سمیه جمالی نویسنده کتاب های دفاع مقدس در گفت‌وگو با خبرنگار فرهنگی ایسکانیوز گفت: هر رویداد و اتفاقی مانند جنگ که به وقوع می‌پیوندد نویسنده باید دست اول ترین روایت ها را با حضور خودش ثبت و ضبط کند. در جنگ ۸ساله ما حضور نداشتیم و مدت زیادی از آن گذشته و امثال من که آن جنگ را ندیدیم نمی‌توانیم آن جنگ را خودمان مستقیم روایت کنیم بنابراین خاطرات شفاهی را ثبت می‌کنیم اما در جنگ های بعدی یعنی جنگ ۱۲روزه و یا همین جنگ رمضان در هر جایی که هستیم می توانیم برای نوشتن روایت های دست اول حضور پیدا کنیم.

وی ادامه داد: اگر کلی‌تر و به مقوله ای به نام بحران نگاه کنیم در بحران ها باید حضور داشته باشیم و صرفا شنیدن نمی تواند روایت دست اول باشد و در لحظه باید بدانیم که سوژه چه چیزی است، چه چیزی اهمیت دارد و باید به چه چیزهایی توجه شود تا بدانیم که کی و چطور بنویسیم. تا لحظه از دست نرود . فراموش نکنیم. گاهی عکس لازم است گاهی لازم است تا نت برداری شود و گاهی لازم است در لحظه نوشته شود و کسانی که در بحران ها کار کرده‌اند بهتر می‌دانند.

جمالی تصریح کرد: اگر بخواهم راجع به جنگ بگویم ما هنوز نتوانستیم ۸سال دفاع مقدس را درست ثبت و ضبط کنیم و به شکل ادبیات دربیاوریم و بعد وارد جنگ ۱۲روزه و بعد از آن وارد جنگ رمضان شدیم. جنگ رمضان به گونه ای است که وقتی با هر نویسنده ای صحبت میکنیم اذعان دارند که آنقدر سوژه زیاد است که اصلا فرصت پرداختن به همه آنها را ندارند که البته بخشی از این موضوع به خصلت بعضی از نویسندگان برمی گردد که این هستند تا فرصتی پیدا کنند تا در آرامش بنویسند در صورتی که وقتی در شرایط غیرعادی هستیم باید غیرعادی و بیش از معمول فعالیت کنیم و نباید دنبال فرصت مناسب باشیم زیرا نه با داستان بلکه با روایت سروکار داریم و جبهه مقابل ما مدام در حال تولید روایت است و ما عقب هستیم و با تنبلی نباید اجازه بدهیم که روایت آنان پیشی بگیرد.

وی خاطرنشان کرد: در همین یک ماهی که از جنگ رمضان میگذرد آنقدر سوژه زیاد است که اگر فقط بخواهیم مستندنگاری کنیم بازهم عقب خواهیم بود چه برسد به اینکه بخواهیم همه اینها را تبدیل به روایت و داستان و یا هر پدیده هنری دیگری کنیم. فرصت نداریم به همین سوژه های نابی که در شهر در تجمعات در محل های مورد اصابت و حتی افرادی که در خط مقدم جنگ هستند و امثال من به آنان دسترسی ندارند وجود دارد بپردازیم. از رزمندگانی که پای لانچرها هستند تا نیروهای هلال احمر و آتش نشانی و... کلی سوژه ناب و دست اول وجود دارد اما گاها میبینم که برخی دوستان به سوژه های تکراری اصرار دارند و در گروهی که از روز دوم جنگ تشکیل دادم و از اهالی قلم و اصحاب رسانه دعوت کردم تا روایت های خودشان را بنویسند بسیاری از روایت ها را بر اساس خبرهایی که به دستشان میرسد می نویسند و این روش بکر نیست و ما کلی سوژه ناب داریم اما خیال میکنیم باید سوژه هایمان را در اخبار جست و جو و پیدا کنیم. در صورتی که اگر اهالی قلم بین مردم و یا در بهشت زهرا حضور پیدا کنند متوجه می شوند چه سوژه هایی وجود دارد که فقط نگاه نکته سنج نویسنده آن را کشف میکند.

این نویسنده آثار دفاع مقدسی با بیان اینکه چه در حوزه مستندنگاری، چه خاطره چه داستان ادبیات پایداری و... تلاش برای انجام کار خوب شده و کارهای خوبی هم تولید شده اما کارهای ضعیف هم داریم تصریح کرد: متاسفانه تعداد آثار ضعیف بسیار بیشتر از آثار خوب است. مشاهده میکنیم که گاهی ارگان ها و نهادها و... هزینه های میکنند و کتاب های نوشته میشود و حتی سوژه هم سوژه خوبی است اما در عجله کردن ها اتفاقات نه چندان خوبی می افتد. گاهی ممکن بر اساس نیازها و یا هرچیز دیگری یک اثر به سرعت به دست مخاطب برسد اما بعد از گذشت زمان چرا همچنان باید آثار تکراری و ضعیف تولید شود؟ ما میتوانیم بعد از اینکه محدودیت زمانی نداریم آثار خوب و فاخر تولید کنیم.

وی تاکید کرد: برخی از مراکز و ارگان ها از اساتید و پیشکسوتان نویسندگی دعوت می کردند تا آموزش نویسندگی برگزار کنند. درباره جنگ و از جنگ نوشتن ممکن است شیوه و روشش با مستندنگاری و روایت در موضوعات دیگر متفاوت باشد. تا قبل از جنگ ۱۲ روزه فقط جنگ تحمیلی ۸ساله را داشتیم و یک نویسنده باید تاریخ و حتی اصطلاحات جنگی را بشناسد و بداند زیرا باید بتواند راستی آزمایی هم بکند و در بخش زیادی از آثار ممکن است خود نویسنده، مصاحبه کننده و پژوهشگر نباشد اما بازهم باید به آنان مسلط باشد. یعنی فرض کنید اگر موضوعی از زیر دست پژوهشگر در رفت و راوی هم جایی را اشتباه گفت و تداخلی به وجود آمد، نویسنده باید یک تسلط نسبی داشته باشد و بداند که باید این موارد راستی آزمایی شود، اشتباه نکند تا باعث ضعف کتابش بشود.

جمالی با اشاره به اینکه گاهی در بعضی از کتاب ها، نویسنده ساده ترین چیزها را اشتباه نوشته و این به عدم مسئولیت نویسنده برمیگردد گفت: نیرو و نویسنده توسط برخی نهادها تربیت شده اما میزان تربیت نیرو در برابر کاری که باید میشده کار کوچکی بوده است. ما باید بهترین نیروها را برای چنین مواقعی تربیت کنیم به دو شرط. اول اینکه قلم خوبی داشته باشند و دوم اینکه پای کار باشند یعنی اینکه نویسنده از خودش مایه بگذارد نه اینکه صرفا یک پروژه‌ای بگیرد و کار را ساده برگزار کند.

وی ادامه داد: برخی نهادها و سازمان ها از افرادی که تاکنون هیچ کتابی ننوشتند دعوت می کنند و به آنان سفارش نوشتن کتاب مثلا خاطرات همسر شهید را بنویس. وقتی سفارش دهنده کار انقدر سبک و سطحی در نظر میگیرد چه توقعی هست که نویسنده کار را جدی بگیرد؟ پای کار بودن نویسنده دفاع مقدس اینجا مشخص می شود که اکنون و در جریان جنگ رمضان کجا هستند؟ البته الحمدالله بسیاری از آنان فعال هستند اما برخی از آنان که اسم و رسمی هم دارند نشستند تا بعد از جنگ پروژه به آنان داده شود تا بروند و کار کنند. اما همه اینطوری نیستند و بدون اینکه سفارشی شده باشد اکنون در میدان هستند و با تمام سختی ها کارشان را انجام می دهند.

این نویسنده دفاع مقدس با اشاره به اینکه در روز دوم جنگ گروهی تشکیل دادم و از نویسندگان، اصحاب رسانه، ناشران و مدیران فرهنگی که تا حدودی با آنان آشنا بودم به این گروه دعوت کردم خاطرنشان کرد: زیرا تصمیم داشتیم روایت بنویسیم. کم کم به این تعداد اضافه شد. برخی نوقلم بودند. روایت های خودشان را گاهی به صورت خصوصی برای من میفرستادند و گاها اساتید نظر میدانند و میدیدم این تربیت نیرو در حال رقم خوردن است.

وی در پایان سخنانش تصریح کرد: یک فراخوانی دادیم و در عرض ۱۰ روز از نویسندگان مختلف روایت گرفتیم و کتابی به نام باوطن را فعلا به صورت دیجیتال منتشر کردیم که یادداشت ها و روایت های ۶۲ نویسنده درباره جنگ رمضان است. برخی از انی نویسنده ها صاحب عنوان و شهرت هم هستند. همه نویسنده ها بدون دریافت هزینه برای تولدی این کار در کنار ما بودند. در گام دوم در حال جمع کردن آثار کودک و نوجوان هستیم که نسخته دیجیتال آن را همین روزها منتشر خواهیم کرد. در همین راستا از هیچ ارگانی نه سفارشی گرفتیم و نه حمایتی شدیم و نه اصلا دنبال حمایت گرفتن بودیم. خودمان هرشب در میادین و محل تجمعات مردم حضور داریم و روایت ها جمع میکنیم و هرکسی به سهم خودش در این راه روایت مورد نظرش را می نویسند.

انتهای پیام/