عیدی محمد یزدی، دکتری تخصصی روان‌شناسی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، در گفت‌وگو با خبرنگار ایسکانیوز درباره تأثیر شرایط جنگی بر سلامت روان کودکان اظهار کرد: در شرایط جنگی و بحران‌های ناشی از آن، همه اقشار جامعه تحت تأثیر قرار می‌گیرند اما کودکان به دلیل شرایط سنی و ویژگی‌های رشدی خود، آسیب‌پذیری بیشتری دارند و ممکن است اضطراب، ترس و نگرانی را با شدت بیشتری تجربه کنند.

وی افزود: یکی از مهم‌ترین اقداماتی که خانواده‌ها باید در این شرایط انجام دهند، حفظ روال عادی زندگی تا حد امکان است. موضوعاتی مانند تنظیم خواب، تغذیه مناسب، انجام فعالیت‌های روزمره و حفظ برنامه‌های معمول زندگی می‌تواند به کاهش اضطراب کودکان کمک کند. هرچه زندگی کودک از نظم بیشتری برخوردار باشد، احساس امنیت بیشتری نیز خواهد داشت.

این روان‌شناس با تأکید بر اهمیت حمایت عاطفی والدین ادامه داد: کودکان در شرایط بحرانی بیش از هر زمان دیگری به محبت، توجه و احساس امنیت نیاز دارند. در آغوش گرفتن کودک، نوازش کردن و ابراز محبت می‌تواند تا حد زیادی از شدت اضطراب و استرس او بکاهد. زمانی که کودک احساس کند از سوی والدین حمایت می‌شود، بهتر می‌تواند با شرایط دشوار کنار بیاید.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی اهواز با اشاره به نحوه مواجهه والدین با ترس‌های کودکان گفت: یکی از اشتباهات رایج این است که والدین تلاش می‌کنند ترس کودک را نادیده بگیرند یا او را از بیان احساساتش بازدارند. در حالی که باید به کودک فرصت داد تا درباره نگرانی‌ها، ترس‌ها و غم‌های خود صحبت کند. اگر کودکی می‌گوید که می‌ترسد یا غمگین است، نباید این احساسات را انکار کرد یا بحث را به موضوع دیگری کشاند.

وی تصریح کرد: والدین باید شنونده‌ای فعال باشند و با تمام توجه به حرف‌های فرزند خود گوش دهند. زمانی که کودک درباره نگرانی‌هایش صحبت می‌کند، پدر و مادر باید به او نشان دهند که احساساتش را درک می‌کنند. برای مثال اگر کودک بگوید «من می‌ترسم»، والدین می‌توانند پاسخ دهند: «می‌دانم که الان ترس را تجربه می‌کنی، دوست داری درباره آن بیشتر صحبت کنی؟» این نوع واکنش به کودک کمک می‌کند احساس کند حرف‌هایش شنیده می‌شود و احساساتش ارزشمند است.

یزدی با تأکید بر نقش هر دو والد در این فرآیند گفت: حمایت عاطفی تنها وظیفه مادر نیست و پدر نیز باید در کنار مادر نقش فعالی داشته باشد. هر دو والد باید فضایی امن و آرام برای کودک ایجاد کنند تا او بتواند بدون نگرانی از قضاوت شدن، احساسات خود را بیان کند.

وی افزود: کودکان نباید تصور کنند که اگر درباره ترس‌ها و نگرانی‌های خود صحبت کنند، خانواده آن‌ها را سرزنش خواهد کرد یا احساساتشان را نادیده خواهد گرفت. فراهم کردن فضایی برای گفت‌وگوی آزاد درباره احساسات، به تخلیه هیجانی کودک کمک می‌کند و از انباشته شدن اضطراب در ذهن او جلوگیری خواهد کرد.

این متخصص روان‌شناسی با اشاره به پیامدهای بی‌توجهی به سلامت روان کودکان در شرایط بحرانی گفت: زمانی که کودک برای مدت طولانی اضطراب و ترس را تجربه کند اما فرصت بیان احساسات و دریافت حمایت عاطفی را نداشته باشد، این موضوع می‌تواند بر جنبه‌های مختلف زندگی او تأثیر منفی بگذارد.

وی ادامه داد: افت تحصیلی، کاهش تمرکز، بروز مشکلات رفتاری، افزایش گوشه‌گیری و دشواری در برقراری روابط اجتماعی از جمله پیامدهای احتمالی چنین شرایطی است. حتی ممکن است آثار این فشارهای روانی تا سال‌ها بعد و در دوران نوجوانی و بزرگسالی نیز ادامه پیدا کند.

عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی اهواز خاطرنشان کرد: سلامت روان کودکان بخش مهمی از فرآیند رشد آن‌ها است و هرگونه آسیب در این حوزه می‌تواند بر مراحل مختلف تحول و رشد کودک اثرگذار باشد. به همین دلیل توجه به نیازهای عاطفی کودکان در شرایط بحران، موضوعی بسیار مهم و ضروری است.

یزدی در پایان تأکید کرد: خانواده‌ها باید تلاش کنند در کنار مدیریت شرایط موجود، آرامش بیشتری را به محیط خانه منتقل کنند. گوش دادن به حرف‌های کودک، پذیرش احساسات او، حفظ ارتباط عاطفی و ایجاد حس امنیت، مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند به کودکان کمک کند تا این دوران دشوار را با کمترین آسیب روانی پشت سر بگذارند.

انتهای پیام/