به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ یک کارشناس حوزه گردشگری در مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری ایسکانیوز با تأکید بر اینکه همدان از نظر ظرفیت‌های تاریخی، فرهنگی و طبیعی یکی از استان‌های مهم کشور محسوب می‌شود، اظهار کرد: همدان شهری نیست که برای معرفی خود نیازمند ساختن هویت تازه باشد. این استان تاریخ دارد، الوند دارد، آرامگاه‌های شناخته‌شده دارد، لالجین و سفال دارد، روستاهای دیدنی دارد، باغ، کوهستان، بازار، صنایع دستی و میراث فرهنگی دارد؛ اما مسئله این است که این داشته‌ها هنوز به اندازه ظرفیت واقعی خود در اقتصاد محلی و زندگی مردم اثر نگذاشته‌اند.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا گردشگری همدان با وجود شهرت تاریخی هنوز به جایگاه مطلوب نرسیده است، گفت: یکی از خطاهای رایج این است که تصور کنیم وجود جاذبه به‌تنهایی برای جذب و نگهداشت گردشگر کافی است. در دنیای امروز، گردشگر فقط برای دیدن یک اثر تاریخی یا گرفتن چند عکس سفر نمی‌کند؛ او به دنبال تجربه کامل است. یعنی از لحظه ورود تا خروج، باید مسیر دسترسی، اقامت، حمل‌ونقل، غذا، روایت، خرید، امنیت، پاکیزگی، راهنمایی و کیفیت خدمات برای او معنا داشته باشد.

این کارشناس افزود: همدان در برخی مواقع بیشتر محل عبور گردشگر است تا محل ماندگاری او. مسافر ممکن است وارد استان شود، چند نقطه مشهور را ببیند، خرید کوتاهی انجام دهد و سپس مسیر خود را ادامه دهد. در حالی که اقتصاد گردشگری زمانی شکل می‌گیرد که مسافر در شهر بماند، شب‌مانی داشته باشد، در بازار محلی هزینه کند، از صنایع دستی خرید کند، غذا و فرهنگ بومی را تجربه کند و خاطره‌ای بسازد که او را دوباره به مقصد بازگرداند.

او درباره نقش روایت در توسعه گردشگری بیان کرد: همدان به روایت نیاز دارد. داشتن آرامگاه، بازار، کوه، سفال و آثار تاریخی مهم است، اما اگر این‌ها به زبان امروز برای گردشگر روایت نشوند، بخشی از اثرگذاری خود را از دست می‌دهند. گردشگر باید بداند چرا این مکان مهم است، چه قصه‌ای پشت آن قرار دارد، چه نسبتی با تاریخ و زندگی امروز مردم دارد و چرا باید برای دیدن آن زمان بیشتری بگذارد. گردشگری بدون روایت، به بازدید کوتاه تبدیل می‌شود.

وی در پاسخ به این پرسش که صنایع دستی استان چه جایگاهی در گردشگری دارد، گفت: لالجین و سفال همدان می‌توانند یکی از ستون‌های اصلی گردشگری تجربه‌محور استان باشند. اما سفال نباید فقط به کالایی برای خرید تبدیل شود. گردشگر باید فرایند تولید را ببیند، با کارگاه‌ها آشنا شود، لمس کند که چگونه خاک به هنر تبدیل می‌شود و بداند پشت هر ظرف، دست، مهارت، فرهنگ و زندگی یک هنرمند قرار دارد. وقتی صنایع دستی روایت پیدا کند، ارزش آن چند برابر می‌شود.

این کارشناس حوزه گردشگری با اشاره به اهمیت زیرساخت‌ها گفت: گاهی درباره گردشگری فقط از زیبایی‌ها و ظرفیت‌ها صحبت می‌شود، اما زیرساخت‌های ساده و ضروری فراموش می‌شوند. مسیرهای دسترسی، پارکینگ، سرویس‌های بهداشتی مناسب، تابلوهای راهنما، اقامتگاه استاندارد، حمل‌ونقل درون‌شهری، خدمات دیجیتال، اطلاع‌رسانی دقیق، نظم شهری و کیفیت برخورد نیروهای خدماتی، همه بخشی از تجربه گردشگر هستند. اگر این جزئیات درست نباشد، حتی مقصد زیبا هم در ذهن مسافر با خستگی همراه می‌شود.

او ادامه داد: همدان باید گردشگری را از حالت نقطه‌ای خارج کند. یعنی نباید فقط چند مکان مشهور معرفی شوند و باقی ظرفیت‌ها در سایه بمانند. باید مسیرهای گردشگری طراحی شود؛ مثلاً مسیر تاریخ، مسیر سفال، مسیر طبیعت، مسیر روستا، مسیر غذا و مسیر بازار. وقتی مقصدها به هم وصل شوند، گردشگر زمان بیشتری در استان می‌ماند و سفر او از یک بازدید کوتاه به تجربه‌ای چندلایه تبدیل می‌شود.

این کارشناس در بخش دیگری از این گفت‌وگو درباره نقش گردشگری در اشتغال گفت: گردشگری اگر درست مدیریت شود، می‌تواند برای جوانان، زنان، هنرمندان، روستاییان و کسب‌وکارهای کوچک فرصت ایجاد کند. راهنمای محلی، اقامتگاه بوم‌گردی، فروش محصولات محلی، صنایع دستی، غذاهای بومی، حمل‌ونقل، خدمات فرهنگی و تولید محتوای گردشگری همه می‌توانند به ایجاد درآمد کمک کنند. اما این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که گردشگری فقط در سطح شعار باقی نماند و زنجیره اقتصادی آن کامل دیده شود.

وی با تأکید بر ضرورت آموزش در این حوزه اظهار کرد: یکی از نیازهای مهم همدان، آموزش فعالان گردشگری است. از فروشنده و راننده تا راهنمای گردشگری و مدیر اقامتگاه، همه در ساختن تصویر استان نقش دارند. گاهی یک برخورد نامناسب یا یک ضعف کوچک در خدمات، تصویری منفی در ذهن مسافر ایجاد می‌کند. گردشگری صنعت جزئیات است و هر جزئیات کوچک می‌تواند در رضایت یا نارضایتی گردشگر اثر بگذارد.

او در پاسخ به این پرسش که مدیریت شهری چه نقشی در رونق گردشگری همدان دارد، گفت: مدیریت شهری باید شهر را برای شهروند و گردشگر قابل زیست و قابل تجربه کند. پیاده‌راه‌ها، مبلمان شهری، پاکیزگی، نورپردازی، حفظ بافت تاریخی، ساماندهی ترافیک، ایجاد فضاهای فرهنگی و تقویت مسیرهای گردشگری شهری، همه در این زمینه اهمیت دارند. گردشگر وقتی وارد شهر می‌شود، فقط اثر تاریخی را نمی‌بیند؛ کل شهر را تجربه می‌کند.

این کارشناس حوزه گردشگری در پایان خاطرنشان کرد: همدان برای تبدیل شدن به مقصدی قدرتمند، باید از مرحله معرفی ظرفیت‌ها عبور کند و به مرحله طراحی تجربه برسد. امروز رقابت میان شهرها، رقابت میان خاطره‌هایی است که برای مسافر ساخته می‌شود. اگر همدان بتواند تاریخ، طبیعت، صنایع دستی، غذا، روستا و فرهنگ خود را در قالب روایتی منسجم ارائه کند، گردشگری می‌تواند به یکی از پایه‌های جدی اقتصاد استان تبدیل شود. همدان ظرفیت دیده شدن دارد، اما باید کاری کند که گردشگر فقط نیاید و برود؛ بماند، تجربه کند و دوباره بازگردد.

خبرنگار: نازنین مولائی‌منظر
انتهای خبر/