به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ خرید تضمینی بیش از ۱۰۹ هزار و ۶۲۳ تن گندم از کشاورزان هشت شهرستان جنوبی استان کرمان، تصویری از توان بالای تولید در یکی از مهمترین قطبهای کشاورزی کشور ارائه میدهد؛ اما این موفقیت تنها یک عدد در گزارشهای اقتصادی نیست، بلکه روایت هزاران کشاورزی است که در شرایط دشوار اقلیمی، کاهش منابع آبی، افزایش هزینههای تولید و نوسانات اقتصادی همچنان چرخه تولید را حفظ کردهاند.
جنوب کرمان سالهاست یکی از مناطق مهم تأمینکننده محصولات کشاورزی کشور محسوب میشود. تنوع اقلیمی این منطقه باعث شده امکان تولید طیف گستردهای از محصولات زراعی و باغی وجود داشته باشد. از خرما و مرکبات گرفته تا صیفیجات، غلات و حبوبات، بخش مهمی از اقتصاد محلی بر پایه کشاورزی شکل گرفته است.
گندم اما جایگاه متفاوتی دارد؛ زیرا این محصول تنها یک کالای اقتصادی نیست، بلکه یک محصول راهبردی در حوزه امنیت غذایی محسوب میشود. هر تن گندم تولیدشده در مناطق مختلف کشور، بخشی از نیاز زنجیره غذایی میلیونها ایرانی را تأمین میکند و کاهش یا افزایش تولید آن میتواند بر سیاستهای کلان اقتصادی کشور اثرگذار باشد.
بر اساس آمارهای اعلامشده، در سال زراعی اخیر بیش از ۱۰۹ هزار و ۶۲۳ تن گندم در هشت شهرستان جنوبی استان کرمان خریداری شده است. این میزان محصول در ۱۱ مرکز خرید منطقه تحویل و ذخیرهسازی شده که نشاندهنده گستردگی شبکه تولید و جمعآوری محصول در این منطقه است.
این حجم تولید در شرایطی به دست آمده که کشاورزان جنوب کرمان با چالشهای متعددی مواجه هستند. افزایش قیمت نهادهها، هزینههای ماشینآلات کشاورزی، محدودیت منابع آب و تغییرات آبوهوایی، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
پرداخت مطالبات کشاورزان یکی از عوامل مهم در حفظ انگیزه تولیدکنندگان است. بر اساس اعلام مسئولان، تاکنون بیش از ۶۹ درصد مطالبات گندمکاران جنوب کرمان پرداخت شده و روند پیگیری برای تسویه کامل ادامه دارد. اهمیت این موضوع از آنجا ناشی میشود که بسیاری از کشاورزان برای آغاز فصل بعدی کشت، به نقدینگی حاصل از فروش محصول قبلی نیاز دارند.
کشاورزی در مناطق جنوبی کشور برخلاف تصور عمومی، تنها فعالیت تولیدی نیست؛ بلکه ستون اصلی اشتغال روستایی و جلوگیری از مهاجرت محسوب میشود. زمانی که یک کشاورز بتواند محصول خود را با قیمت مناسب به فروش برساند، چرخهای از اشتغال در حوزه حملونقل، خدمات کشاورزی، فروش نهادهها و بازارهای محلی نیز فعال میشود.
اما آینده این ظرفیت بزرگ به یک مسئله کلیدی وابسته است؛ آب. جنوب کرمان همزمان با موفقیتهای تولیدی، با بحران منابع آبی مواجه است. کاهش سطح آبهای زیرزمینی، تغییرات بارندگی و فشار بر سفرههای آب، ضرورت حرکت به سمت کشاورزی پایدار را بیش از گذشته افزایش داده است.
تجربه کشورهای موفق در حوزه کشاورزی نشان میدهد افزایش تولید همیشه به معنای افزایش مصرف منابع نیست. بسیاری از کشورها با استفاده از فناوریهای نوین، اصلاح بذر، مدیریت هوشمند آبیاری و تغییر الگوی کشت توانستهاند تولید را افزایش دهند، بدون آنکه فشار بیشتری بر منابع طبیعی وارد کنند.
جنوب کرمان نیز برای حفظ جایگاه خود در تولید گندم نیازمند چنین رویکردی است. استفاده از بذرهای اصلاحشده، توسعه روشهای نوین آبیاری، کاهش ضایعات و افزایش بهرهوری میتواند کمک کند که تولید پایدارتر شود.
تأمین پنج هزار و ۱۰۰ تن گندم بذری استاندارد برای سال زراعی آینده، یکی از اقداماتی است که در همین مسیر اهمیت پیدا میکند. کیفیت بذر یکی از عوامل اصلی تعیینکننده میزان عملکرد در واحد سطح است و میتواند نقش مهمی در کاهش هزینههای تولید و افزایش بهرهوری داشته باشد.
با این حال، حمایت از کشاورزی تنها به تأمین نهاده محدود نمیشود. سیاستهای خرید تضمینی، دسترسی به تسهیلات، بیمه محصولات کشاورزی و ایجاد بازار مطمئن، مجموعه عواملی هستند که آینده تولید را تعیین میکنند.
نگاهی به تجربه استانهای دیگر نشان میدهد مناطقی که توانستهاند کشاورزی خود را پایدار کنند، تنها بر افزایش سطح زیرکشت تمرکز نکردهاند، بلکه به سمت مدیریت منابع حرکت کردهاند. استانهایی مانند فارس، خراسان رضوی و آذربایجان شرقی در بخشهایی از کشاورزی خود تلاش کردهاند با توسعه فناوری و اصلاح الگوی تولید، میان اقتصاد و محیط زیست تعادل ایجاد کنند.
جنوب کرمان نیز میتواند از این تجربهها استفاده کند. مزیت این منطقه فقط در زمین حاصلخیز خلاصه نمیشود؛ بلکه دانش بومی کشاورزان، نیروی انسانی باتجربه و شرایط اقلیمی خاص، سرمایههایی هستند که باید با مدیریت علمی حفظ شوند.
از سوی دیگر، توسعه زنجیره ارزش گندم نیز اهمیت زیادی دارد. تولید محصول خام تنها بخشی از مسیر اقتصادی است. ایجاد صنایع فرآوری، توسعه کارخانجات مرتبط با آرد، صنایع غذایی و محصولات با ارزش افزوده بالاتر میتواند سهم بیشتری از درآمد این بخش را در منطقه نگه دارد.
امنیت غذایی آینده کشور به مناطقی مانند جنوب کرمان وابسته است؛ اما این وابستگی زمانی پایدار خواهد بود که نگاه به کشاورزی تغییر کند. کشاورزی آینده دیگر تنها کاشت و برداشت نیست، بلکه ترکیبی از دانش، فناوری، مدیریت منابع و حمایت اقتصادی است.
کشاورزان جنوب کرمان نشان دادهاند که ظرفیت تولید دارند؛ خرید بیش از ۱۱۰ هزار تن گندم شاهدی بر این موضوع است. اما حفظ این توان نیازمند تصمیمهای دقیق برای آینده است. زیرا هر موفقیت کشاورزی زمانی ارزشمند خواهد بود که بتواند برای نسلهای بعد نیز ادامه پیدا کند.
امروز جنوب کرمان در یک نقطه حساس قرار دارد؛ از یک طرف ظرفیت تبدیل شدن به یکی از قطبهای مهم امنیت غذایی کشور را دارد و از طرف دیگر با محدودیت منابع طبیعی مواجه است. آینده این منطقه به توانایی ایجاد تعادل میان تولید بیشتر و مصرف کمتر منابع وابسته خواهد بود.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر./
نظر شما