از پارادوکس امنیت دیجیتال تا مسئولیت الگوریتمی در جنگ‌های مدرن

کارشناس حقوق و روابط بین‌الملل با هشدار نسبت به پیامدهای سیاست‌های حذفی در فضای مجازی و خطرات ناشی از هوش مصنوعی در نبردهای مدرن، تأکید کرد: تصمیم‌گیری های خودکار و بدون نظارت ماشین‌ها در میدان جنگ، حقوق بین‌الملل را با بحران جدی پاسخ‌گویی در برابر جنایات جنگی مواجه کرده و در عرصه داخلی نیز به تعمیق شکاف‌های اجتماعی و آپارتاید دیجیتال دامن می‌زند.

به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از اصفهان، فاطمه فرهنگ، کارشناس حقوق و روابط بین‌الملل، با تحلیل تحولات امنیتی اخیر اظهار داشت: در عصر حاضر، ما با نوع جدیدی از بحران‌های امنیتی روبرو هستیم که ماهیت آن‌ها دیگر صرفاً فیزیکی نیست، بلکه کاملاً ترکیبی و شناختی است. با نگاهی به وقایع سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ و آنچه در پژوهش‌های مربوط به جنگ سوم تحمیلی مشاهده می‌شود، درک می‌کنیم که کنترل جریان اطلاعات به یکی از ارکان اصلی استراتژی‌های امنیتی تبدیل شده است.

وی ادامه داد: اما اینجاست که ما با یک پارادوکس امنیت و آسیب‌پذیری روبرو می‌شویم. سیاست‌هایی مانند فیلترینگ گسترده و قطع اینترنت که با هدف حفظ امنیت ملی اجرا می‌شوند، در واقع با تضعیف اعتماد عمومی، تخریب سرمایه اجتماعی و ایجاد شکاف‌های طبقاتی، به طور معکوس به همبستگی ملی آسیب می‌زنند.

وی در ادامه با اشاره به پیامدهای جانبی این سیاست‌ها گفت:این بحران امنیت سازی در فضای مجازی، تنها به محدودیت دسترسی ختم نمی‌شود، بلکه راه را برای ورود یک بازیگر جدید و بسیار خطرناک هموار می‌کند: الگوریتم‌های هوش مصنوعی اگر فیلترینگ دولتی باعث انزوای اطلاعاتی و تخریب حوزه عمومی می‌شود، الگوریتم‌های هوش مصنوعی در میدان جنگ، می‌توانند با مدیریت خودکار اطلاعات و تصمیم‌گیری های خودکار نظامی، منجر به وقوع جنایات جنگی بی‌سابقه شوند.

این کارشناس حقوق بین‌الملل با تأکید بر خلاءهای موجود در پاسخ‌گویی حقوقی، افزود: در واقع، ما با یک بحران پاسخ‌گویی در حوزه حقوق بین‌الملل روبرو هستیم. وقتی الگوریتم‌های هدف‌گیری در جنگ‌های مدرن عمل می‌کنند، مرز میان تصمیم انسانی و محاسبات ماشین در حال محو شدن است. اگر این سیستم‌ها بر اساس داده‌های سوگیرانه یا در قالب یک جعبه سیاه که فرآیند تصمیم‌گیری اش برای انسان غیرقابل درک است، منجر به شناسایی اشتباه اهداف و کشتار غیرنظامیان شوند، ما با یک جنایت جنگی روبرو هستیم که هیچ متهم مشخصی ندارد. آیا مسئولیت بر عهده برنامه‌نویس است، یا فرمانده نظامی، و یا خودِ شرکت سازنده؟ این ابهام، عدالت را در میدان جنگ به حاشیه می‌راند.

فرهنگ با اشاره به گسترش این روند به ساختارهای اجتماعی تصریح کرد: علاوه بر این، پیامدهای این تکنولوژی تنها به میدان جنگ محدود نمی‌شود؛ بلکه به ساختار اجتماعی نیز سرایت می‌کند. همان‌طور که فیلترینگ منجر به ایجاد اینترنت طبقاتی و آپارتاید دیجیتال شده و باعث شده است که جامعه به سمت اتاق‌های پژواک و دوقطبی سازی سیاسی حرکت کند، استفاده از هوش مصنوعی در مدیریت اطلاعات نیز می‌تواند این شکاف‌ها را عمیق‌تر کند. وقتی الگوریتم‌ها با دستکاری در واقعیت و تولید اطلاعات مغلطه آمیز، حوزه عمومی را از یک فضای گفت‌وگوی انتقادی به مجموعه‌ای از پژواک‌های منزوی تبدیل می‌کنند، در واقع در حال تخریب بنیان‌های همبستگی ملی و اعتماد نهادی هستند.

وی در پایان خاطرنشان کرد: در نهایت، تجربه تاریخی و شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که رویکردهای حذفی و امنیتی سازی مطلق، همیشه نتیجه معکوس داده‌اند. برای جلوگیری از وقوع فجایع انسانی ناشی از الگوریتم‌ها و همچنین برای حفظ انسجام اجتماعی، ما نیازمند یک گذار بنیادین هستیم: گذار از مدل «امنیت سازی حذفی به سمت مدل تنظیم‌گری هوشمند. ما باید سیستمی ایجاد کنیم که در آن، شفافیت الگوریتمی، پاسخ‌گویی حقوقی و مدیریت ریسک، جایگزین تصمیم‌گیری های تاریک و بدون نظارت ماشین‌ها شود. هدف باید حفظ کرامت انسانی و عدالت باشد، نه اینکه اجازه دهیم تکنولوژی، به ابزاری برای فرار از مسئولیت در برابر جنایات جنگی تبدیل شود.

خبرنگار: محیا عموئی

انتهای خبر./

کد مطلب: 1317719

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha