به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ در شرایطی که ناترازی انرژی به یکی از جدیترین چالشهای اقتصاد ایران تبدیل شده و کمبود برق در فصلهای اوج مصرف، فعالیت صنایع، کشاورزی و بخش خدمات را تحت تأثیر قرار میدهد، استان کرمان تلاش میکند با تکیه بر یک مزیت طبیعی کمنظیر، مسیر متفاوتی را طی کند؛ تبدیل شدن از یک مصرفکننده بزرگ انرژی به یکی از تولیدکنندگان اصلی برق پاک کشور.
سرمایهگذاری ۱۱ میلیون دلاری در نیروگاه خورشیدی کاظمآباد تنها یک پروژه عمرانی جدید نیست، بلکه بخشی از یک تغییر نگاه در مدیریت انرژی استان محسوب میشود. این نیروگاه ۲۲ مگاواتی در منطقه کاظمآباد بخش چترود شهرستان کرمان، نمونهای از حرکت بخش خصوصی و مجموعههای مالی برای ورود به حوزه انرژیهای تجدیدپذیر است؛ حوزهای که میتواند در سالهای آینده نقش مهمی در امنیت انرژی کشور ایفا کند.
اهمیت این پروژه زمانی بیشتر مشخص میشود که جایگاه کرمان در نقشه انرژی خورشیدی کشور بررسی شود. این استان با برخورداری از بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، از نظر میزان تابش خورشید یکی از مستعدترین مناطق ایران برای توسعه نیروگاههای خورشیدی است. کارشناسان انرژی معتقدند بسیاری از مناطق مرکزی و جنوبشرقی ایران ظرفیت تبدیل شدن به قطب انرژی خورشیدی منطقه را دارند و کرمان یکی از مهمترین گزینهها در این مسیر است.
ایران از نظر ظرفیت تابش خورشید، در مقایسه با بسیاری از کشورهای اروپایی که سرمایهگذاری گستردهای در انرژی خورشیدی انجام دادهاند، شرایط بسیار مطلوبتری دارد. با این حال، سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد انرژی کشور همچنان فاصله زیادی با ظرفیت بالقوه دارد. همین فاصله، فرصتی بزرگ برای استانهایی مانند کرمان ایجاد کرده است تا بتوانند در آینده بخشی از این عقبماندگی را جبران کنند.
بر اساس آمارهای اعلامشده، در حال حاضر حدود ۴۶۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در استان کرمان به شبکه برق متصل شده و بیش از یکهزار و ۴۰۰ مگاوات نیروگاه نیز در مرحله احداث قرار دارد. همچنین مجوز احداث حدود ۶ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در مراحل بررسی و برنامهریزی است؛ یعنی در مجموع حدود ۸ هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی در استان در مسیر توسعه قرار گرفته است.
این اعداد نشان میدهد مسئله انرژی خورشیدی در کرمان دیگر یک طرح آزمایشی یا پروژه محدود نیست، بلکه به یک برنامه راهبردی برای آینده اقتصادی استان تبدیل شده است. هدفگذاری دستیابی به ظرفیت ۲ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در چشمانداز اولیه استان نیز نشاندهنده تغییر رویکرد مدیریت انرژی در کرمان است.
اما اهمیت انرژی خورشیدی برای کرمان فقط به تولید برق محدود نمیشود. این حوزه میتواند یک زنجیره اقتصادی گسترده ایجاد کند؛ از ساخت تجهیزات و خدمات فنی گرفته تا اشتغال متخصصان، توسعه شرکتهای دانشبنیان، جذب سرمایهگذاری خارجی و حتی ایجاد صنایع جدید مرتبط با انرژی پاک.
یکی از مشکلات تاریخی اقتصاد استانهای دارای منابع طبیعی این بوده که بخش زیادی از ارزش افزوده منابع در خارج از منطقه ایجاد شده است. کرمان سالها صادرکننده مواد معدنی بوده، اما توسعه انرژی خورشیدی میتواند فرصتی ایجاد کند تا بخشی از ارزش افزوده در داخل استان باقی بماند و اقتصاد جدیدی حول فناوریهای نوین شکل بگیرد.
البته توسعه نیروگاههای خورشیدی بدون چالش نیست. یکی از مهمترین مسائل، تأمین مالی پروژههاست. نیروگاههای خورشیدی اگرچه در بلندمدت هزینه تولید پایینی دارند، اما در مرحله ساخت نیازمند سرمایهگذاری اولیه قابل توجه هستند. پروژه کاظمآباد که با مشارکت بخش خصوصی و همکاری بانکها اجرا میشود، نمونهای از مدل جدید تأمین مالی در این حوزه است.
ورود بانکها به پروژههای انرژی تجدیدپذیر میتواند یکی از عوامل سرعتدهنده توسعه این صنعت باشد. در بسیاری از کشورهای جهان، بانکها و صندوقهای سرمایهگذاری نقش مهمی در رشد انرژی پاک داشتهاند؛ زیرا توسعه این بخش نیازمند سرمایههای بزرگ و نگاه بلندمدت است.
از سوی دیگر، توسعه خورشیدی میتواند پاسخی به یکی از مشکلات اصلی اقتصاد کرمان یعنی وابستگی صنایع بزرگ به شبکه برق باشد. کرمان یکی از قطبهای معدنی و صنعتی کشور است و صنایع بزرگی مانند مس، فولاد و صنایع فرآوری معدنی در آن فعالیت میکنند. این صنایع مصرف انرژی بالایی دارند و هرگونه اختلال در تأمین برق میتواند هزینههای اقتصادی زیادی ایجاد کند.
بر اساس برآوردهای اقتصادی، صنایع انرژیبر در صورت قطع یا محدودیت برق با کاهش تولید، افزایش هزینه و آسیب به تجهیزات مواجه میشوند. بنابراین توسعه نیروگاههای خورشیدی در کنار شبکه اصلی برق، میتواند بخشی از ریسک انرژی صنایع استان را کاهش دهد.
کشاورزی نیز یکی دیگر از بخشهایی است که میتواند از توسعه انرژی خورشیدی بهره ببرد. کرمان یکی از استانهای مهم کشاورزی کشور است و بخش قابل توجهی از فعالیتهای کشاورزی آن به برق برای پمپاژ آب و تجهیزات وابسته است. استفاده از انرژی خورشیدی در بخش کشاورزی میتواند هم هزینه تولید را کاهش دهد و هم فشار بر شبکه برق را کم کند.
البته توسعه انرژی خورشیدی نیازمند برنامهریزی دقیق محیطزیستی نیز هست. احداث نیروگاههای بزرگ باید با مطالعات دقیق درباره زمین، منابع طبیعی، تنوع زیستی و مدیریت مصرف آب همراه باشد. توسعه پایدار زمانی معنا دارد که تولید انرژی پاک، خود به آسیبهای جدید محیطزیستی منجر نشود.
کرمان در کنار ظرفیت خورشیدی، یک مزیت دیگر نیز دارد؛ تجربه صنعتی. وجود صنایع بزرگ، نیروی انسانی متخصص و زیرساختهای فنی میتواند به این استان کمک کند تا فقط میزبان نیروگاه نباشد، بلکه به مرکز توسعه فناوریهای مرتبط با انرژی خورشیدی تبدیل شود.
تجربه کشورهایی مانند چین، آلمان و امارات نشان داده است که انرژی خورشیدی فقط یک منبع تولید برق نیست؛ بلکه میتواند به یک صنعت مستقل تبدیل شود. کشورهایی که زودتر وارد این حوزه شدند، امروز علاوه بر تأمین انرژی، در تولید تجهیزات، صادرات فناوری و ایجاد اشتغال نیز پیشرو هستند.
کرمان نیز میتواند از این تجربه استفاده کند. اگر سیاستگذاری درست انجام شود، دانشگاهها وارد میدان شوند، شرکتهای دانشبنیان حمایت شوند و سرمایهگذاری بخش خصوصی تسهیل شود، انرژی خورشیدی میتواند به یکی از پایههای اقتصاد آینده استان تبدیل شود.
با این حال، نباید فراموش کرد که انرژی خورشیدی به تنهایی تمام مشکلات ناترازی انرژی را حل نمیکند. مدیریت مصرف، توسعه شبکه انتقال، افزایش بهرهوری نیروگاهها و اصلاح الگوی مصرف همچنان بخش مهمی از راهحل هستند. انرژی پاک زمانی موفق خواهد بود که در کنار سایر سیاستهای انرژی کشور قرار گیرد.
کرمان امروز در برابر یک انتخاب تاریخی قرار دارد. میتواند همچنان فقط به عنوان استان معدن و صنعت شناخته شود یا از ظرفیت کویر خود برای ساخت یک مزیت اقتصادی جدید استفاده کند. خورشیدی که سالها به عنوان عامل گرما و خشکی شناخته میشد، اکنون میتواند به منبع ثروت، اشتغال و امنیت انرژی تبدیل شود.
پروژه کاظمآباد شاید در مقیاس کلان کشور تنها یک نیروگاه ۲۲ مگاواتی باشد، اما در روایت توسعه کرمان میتواند نشانه آغاز یک مسیر بزرگتر باشد؛ مسیری که در آن کویر دیگر نماد محدودیت نیست، بلکه به بزرگترین سرمایه راهبردی استان تبدیل میشود.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر./
نظر شما