به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از همدان؛ یک کارشناس جامعه‌شناسی در مصاحبه اختصاصی با خبرگزاری ایسکانیوز با تأکید بر اینکه مسئله اشتغال زنان باید فراتر از نگاه آماری و شعاری بررسی شود، اظهار کرد: زنان در همدان، به‌ویژه در سال‌های اخیر، در حوزه آموزش، دانشگاه، مهارت‌آموزی، فعالیت‌های فرهنگی، صنایع دستی، کسب‌وکارهای خانگی و خدمات اجتماعی حضور پررنگ‌تری پیدا کرده‌اند. اما پرسش مهم این است که آیا ساختار اقتصادی استان توانسته این توانمندی را به فرصت پایدار تبدیل کند یا همچنان بخشی از ظرفیت زنان در خانه، حاشیه بازار کار یا مشاغل کم‌درآمد و ناپایدار باقی مانده است.

وی در پاسخ به این پرسش که چرا اشتغال زنان در استان‌هایی مانند همدان اهمیت توسعه‌ای دارد، گفت: اشتغال زنان فقط مسئله درآمد فردی نیست؛ به کیفیت زندگی خانواده، کاهش آسیب‌های اجتماعی، افزایش اعتمادبه‌نفس، تقویت سرمایه اجتماعی و رشد اقتصاد محلی گره خورده است. وقتی زنی مهارت دارد، تحصیل کرده و توان فعالیت اقتصادی دارد، اما مسیر مناسبی برای ورود به بازار کار پیدا نمی‌کند، جامعه فقط یک فرصت شغلی را از دست نداده؛ بخشی از توان تولید، خلاقیت و مشارکت اجتماعی خود را از دست داده است.

این کارشناس افزود: در همدان، ظرفیت‌های متعددی برای فعالیت زنان وجود دارد؛ از صنایع دستی و گردشگری گرفته تا آموزش، خدمات، تولیدات خانگی، کشاورزی، فرآوری محصولات محلی، مشاغل دیجیتال و کسب‌وکارهای کوچک. اما بسیاری از این ظرفیت‌ها نیازمند اتصال به بازار، آموزش حرفه‌ای، حمایت مالی، مشاوره حقوقی و مسیر فروش هستند. اگر این اتصال شکل نگیرد، فعالیت زنان در سطح تلاش‌های پراکنده باقی می‌ماند و به درآمد پایدار تبدیل نمی‌شود.

او درباره موانع فرهنگی در مسیر اشتغال زنان بیان کرد: بخشی از موانع اشتغال زنان آشکار و بخشی پنهان است. مانع آشکار می‌تواند نبود فرصت شغلی یا محدودیت دسترسی به سرمایه باشد، اما مانع پنهان در نگاه‌ها، قضاوت‌ها و انتظارهای اجتماعی دیده می‌شود. در برخی خانواده‌ها هنوز اشتغال زن با تردید، نگرانی یا شرط‌های متعدد همراه است. البته این نگاه در حال تغییر است، اما تغییر فرهنگی همیشه زمان‌بر است و نیاز به گفت‌وگو، آموزش و نمونه‌های موفق دارد.

وی در پاسخ به این پرسش که زنان روستایی در اقتصاد همدان چه جایگاهی دارند، گفت: زنان روستایی یکی از ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده استان هستند. آنان در کشاورزی، دامداری، تولید محصولات خانگی، صنایع دستی، حفظ خانواده و انتقال فرهنگ نقش مهمی دارند، اما سهمشان از حمایت‌ها و دیده شدن، همیشه متناسب با نقش واقعی‌شان نیست. اگر تعاونی‌های محلی، بازارچه‌های دائمی، آموزش فروش آنلاین، بسته‌بندی محصولات و حمایت‌های خرد مالی برای زنان روستایی تقویت شود، می‌توان بخشی از اقتصاد روستا را فعال‌تر کرد.

این کارشناس جامعه‌شناسی با اشاره به نقش صنایع دستی همدان اظهار کرد: همدان به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند سفال، چرم، بافته‌های دستی، محصولات محلی و هنرهای خانگی ظرفیت بالایی دارد. زنان می‌توانند در این بخش‌ها نقش بسیار مهمی داشته باشند، اما مسئله این است که تولید بدون بازار، پایداری ندارد. یک زن هنرمند یا تولیدکننده اگر نداند محصولش را چگونه قیمت‌گذاری کند، چگونه بسته‌بندی کند، چگونه در فضای مجازی معرفی کند و چگونه به مشتری پایدار برسد، دیر یا زود خسته می‌شود.

او ادامه داد: یکی از مشکلات زنان کارآفرین، کمبود حمایت در مرحله شروع است. بسیاری از زنان ایده دارند، مهارت دارند و انگیزه دارند، اما سرمایه اولیه، فضای کار، مشاوره تخصصی یا آشنایی با قوانین را ندارند. در چنین شرایطی، یک ایده خوب ممکن است هیچ‌وقت به کسب‌وکار واقعی تبدیل نشود. حمایت از زنان کارآفرین باید از شکل نمایشی خارج شود و به خدمات واقعی مانند آموزش، تسهیلات، بیمه، مشاوره و بازار فروش برسد.

وی درباره نقش آموزش گفت: آموزش در این حوزه فقط آموزش مهارت فنی نیست. زنان برای ورود موفق به بازار کار به آموزش مالی، بازاریابی، مذاکره، فروش آنلاین، مدیریت زمان، حقوق کار، اعتمادبه‌نفس شغلی و ارتباط با مشتری نیاز دارند. بسیاری از طرح‌ها فقط به تولید محصول توجه می‌کنند، در حالی که حلقه مهم‌تر، فروش و پایداری اقتصادی است. اگر آموزش‌ها کاربردی و بازارمحور نباشد، نتیجه چندانی در زندگی زنان ایجاد نمی‌کند.

این کارشناس در بخش دیگری از گفت‌وگو به موضوع زنان تحصیل‌کرده اشاره کرد و گفت: در همدان، مانند بسیاری از استان‌ها، تعداد قابل توجهی از زنان تحصیل‌کرده وجود دارند که پس از پایان دانشگاه با بازار کاری محدود روبه‌رو می‌شوند. این مسئله می‌تواند به سرخوردگی، کاهش انگیزه و احساس بی‌استفاده ماندن توانایی‌ها منجر شود. دانشگاه‌ها باید ارتباط جدی‌تری با بازار کار، مراکز رشد، شرکت‌های کوچک، گردشگری، صنایع فرهنگی و حوزه خدمات برقرار کنند تا مهارت زنان جوان پیش از ورود به بازار، جهت پیدا کند.

او در پاسخ به این پرسش که آیا مشاغل خانگی می‌توانند راه‌حل مناسبی باشند، اظهار کرد: مشاغل خانگی می‌توانند بخشی از راه‌حل باشند، اما اگر درست طراحی نشوند، ممکن است زنان را در کار کم‌درآمد و بدون حمایت نگه دارند. مشاغل خانگی زمانی ارزشمند هستند که به بازار رسمی وصل شوند، بیمه و حمایت داشته باشند، کیفیت محصول استاندارد شود و امکان رشد برای تولیدکننده وجود داشته باشد. نباید مشاغل خانگی را به عنوان نسخه ساده و ارزان برای حل همه مشکلات زنان معرفی کرد.

این کارشناس جامعه‌شناسی با تأکید بر ضرورت نگاه انسانی به اشتغال زنان گفت: اشتغال فقط درآمد نیست؛ احساس هویت، اثرگذاری و استقلال نیز هست. زنی که در جامعه نقش فعال دارد، معمولاً اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا می‌کند و می‌تواند در خانواده و جامعه تصمیم‌سازتر باشد. البته این مسیر باید با حمایت خانواده، امنیت محیط کار، حفظ کرامت و تعادل میان مسئولیت‌های خانوادگی و شغلی همراه باشد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: همدان اگر می‌خواهد از ظرفیت انسانی خود برای توسعه استفاده کند، نمی‌تواند نیمی از جامعه را در حاشیه برنامه‌های اقتصادی ببیند. زنان استان در شهر و روستا، در دانشگاه و خانه، در کارگاه و مزرعه، ظرفیت‌های بزرگی دارند که باید به رسمیت شناخته شود. توسعه زمانی عمیق و پایدار است که فرصت‌ها فقط برای گروهی خاص تعریف نشود. اگر زنان همدان به آموزش، بازار، حمایت و اعتماد دسترسی داشته باشند، می‌توانند یکی از ستون‌های اصلی اقتصاد محلی و سرمایه اجتماعی استان باشند.

خبرنگار: نازنین مولائی‌منظر
انتهای خبر/