به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ یک کارشناس روانشناسی اجتماعی در گفت‌وگوی اختصاصی با ایسکانیوز با اشاره به افزایش نشانه‌های فرسودگی روانی در میان جوانان اظهار کرد: امروز بسیاری از جوانان با مجموعه‌ای از فشارهای همزمان روبه‌رو هستند؛ از نگرانی درباره آینده شغلی و اقتصادی گرفته تا مقایسه‌های مداوم در فضای مجازی، فشارهای خانوادگی، کاهش فرصت‌های تفریحی و احساس ناتوانی در برنامه‌ریزی بلندمدت. این عوامل اگر طولانی‌مدت شوند، می‌توانند به خستگی ذهنی و کاهش انگیزه منجر شوند.

وی با بیان اینکه فرسودگی روانی با خستگی معمولی تفاوت دارد، افزود: خستگی معمولاً با استراحت کوتاه، خواب کافی یا فاصله گرفتن موقت از فعالیت‌های روزمره کاهش پیدا می‌کند، اما فرسودگی روانی حالتی عمیق‌تر است. فرد احساس می‌کند انرژی لازم برای ادامه مسیر را ندارد، نسبت به آینده بی‌حوصله می‌شود، تمرکز خود را از دست می‌دهد و حتی نسبت به موضوعاتی که پیش‌تر برایش مهم بوده، بی‌تفاوت می‌شود.

این کارشناس در پاسخ به این پرسش که چرا جوانان بیشتر در معرض این وضعیت قرار دارند، گفت: جوانی دوره تصمیم‌های بزرگ است؛ انتخاب مسیر شغلی، ادامه تحصیل، ازدواج، استقلال مالی و ساختن هویت اجتماعی. وقتی جامعه نتواند مسیرهای روشن و قابل پیش‌بینی پیش پای جوان بگذارد، فشار روانی افزایش پیدا می‌کند. جوانی که تلاش می‌کند اما نتیجه ملموس نمی‌بیند، به‌تدریج دچار احساس ناکامی می‌شود.

او ادامه داد: یکی از عوامل مهم در تشدید فرسودگی روانی، مقایسه دائمی در فضای مجازی است. بسیاری از جوانان زندگی خود را با تصویرهای گزینش‌شده از زندگی دیگران مقایسه می‌کنند؛ تصویرهایی که معمولاً بخش واقعی سختی‌ها، شکست‌ها و نگرانی‌ها را نشان نمی‌دهد. این مقایسه نابرابر باعث می‌شود فرد تصور کند از دیگران عقب مانده است، در حالی که ممکن است بخش زیادی از آنچه می‌بیند، نمایشی و غیرواقعی باشد.

این کارشناس روانشناسی اجتماعی با تأکید بر نقش خانواده در کاهش فشار روانی جوانان بیان کرد: خانواده‌ها گاهی ناخواسته فشار بیشتری بر جوان وارد می‌کنند. پرسش‌های مکرر درباره شغل، ازدواج، درآمد یا آینده، اگر با درک شرایط همراه نباشد، می‌تواند اضطراب ایجاد کند. جوان امروز بیش از سرزنش، به گفت‌وگو، شنیده شدن و حمایت عاطفی نیاز دارد. خانواده باید فضایی فراهم کند که جوان بتواند درباره نگرانی‌هایش بدون ترس از قضاوت صحبت کند.

وی در پاسخ به این پرسش که نشانه‌های هشداردهنده فرسودگی روانی چیست، اظهار کرد: کاهش انگیزه، بی‌خوابی یا خواب زیاد، تحریک‌پذیری، کاهش تمرکز، کناره‌گیری از جمع، احساس بی‌معنایی، بی‌علاقگی به فعالیت‌های قبلی و خستگی دائمی از نشانه‌هایی است که نباید ساده گرفته شود. اگر این نشانه‌ها ادامه پیدا کند، مراجعه به مشاور یا روانشناس ضروری است.

این کارشناس با اشاره به نقش نهادهای آموزشی و اجتماعی گفت: دانشگاه‌ها، مراکز فرهنگی و نهادهای اجتماعی باید برنامه‌های جدی‌تری برای سلامت روان جوانان داشته باشند. برگزاری کارگاه‌های مهارت زندگی، آموزش مدیریت استرس، مشاوره شغلی، برنامه‌های گروهی و ایجاد فضاهای سالم برای گفت‌وگو می‌تواند بخشی از فشار روانی را کاهش دهد. جوانی که احساس کند تنها نیست، بهتر می‌تواند با مشکلات روبه‌رو شود.

او افزود: یکی از اشتباهات رایج این است که از جوانان انتظار داریم همیشه پرانرژی، امیدوار و فعال باشند، اما به شرایطی که در آن زندگی می‌کنند توجه کافی نداریم. امید اجتماعی با شعار ساخته نمی‌شود؛ امید زمانی شکل می‌گیرد که جوان مسیر تلاش خود را قابل معنا بداند و احساس کند آینده، کاملاً بسته و مبهم نیست.

این کارشناس روانشناسی اجتماعی در پایان خاطرنشان کرد: فرسودگی روانی جوانان را نباید به ضعف فردی نسبت داد. این مسئله حاصل مجموعه‌ای از فشارهای اقتصادی، اجتماعی، خانوادگی و فرهنگی است. برای کاهش آن باید همزمان به اشتغال، امنیت روانی، حمایت خانوادگی، آموزش مهارت‌های زندگی و کاهش فشارهای مقایسه‌ای در فضای مجازی توجه کرد. اگر سلامت روان جوانان جدی گرفته شود، جامعه نیز از نظر امید، خلاقیت و مشارکت اجتماعی توانمندتر خواهد شد.

خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/