و فعال فرهنگی کرمان، در گفتوگویی درباره جایگاه این هنرمند تاکید کرد که علی خسروی از چهرههای نسل نخست گرافیک آکادمیک ایران بود؛ نسلی که پیش از شکلگیری رسمی این رشته، گرافیک را بدون چارچوب آموزشی مشخص تجربه میکرد و پس از راهاندازی آن به همت استاد مرتضی ممیز، در مسیر علمی و تخصصی قرار گرفت. هاشمینژاد معتقد است خسروی در همکاری با مجموعه سروش و در کنار استاد قباد شیوا، برخی از مهمترین آثار خود را خلق کرد؛ آثاری که در نشریات و پروژههای فرهنگی، به ویژه در حوزه طراحی جلد و تصویرگری، تاثیر عمیقی بر نسلهای بعد گذاشت.
به گفته هاشمینژاد، آثار خسروی به ویژه در دهه ۷۰، برای بسیاری از دانشجویان هنر نقش آموزشی و مرجع داشت. طراحیهای او با قلم فلزی و مجموعه پرترههایش، الگویی برای هنرجویان شد و به صورت غیرمستقیم بر جریان گرافیک و تصویرگری کشور تاثیر گذاشت. او همچنین به مجموعههایی چون زنان خونیاگر، درختها و آثار خلقشده در دوران کرونا اشاره کرد و این مجموعهها را نشانهای از پویایی ذهنی خسروی و استمرار تخیل هنری او دانست.
هاشمینژاد در توصیف شخصیت اخلاقی این هنرمند نیز تاکید کرد که خسروی تنها یک هنرمند نبود، بلکه یک منش فرهنگی بود؛ انسانی آرام، صادق، بیریا و دور از هیاهو که در کنار تسلط فنی، اهل تنش و حاشیه نبود و نقد را با سعهصدر میپذیرفت. همین ویژگیها، به باور بسیاری از اهالی هنر، او را به چهرهای متمایز در فضای حرفهای هنر ایران تبدیل کرده بود.
مهدی جعفری، دیگر گرافیست کرمانی نیز خسروی را از نخستین دانشآموختگان رشته گرافیک دانشگاه تهران معرفی کرد و گفت: او در نوجوانی علاقهمند به نقاشی بود اما پس از ورود به دانشگاه و شکلگیری رشته گرافیک، به این حوزه گرایش پیدا کرد و در میان نخستین کسانی قرار گرفت که گرافیک را به شکل آکادمیک آموختند. جعفری تخصص اصلی خسروی را تصویرگری دانست و تاکید کرد که طراحی جلد و تصویرسازی چهره، از مهمترین حوزههای کاری او بود.
جعفری همچنین به نمایشگاههای نقاشی خسروی در تهران، یزد و دیگر شهرها اشاره کرد و گفت آثار متاخر او بیشتر حول محور زنان، موسیقی و فضاهای انتزاعی شکل گرفته بود؛ آثاری که نشان میداد این هنرمند تا سالهای پایانی عمر، همچنان خلاق و در حال تجربهگری بوده است. به گفته او، خسروی در حوزه کرمانشناسی و معرفی مفاخر این دیار نیز نقش موثری داشت و بخشی از آثارش به پرترهنگاری چهرههای فرهنگی و هنری کرمان اختصاص یافته بود.
جعفری، علی خسروی را هنرمندی خوشمشرب، صمیمی، خوشذوق و بیحاشیه توصیف کرد و افزود: او هرگز به دنبال شهرت و دیده شدن نبود. حتی زمانی که در کرمان برای او بزرگداشت برگزار شد، با طنزی خاص گفته بود «شما خیلی من را جدی گرفتهاید». به باور جعفری، این روحیه فروتنی و سادهزیستی، از ویژگیهای شاخص خسروی بود که ارتباط او با نسل جوان را نیز گرم و نزدیک کرده بود.
نزدیکان این هنرمند بر این باورند که پیوند خسروی با کرمان تنها در زادگاهش خلاصه نمیشد و او در سالهای مختلف، هرگاه رویداد یا پروژهای فرهنگی در استان شکل میگرفت، با سخاوت و دلبستگی در کنار برگزارکنندگان قرار میگرفت. جعفری نیز تاکید کرد که حضور خسروی در فعالیتهای فرهنگی مرتبط با کرمان، حضوری موثر و بیدریغ بود و نگاه او در این مسیر، هرگز مادی و منفعتطلبانه نبود.
درگذشت علی خسروی، برای جامعه هنرهای تجسمی تنها فقدان یک گرافیست و نقاش نیست، بلکه از دست رفتن هنرمندی است که شیوهای خاص از زیستن هنرمندانه را نمایندگی میکرد؛ شیوهای بر پایه صداقت، آرامش، مدارا و وفاداری به هنر. بسیاری از فعالان فرهنگی کرمان معتقدند پاسداشت نام و میراث این هنرمند باید در قالب رویدادهای ماندگار دنبال شود و ایجاد بنیاد یا رویداد سالانه گرافیک به نام استاد علی خسروی، میتواند گامی در مسیر حفظ یاد و آثار این هنرمند تاثیرگذار باشد.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای پیام./
نظر شما