روز وقف؛ فرصتی برای بازخوانی یک سنت ماندگار و ظرفیت‌های اجتماعی آن

وقف یکی از ماندگارترین جلوه‌های احسان و نیکوکاری در فرهنگ اسلامی است؛ سنتی که در طول تاریخ، تنها به امور مذهبی محدود نمانده و در حوزه‌هایی مانند آموزش، درمان، فرهنگ، رفاه اجتماعی و حمایت از نیازمندان نیز نقش داشته است.

به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از اصفهان، اهمیت وقف از همین‌جا ناشی می‌شود؛ زیرا بخشی از دارایی فردی را به سرمایه‌ای برای منفعت عمومی و ماندگار تبدیل می‌کند. نام‌گذاری «روز وقف» در تقویم رسمی کشور نیز با همین نگاه صورت گرفت. سابقه این نام‌گذاری به سال‌های پس از انقلاب بازمی‌گردد؛ زمانی که دهه پایانی ماه صفر با عنوان «دهه وقف» مورد توجه قرار گرفت و در ادامه، در دهه ۷۰، ۲۷ صفر به عنوان «روز وقف» در تقویم رسمی کشور ثبت شد.

انتخاب این تاریخ، با توجه به مناسبت‌های پایانی ماه صفر و جایگاه پیامبر اکرم(ص) و امام حسن مجتبی(ع) در روایت تاریخی وقف انجام شد. هدف از این نام‌گذاری، علاوه بر گرامیداشت این سنت، معرفی ظرفیت‌های وقف و تشویق جامعه به مشارکت در امور خیر بود.

با این حال، اهمیت روز وقف را نباید تنها در یک عنوان تقویمی یا یک مناسبت مذهبی خلاصه کرد. این روز می‌تواند فرصتی باشد برای توجه دوباره به این پرسش که وقف در جامعه امروز چه نقشی می‌تواند ایفا کند و آیا از ظرفیت‌های آن به اندازه کافی استفاده شده است؟

واقعیت این است که جامعه امروز با مسائل مختلفی در حوزه‌های اقتصادی، آموزشی، درمانی و اجتماعی روبه‌روست و وقف می‌تواند در کنار حمایت‌های دولتی و فعالیت‌های خیریه، بخشی از این نیازها را پاسخ دهد.

البته شکل نیازهای جامعه تغییر کرده است؛ بنابراین وقف نیز می‌تواند متناسب با این تغییرات، از قالب‌های سنتی فراتر رفته و به حوزه‌هایی مانند حمایت از دانشجویان، پژوهش، درمان، محیط زیست، اشتغال و فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی وارد شود.

در این میان، یکی از مهم‌ترین عوامل در گسترش فرهنگ وقف، اعتماد عمومی است. مردم زمانی با اطمینان بیشتری اموال خود را وقف می‌کنند که از نحوه اداره موقوفات، اجرای نیت واقف و محل هزینه‌کرد درآمد آنها آگاهی داشته باشند. از همین رو، شفافیت، نظارت و مدیریت صحیح موقوفات، نه‌تنها یک ضرورت مدیریتی، بلکه عاملی مؤثر در حفظ و تقویت فرهنگ وقف است.

از سوی دیگر، روز وقف می‌تواند فرصتی برای بازنگری در عملکرد موقوفات و بررسی فاصله میان ظرفیت‌های موجود و میزان بهره‌گیری از آنها باشد. بدون تردید تلاش متولیان و دست‌اندرکاران حوزه وقف قابل توجه است، اما برای استفاده حداکثری از این ظرفیت، باید شیوه‌های مدیریت و بهره‌برداری از موقوفات نیز متناسب با نیازهای امروز جامعه به‌روز شود.

در نهایت، وقف را نمی‌توان تنها میراثی از گذشته دانست. این سنت، در صورت مدیریت شفاف و هدفمند، همچنان می‌تواند بخشی از سرمایه اجتماعی جامعه باشد و در کاهش برخی آسیب‌ها و رفع بخشی از نیازهای عمومی نقش‌آفرینی کند.

بنابراین، «روز وقف» بیش از آنکه صرفاً یک مناسبت در تقویم باشد، فرصتی برای بازخوانی یک سنت ماندگار و اندیشیدن به این مسئله است که چگونه می‌توان ظرفیت‌های آن را برای جامعه امروز فعال‌تر کرد.

اگر قرار است وقف همچنان در زندگی اجتماعی مردم نقش داشته باشد، لازم است از نگاه صرفاً مناسبتی به آن عبور کنیم و آن را به عنوان یک ظرفیت واقعی برای مشارکت اجتماعی، حمایت از نیازمندان و توسعه فرهنگی و اقتصادی جامعه ببینیم؛ ظرفیتی که گذشته‌ای طولانی دارد، اما می‌تواند برای آینده نیز حرف‌های زیادی برای گفتن داشته باشد.

خبرنگار: مهدیا عابدکریمی

انتهای خبر./

کد مطلب: 1314593

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha