سجاد سیفالله زاده پژوهشگر حوزه اندیشه سیاسی در گفتوگو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز، با بیان این که عنوان پایاننامه کارشناسی ارشد من در رشته علوم سیاسی «آموزش و پرورش و جامعهپذیری سیاسی در ایران» بود، اظهار کرد: من در این پایاننامه، کتابهای جامعهشناسی دبیرستان را از نظر جامعهپذیری سیاسی تحلیل محتوا کردم.
وی با اشاره به این که رویکرد کتابهای جامعهشناسی، بومیسازی علوم انسانی است و بیشتر از منظر نقد رویکرد غربی و ارائه الگوی ایرانی-اسلامی میخواهد روند جامعهپذیری سیاسی دانشآموزان را پیش ببرد، افزود: رویکردی که قبلا در کتابهای جامعهشناسی دبیرستان حاکم بود، با بسترهای هویتی و فرهنگی ما هماهنگی نداشت، اما رویکرد جدید سعی میکند که دانشآموزان را بر مبنای گفتمان و ایدئولوژی تربیت کند.
سیفالله زاده با تصریح بر این که این رویکرد بومیسازی در کشورهای مختلف اجرا شده؛ اما معمولا نتایج خوبی نداشته است، گفت: مثلا بومیسازی در کشوری مانند مالزی روند موفقی نداشته، با این حال میتوان با اصلاح ساختار و کاستیهایی که آنها داشتند به اهداف بومیسازی علوم انسانی، رسید.
این پژوهشگر حوزه اندیشه سیاسی با تاکید بر این که قبلا رویکردهای منسوخ شده در غرب به دانشآموزان آموزش داده میشد، افزود: یعنی مطالبی که امروز تنها در تاریخ جامعهشناسی جایگاه دارند، نه در دانش جامعهشناسی؛ اما این مطالب در کتابهای جدید به عنوان مراحل شکلگیری جامعهشناسی معرفی میشود.
وی با ذکر مثالی یادآور شد: برای مثال مبنای معرفت شناسی اگوست کنت، حس و تجربه است و هر چیزی فقط از منظر تجربه قابل پذیرش است و سایر ابزارهای شناخت مانند عقل و وحی نمیتواند دانش ایجاد کند. این نوع معرفتشناسی در غرب هم منسوخ شده است. غرب امروز معتقد است که اگر چیزی وجود نداشته باشد؛ اما به کمک رسانه بتوان آن را به مردم ارائه داد و مورد قبول آنها قرار بگیرد و از این رهگذر بتوان کالا یا اسلحه فروخت و اهداف سیاسی و اقتصادی خود را جلو برد، علم است. حتی اگر به عینه وجود خارجی و تجربی نداشته باشد.
سجاد سیفالله زاده با بیان این که جامعهشناسی که قبلا در کتابهای دبیرستان آموزش داده میشد، نمیتوانست هیچ مشکلی از مشکلات جامعه ما را حل کند، گفت: اما جامعهشناسی بر مبنای الگوی هویتی جامعه میتواند افراد را در همین حوزه و دایره فکری وادار به اندیشیدن کند و گرهگشای مشکلات جامعه باشد.
کتابهای جامعهشناسی دبیرستان کاملا با رویکرد اندیشه سیاسی اسلام نوشته شدهاند
پژوهشگر حوزه اندیشه سیاسی با اشاره به این که کتابهایی که هماکنون به عنوان جامعهشناسی در دسترس دانشآموزان قرار دارد، کاملا با رویکرد اندیشه سیاسی اسلام نوشته شده، تصریح کرد: اگر آموزش و پرورش میخواهد این مطالب را توسط معلمان متخصص به دانشآموزان ارائه کند، باید از دانشآموختگان رشته اندیشه سیاسی در اسلام استفاده کند نه فارغالتحصیلان علوم سیاسی یا جامعهشناسی. چون مطالبی که در این کتابها نوشته شده با سرفصلهای رشته اندیشه سیاسی در دانشگاهها مطابقت دارد.
وی با تاکید بر این که هر تغییری با مقاومت روبروست، افزود: وقتی کتابهای جدید جامعهشناسی دبیرستان در دسترس قرار گرفت، معلمانی که تا پیش از این ساختار ذهنشان بر اساسجامعهشناسی غربی شکل گرفته بود، اصلا نمیتوانستند این تغییر را قبول کنند و معتقد بودند این جایگزین اصلا جامعهشناسی نیست، گفت: مارتین لوتر کینگ معتقد است که انسان سست مغز از تغییر میهراسد، برای او بزرگترین درد، درد دیدگاه تازه است. چون تغییری که در کتابهای جامعهشناسی اتفاق افتاده، جدید است، با مقاومت روبرو شد.
سیف الله زاده در پایان اظهار کرد: من هم کتابهای قدیمی را تدریس کردهام و در حال حاضر هم این کتابها را تدریس میکنم، تجربهام این است که این کتابها میتواند راهگشای مسائل سیاسی، ایدئولوژیکی و جامعهشناسی جامعه ما باشد.
انتهای پیام/
نظر شما