به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ شهرام احمدی فارسانی، مدیرکل محیط زیست استان همدان با اشاره به شرایط منابع آبی استان اظهار کرد: همدان در وضعیتی قرار گرفته که میزان برداشت و مصرف آب از ظرفیت تجدیدپذیری طبیعت فراتر رفته و این مسئله نوعی بدهکاری به طبیعت ایجاد کرده است. به اعتقاد وی، ادامه چنین روندی نمی‌تواند بدون پیامد باشد و مدیریت منابع موجود باید براساس واقعیت‌های اقلیمی و ظرفیت اکولوژیک منطقه تنظیم شود.

وی خشکسالی‌های متمادی، بهره‌برداری بیش از ظرفیت از توان اکوسیستم، تغییر اقلیم و دگرگونی الگوی بارش از برف به باران را از عوامل موثر در تشدید فشار بر منابع آبی استان دانست و افزود: مجموعه این شرایط ضرورت بازنگری بنیادین در نحوه مدیریت منابع آب را افزایش داده است. ساختار کشاورزی استان نیز باید متناسب با این تحولات مورد ارزیابی قرار گیرد تا میزان مصرف آب با توان واقعی طبیعت هماهنگ‌تر شود.

احمدی فارسانی با تشریح مفهوم بدهکاری به طبیعت بیان کرد: میزان مصرف آب در استان بیش از مقداری است که طبیعت امکان جبران و تجدید آن را دارد. زمانی که برداشت از منابع طبیعی از ظرفیت بازسازی آنها عبور کند، ذخایر موجود به تدریج تحت فشار بیشتری قرار می‌گیرند و فاصله میان میزان مصرف و توان تجدید منابع افزایش می‌یابد. به همین دلیل نمی‌توان مدیریت آب را صرفاً بر پایه میزان تقاضا تنظیم کرد و ظرفیت اکوسیستم نیز باید به عنوان یکی از معیارهای اصلی مورد توجه قرار گیرد.

مدیرکل محیط زیست استان همدان تاکید کرد: مصرف بیش از اندازه آب تنها باعث کاهش میزان ذخایر نمی‌شود، بلکه می‌تواند کیفیت منابع آبی موجود را نیز تحت تاثیر قرار دهد. فشار بر ذخایر آب، پیامدهایی برای سلامت زیست‌بوم دارد و در صورت تداوم استفاده خارج از ظرفیت، شرایط اکولوژیک منطقه نیز با تهدید جدی مواجه خواهد شد. بر همین اساس، حفاظت از منابع آب باید همزمان با کنترل میزان برداشت و حفظ کیفیت آن دنبال شود.

وی یکی از چالش‌های اساسی همدان را تغییر الگوی بارش عنوان کرد و گفت: تبدیل بخشی از بارش‌های برفی به باران نشان می‌دهد که شرایط اقلیمی دچار تغییر شده است و الگوهای مدیریتی نیز باید متناسب با این وضعیت اصلاح شوند. به گفته احمدی فارسانی، نمی‌توان با روش‌ها و الگوهایی که متناسب با شرایط متفاوت اقلیمی شکل گرفته‌اند، با وضعیت فعلی منابع طبیعی برخورد کرد و ادامه همان شیوه‌ها می‌تواند فشار بر اکوسیستم را افزایش دهد.

احمدی فارسانی افزود: مسیر مناسب برای مقابله با کم‌آبی، رویارویی با طبیعت نیست بلکه باید بر سازگاری با اقلیم تمرکز کرد. سازگاری به این معناست که فعالیت‌های اقتصادی، کشاورزی و نحوه استفاده از منابع با ظرفیت واقعی آب و خاک هماهنگ شود. مدیریت هوشمندانه منابع موجود نیز باید جایگزین شیوه‌هایی شود که مصرف را بدون توجه کافی به محدودیت‌های طبیعی افزایش می‌دهند.

مدیرکل محیط زیست استان همدان با تاکید بر اهمیت اصلاح ساختار کشاورزی تصریح کرد: تغییر الگوی کشت یکی از اقدامات ضروری برای حفاظت از منابع آبی استان است و ادامه کشاورزی سنتی نمی‌تواند پاسخگوی محدودیت‌های موجود باشد. نوع محصول، میزان نیاز آبی و محل کشت باید براساس ویژگی‌های هر منطقه تعیین شود تا از تحمیل مصرف بیشتر به منابع آب جلوگیری شود.

وی آمایش سرزمینی را مبنایی مهم برای تصمیم‌گیری در بخش کشاورزی دانست و توضیح داد: باید مشخص شود هر بخش از اراضی استان برای کشت چه محصولاتی مناسب است و انتخاب محصولات نیز باید با توجه به شرایط اقلیمی، ظرفیت منابع آب و ویژگی‌های زمین انجام گیرد. کشت گیاهان پرمصرف در مناطقی که با محدودیت منابع آبی مواجه هستند، می‌تواند فشار موجود را افزایش دهد و به همین دلیل باید از توسعه چنین محصولاتی به شدت پرهیز شود.

احمدی فارسانی همچنین بر ضرورت انتخاب محصولات متناسب با توان اکولوژیک استان تاکید کرد و گفت: مدیریت منابع آب زمانی موثر خواهد بود که تصمیم‌گیری در حوزه کشاورزی، مصرف و برنامه‌ریزی سرزمینی به صورت هماهنگ انجام شود. انتخاب محصول بدون در نظر گرفتن میزان آب در دسترس می‌تواند تعادل میان مصرف و ظرفیت طبیعی را برهم بزند و مشکلات موجود را تشدید کند.

مدیرکل محیط زیست استان همدان در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع اصلاح الگوی مصرف اشاره کرد و افزود: تاکید بر کاهش مصرف زمانی نتیجه خواهد داد که زیرساخت‌های لازم برای تحقق آن نیز فراهم شود. اصلاح الگوی مصرف صرفاً با توصیه و طرح شعار امکان‌پذیر نیست و باید ابزارها، امکانات و سازوکارهای مورد نیاز برای تغییر رفتار مصرفی و مدیریت بهتر منابع فراهم شود.

وی تاکید کرد: عبور از وضعیت موجود مستلزم نگاه واقع‌بینانه به ظرفیت طبیعت، سازگاری با اقلیم، تغییر الگوی کشت و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای اصلاح مصرف است. در چنین رویکردی، میزان برداشت از منابع باید با توان اکوسیستم هماهنگ شود تا ضمن تامین نیازها، از تشدید فشار بر ذخایر آبی و آسیب به سلامت زیست‌بوم جلوگیری شود.

خبرنگار: نازنین مولائی منظر

انتهای خبر/