در سیستان، این روزها مردم با یک سؤال ساده اما مهم روبهرو هستند؛ وقتی گرمای شدید، طوفان گردوخاک و آلودگی هوا زندگی را سخت کرده، چرا باید خاموشی هم به این مشکلات اضافه شود؟
در بسیاری از مناطق شمال سیستانوبلوچستان، مردم روزهای سخت تابستان را سپری میکنند؛ روزهایی که شدت گرما و هجوم گردوخاک، زندگی را دشوار کرده و وسایل سرمایشی به تنها راه برای تحمل این شرایط تبدیل شدهاند.
اما قطعیهای مکرر برق، همین امکان حداقلی را نیز از بسیاری از خانوادهها میگیرد؛ خانوادههایی که معتقدند در چنین شرایطی، برق دیگر یک خدمت معمولی نیست، بلکه بخشی از نیاز ضروری زندگی است. مردم منطقه میگویند در روزهایی که طوفانهای گردوخاک نفس کشیدن را دشوار کرده و گرمای هوا به اوج رسیده است، خاموشیهای طولانی و بدون اطلاع قبلی، فشار مضاعفی بر زندگی آنان وارد میکند.
بادهای ۱۲۰ روزه سیستان، سالها یکی از ویژگیهای طبیعی این منطقه بود؛ بادی که در گذشته، بهویژه در زمان پرآبی هامون، نقش مهمی در تعدیل گرمای هوا داشت و حتی برای مردم برخی مناطق مرکزی استان نیز فرصتی برای تحمل روزهای گرم تابستان محسوب میشد. اما امروز شرایط تغییر کرده است؛ خشکسالیهای طولانی، کاهش منابع آبی و خشک شدن بخش زیادی از تالاب هامون باعث شده این بادها به جای نسیم خنک تابستانی، حامل حجم زیادی از گردوخاک و شنهای روان باشند.
این بادها که در گذشته معمولاً حدود ۱۲۰ روز ادامه داشتند، در سالهای اخیر گاهی تا ۱۶۰ روز نیز ادامه پیدا کردهاند و آثار آن تنها به تغییر چهره طبیعت محدود نشده، بلکه زندگی مردم را نیز تحت تأثیر قرار داده است. کاهش کیفیت هوا، افزایش بیماریهای تنفسی و چشمی، کاهش دید افقی، اختلال در رفتوآمد و دشوار شدن فعالیتهای روزمره، بخشی از مشکلاتی است که مردم این منطقه سالهاست با آن مواجه هستند. در چنین شرایطی، برق برای مردم سیستان فقط روشنایی یک خانه نیست؛ نفسی است برای ادامه زندگی در روزهایی که گرما، گردوخاک و بادهای بیامان، زندگی را برای مردم این دیار سختتر کرده است.
یکی از مشکلاتی که این روزها بیش از گذشته مورد گلایه مردم قرار گرفته، قطعی برق در زمانهایی است که گرما و طوفان به اوج خود میرسد. یکی از شهروندان روستایی میگوید: در این شرایط نمیتوانیم پنجرهها را باز کنیم، چون تمام خانه پر از خاک میشود. بچهها از گرما اذیت میشوند و تنها وسیلهای که میتواند شرایط را کمی قابل تحمل کند، کولر است؛ اما وقتی برق قطع میشود، دیگر راهی برای مقابله با این وضعیت نداریم.
یکی دیگر از اهالی منطقه نیز با اشاره به دشواری زندگی در روزهای طوفانی عنوان میکند: ما با گرما و بادهای سیستان سالها زندگی کردهایم، اما انتظار داریم در این شرایط حداقل برق پایدار باشد. مردم این منطقه بیشتر از هر زمان دیگری به این امکانات نیاز دارند. برخی از شهروندان نیز از قطع و وصلهای مکرر برق گلایه دارند و میگویند این موضوع علاوه بر ایجاد مشکلات روزمره، نگرانیهایی درباره آسیب دیدن وسایل برقی و تحمیل هزینههای جدید به خانوادهها ایجاد کرده است.
گلایه کسبه؛ خاموشی فقط خانهها را تحت تأثیر قرار نمیدهد
مشکلات ناشی از قطعی برق تنها به خانهها محدود نمیشود؛ کسبه و فعالان اقتصادی نیز از تأثیر این موضوع بر فعالیتهای خود گلایه دارند. بازاریان معتقدند در شرایطی که گرمای شدید و طوفان، حضور مردم در بازار را دشوار کرده، قطعی برق نیز میتواند روند فعالیت آنها را مختل کند. یکی از کسبه منطقه میگوید: وقتی برق بدون اطلاع قطع میشود، کار ما هم متوقف میشود. در این شرایط هم مردم شرایط سختی دارند و هم کسبه با مشکلات بیشتری روبهرو میشوند.
به گفته مردم، مدیریت خاموشیها باید با توجه به شرایط خاص اقلیمی سیستان انجام شود؛ چرا که شرایط این منطقه با بسیاری از نقاط کشور متفاوت است. مردم سیستان انتظار ندارند طبیعت تغییر کند؛ آنها میدانند بادهای ۱۲۰ روزه بخشی از شرایط اقلیمی منطقه است و سالها با آن زندگی کردهاند.
مطالبه آنان روشن است؛ در روزهایی که طوفان و گرما شرایط زندگی را دشوار میکند، خدمات ضروری مانند برق باید پایدارتر و متناسب با شرایط منطقه مدیریت شود. قطع برق در بسیاری از نقاط شاید تنها یک خاموشی چندساعته باشد، اما در سیستان، در روزهایی که امکان باز کردن پنجرهها وجود ندارد و گرما نفس مردم را گرفته است، میتواند به یک مشکل جدی برای خانوادهها تبدیل شود.
سیستان سالهاست با سختیهای طبیعی دستوپنجه نرم میکند؛ مردمی که در کنار خشکسالی، طوفان و گرمای طاقتفرسا، همچنان زندگی خود را ادامه دادهاند و پای این سرزمین ایستادهاند. حالا خواستهشان تنها این است که در کنار همه سختیهایی که سالها با آن ساختهاند، مشکلات قابل پیشگیری، رنج تازهای به زندگیشان اضافه نکند.
سیستان نیازمند نگاهی متناسب با شرایط خودش است؛ نگاهی که بداند در روزهایی که گرمای طاقتفرسا و طوفانهای گردوخاک زندگی مردم را سختتر میکند، برق فقط یک خدمت نیست؛ بخشی از آسایش، سلامت و آرامش خانوادههایی است که در این شرایط دشوار روزگار میگذرانند.
*خبرنگار و فعال رسانهای
انتهای یادداشت/
نظر شما