عینالله کشاورز ترک، استاد آیندهپژوهی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) در گفتوگو با خبرنگار گروه دانشگاه ایسکانیوز درباره اساسیترین ضعفهای آموزش عالی کشور اظهار کرد: به اعتقاد من، نخستین و مهمترین مسئله، اصلاح سیاستگذاری در آموزش و پرورش و آموزش عالی است. این دو حوزه از یکدیگر جدا نیستند، بلکه در امتداد هم قرار دارند و هرگونه تحول در آموزش عالی، بدون اصلاح سیاستگذاری در آموزش و پرورش، ناقص خواهد بود.
استاد آیندهپژوهی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) افزود: در آموزش عالی نیز باید تغییرات اساسی در سیاستگذاریها ایجاد شود. نظام آموزش عالی نیازمند چابکسازی، پویایی و تقویت نگاه آیندهنگر است. در حال حاضر، آیندهنگری و آیندهپژوهی در تصمیمگیریهای آموزش عالی جایگاه پررنگی ندارد و بسیاری از برنامههای آموزشی بر اساس ظرفیتهای موجود دانشگاهها و اعضای هیئت علمی تعریف میشوند، نه بر مبنای نیازهای آینده کشور و بازار کار.
کشاورز ترک ادامه داد: یکی دیگر از چالشهای مهم، بیتوجهی به آمایش آموزش عالی است. امروز بخش عمدهای از دانشجویان در تعداد محدودی از رشتهها تحصیل میکنند؛ در حالی که بسیاری از این رشتهها با اشباع بازار کار مواجه هستند. در مقابل، نیازهای واقعی کشور در برخی حوزههای تخصصی و مهارتی کمتر مورد توجه قرار گرفته است.
وی با اشاره به ضرورت بازنگری در هرم آموزش عالی گفت: هرم آموزش عالی نیز نیازمند بازنگری است. پایه این هرم باید بر آموزشهای کاردانی و مهارتمحور استوار باشد. امروز صنعت کشور با کمبود نیروی انسانی ماهر روبهرو است و اگر شرایط توسعه اقتصادی فراهم شود، این کمبود بیش از گذشته خود را نشان خواهد داد.
استاد آیندهپژوهی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) تصریح کرد: بنابراین، اصلاح سیاستگذاری، تقویت آیندهنگری، اجرای دقیق آمایش آموزش عالی، بازنگری در ترکیب رشتههای دانشگاهی و توسعه آموزشهای مهارتی، از مهمترین اقداماتی است که باید در دستور کار نظام آموزش عالی قرار گیرد تا دانشگاهها بتوانند پاسخگوی نیازهای آینده کشور باشند.
کشاورز ترک در پاسخ به این سؤال که دانشگاهها چگونه میتوانند در مسیر کاربردیسازی علوم حرکت کنند و پاسخگوی نیازهای واقعی کشور باشند، اظهار کرد: ابتدا باید یک تصور نادرست را اصلاح کنیم؛ گاهی اینگونه القا میشود که دانشگاه هیچ کارکرد مؤثری ندارد، در حالی که چنین نیست. امروز بخش عمده نیروی انسانی متخصص کشور از دل دانشگاهها وارد بازار کار میشود و دانشگاه، با وجود همه محدودیتها، همچنان نقش مهمی در توسعه کشور ایفا میکند.
وی افزود: با این حال، اگر بخواهیم دانشگاهها بیش از گذشته پاسخگوی نیازهای جامعه باشند، باید ارتباط آنها با صنعت و بخشهای مختلف اقتصادی متناسب با سرعت تحولات روز بازتعریف شود. ساختارهای بروکراتیک آموزش عالی باید انعطافپذیرتر شوند تا دانشگاه بتواند خود را با نیازهای متغیر بازار کار و فناوری هماهنگ کند.
مهارتمحوری باید در آموزش عالی پررنگتر شود
استاد آیندهپژوهی دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) ادامه داد: در این مسیر، مهارتمحوری باید جایگاه پررنگتری پیدا کند و نظام برنامهریزی آموزش عالی نیز بر همین اساس اصلاح شود. یکی از ضعفهای موجود این است که حتی سادهترین اصول آمایش آموزش عالی نیز بهطور کامل رعایت نمیشود؛ در برخی رشتهها بیش از نیاز کشور دانشجو پذیرش میشود، در حالی که در حوزههای مورد نیاز صنعت با کمبود نیروی متخصص مواجه هستیم.
کشاورز ترک خاطرنشان کرد: همچنین لازم است پایاننامهها و پژوهشهای دانشگاهی بیش از گذشته به حل مسائل واقعی کشور و نیازهای صنعت معطوف شوند. از سوی دیگر، نظام ارتقای اعضای هیئت علمی که امروز عمدتاً بر تعداد مقالات استوار است، باید اصلاح شود تا حل مسئله، ارتباط با صنعت، نوآوری و اثرگذاری اجتماعی نیز در ارزیابی استادان نقش تعیینکننده داشته باشد.
وی در پایان گفت: اگر این اصلاحات در ساختار آموزش عالی انجام شود، میتوان انتظار داشت دانشگاهها به نهادهایی پویا، منعطف و مسئلهمحور تبدیل شوند که علاوه بر تولید علم، در حل چالشهای واقعی کشور نیز نقش مؤثرتری ایفا کنند.
انتهای پیام/
نظر شما