گردشگری کرمان که برای سال ۱۴۰۵ روزشماری میکرد در حالی به لحظه موعود رسیده که تهاجم نظامی آمریکای تروریست و اسرائیلِ کودککُش، دلهای مردم ایران را غمگین و بخش گردشگری کشورمان را با چالش مواجه کرده است.
در سالی که گذشت، شرایط سخت اقتصادی و مشکلات معیشتی، بسیاری از خانوادهها را مجبور کرد که سفر را از سبد خانوار خود برچینند و همین، بر رکود چندین ساله گردشگری که از زمان شیوع کرونا آغاز شده بود، افزود.
در این شرایط، امیدهایی که گردشگری استان پرجاذبه کرمان با تمدنی هفت هزار ساله را در سال ۱۴۰۴ سرپا نگه داشت، بیشتر بخاطر وعدههایی بود که مقامات و در راس آنها استاندار کرمان بود که با توجه به شرایط عادی کشور، قبل از جنگ تحملی میدادند.
محمدعلی طالبی با طرح شعار «لبخند دنیا به کرمان ۱۴۰۵» و پافشاری بر این موضع خود که گردشگری یکی از پیشرانها و محورهای اصلی توسعه و پیشرفت این استان است، ناظران را به این باور رساند که پیشامدهای خوبی که گردشگری کرمان دههها از آن بینصیب مانده، با شروع سال جدید، یکی پس از دیگری از راه میرسند.
در این وانفسا، جنگی که در خردادماه از سوی جنایتکاران اسرائیلی و آمریکایی برعلیه ایرانمان راهافتاد و ۱۲ روز نبرد به مردم کشور تحمیل شد، همچون زلزله عظیمی نه فقط بازار گردشگری کرمان که کل ایران را لرزاند.
در جنگ نه کسی به ایران سفر میکند و نه کسی خانهاش را در ایران بهقصد سفر ترک میکند. البته، برخی از استانهای شمالی در همان بحران هم گردشگری پررونقی را تجربه کردند و این یک استثناء بر قاعده رکود گردشگری ایران بود.
با این همه، در پی اعلام ترک مخاصمه در سوم تیرماه و پس از گذشت ۱۲ روز پرالتهاب برای گردشگری، طبق روال همیشه، برخاستن و از نو ساختن آغاز شد.
پروازهایی که بهخاطر جنگ متوقف شده بود، یکی پس از دیگری برقرار شد. تورهای گردشگری بهراه افتاد و تلاشها برای جلبتوجه گردشگران به کرمان بالا گرفت اما رونقی که نیاز بود ایجاد نشد و ضریب اشغال پایین هتلها که به گفته برخی تا ۲۰ درصد رسیده بود، نگرانی از احتمال ورشکستگی صنعت هتلداری کرمان بهعنوان شالوده اصلی گردشگری را شدت بخشید.
دیماه ناگوار
با این وجود، فعالان گردشگری استان کرمان، تابستان و پاییز را با امید به اینکه برنامههای گردشگری دولت از فروردینماه ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد، با هر مشقتی که بود دوام آوردند تا اینکه دیماه از راه رسید.
اواسط دیماه و در پی اعتراضات اقتصادی که نسبت به عدم ثبات در بازار و تورم شدید شکل گرفت، بدخواهان ایران و ایرانیان وارد جمعیت معترضان شدند و اینگونه بود که خیابانها کاملا ناامن و وضعیت وخیم شد.
برخی کشورها هشدار عدم سفر به ایران را برای شهروندان خود صادر کردند. اینترنت بینالملل که یکی از مهمترین ابزارها برای تبلیغ کسبوکارهای گردشگری و ارتباط با مشتریان است قطع شد.
پس از هجدهم و نوزدهم دیماه، سوگ بزرگی که بهخاطر از دست رفتن هزاران جان در جریان اعتراضات دیماه شکل گرفت، دامان گردشگری را هم گرفت و سفرها را کم و گردشگران را خانهنشین کرد.
چند هفته بعد و بهدنبال بازگشت وضعیت عادی به زندگی جاری در ایران، باز هم گردشگری برخاستن را آغاز کرد.
در آن روزها، بسیاری بر این گمان بودند که با این وقایع و بهدلیل وضع بد اقتصادیِ بیشتر افراد جامعه، استاندار کرمان شعار لبخند دنیا به کرمان ۱۴۰۵ را بایگانی میکند. در اوایل بهمنماه اما، طالبی در جمع خبرنگاران بهصراحت اعلام کرد که از این هدف خود کوتاه نمیآید و بهطور جدی، برنامههایی را برای تحقق این شعار و رونق گردشگری از ابتدای سال نو اجرا خواهند کرد.
این اعلام موضع استاندار کرمان، امید را در فعالان گردشگری پرفروغ و چراغ کسبوکارهای باقیمانده را روشن نگه داشت. آن روزها، کسی فکرش را هم نمیکرد که نوروز امسال با جنگ از راه میرسد.
آمادگی برای پساجنگ
از ۹ اسفندماه آمریکا و رژیم صهیونیستی، حین مذاکرات، تهاجم نظامی غیرقانونی را علیه ایران به راه انداختهاند و بسیاری از ایرانیان را اعم از رهبر معظم انقلاب، مقامات عالی کشور، سرداران و مردمان غیرنظامی و کودکان را به شهادت رساندهاند و در واپسین روزهای سال، حمله به زیرساختهای مهم ایران از جمله میدان گازی پارس جنوبی در بوشهر را رقم زدهاند که البته این تجاوزها با واکنش سریع، قاطع و کوبنده فرزندان ایران در نیروهای مسلح پاسخ داده شد و نبرد با استکبار همچنان ادامه دارد.
در این شرایط، کسی به گردشگری و سفر نمیاندیشد. اما آیا این به معنای کُمای طولانیمدت گردشگری نحیف کرمان و یا مرگ قطعی آن است؟ هرگز
اگرچه وقایع سال ۱۴۰۴ رکود گردشگری را عمیق کرده و خسارات اقتصادی گستردهای به این بخش وارد ساخته است اما، در همین هنگامه بمب و موشک هم، امیدها زنده مانده است چرا که بسیارانی خوشبین هستند که با سیاستهای کلان دولت در پساجنگ و تغییر برخی رویکردها، هم گردشگران داخلی راهی جادهها و فرودگاهها و ایستگاههای قطارها بشوند و هم خارجیها، ایران را در فهرست سفرهای خود بگذارند.
علاوه بر این، براساس تجربهای که از دوران شیوع کرونا وجود دارد، پیشبینی میشود در پساجنگ، موجی از سفرهای داخلی در ایران بهراه بیفتد و دوباره تورها و هتلها و پروازها و قطارها و اقامتگاههای بومگردی فعال و شلوغ بشود. در صورت تحقق این سناریو، باز همان سوال مهم همیشگی پیش روی ماست: آیا کرمان توان آن را دارد تا از سبد گردشگری پساجنگ، در حدی که شایسته آن است و به تناسب ظرفیتهایی که دارد، سهم خود را بردارد؟ پاسخ به این پرسش به گذر زمان نیاز دارد.
چشموچراغ گردشگری روستایی
در همین حال، گردشگری کرمان در سالی که گذشت یک اتفاق خوشایند و تاثیرگذار را از سر گذراند و آن، انتخاب روستای شفیعآباد در شهداد بهعنوان یک روستای برتر گردشگری از سوی سازمان جهانی گردشگری بود.
بازار گردشگری شفیعآباد که دروازه ورود به کلوتها در بیابان جهانی لوت است، از دهه هشتاد خورشیدی، فعال شده است.
اکنون، این روستا با این عنوان جهانی، وضعیت تازهای پیدا کرده و اغراق نیست اگر بگوییم چشموچراغ گردشگری روستایی در استان کرمان شده است اگرچه بهدلیل تنشهای نظامی و وقایع ضدگردشگری، هنوز نتوانسته طعم واقعی این عنوان جدید جهانی را بچشد.
در کنار عوامل بیرونی که مانع از رونق بیشتر گردشگری شفیعآباد شده، ضعف جدی در بسیاری از زیرساختهای روستا، آینده گردشگری آن را در هالهای از ابهام قرار داده است.
چنانچه روزهای رکود گردشگری در اسفندماه و تا پایان جنگ را فرصتی برای بازسازی توان گردشگری شفیعآباد و تکمیل زیرساختها و تامین نیازهای آن فرض کنیم و کرمان هم خود را برای بهرهبرداری از بازار گردشگری پساجنگ آماده کند، میتوان انتظار داشت که درخت گردشگری این روستا در سال ۱۴۰۵ پربارتر از همیشه باشد.
تغییر در مدیریت گردشگری
گردشگری کرمان در سال ۱۴۰۴ شاهد رخداد دیگری نیز بود؛ تغییر مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمان...
اسفندماه سال ۱۴۰۳ بود که مرتضی نیکرو با حکم سرپرستی به این اداره کل آمد. پس از گذشت حدود ۱۱ ماه، نیکرو رفت و سیدموید محسننژاد از شیراز به کرمان آمد تا مدیریت این مجموعه را در دست بگیرد.
محسننژاد در روز معارفه خود، تاکید کرد که میخواهد کرمان را معرفی و شعار لبخند دنیا به کرمان ۱۴۰۵ را محقق کند.
او اما هنوز بهطور جدی کارها را شروع نکرده بود که جنگ شد.
در حال حاضر، تحول در تیم معاونان و مدیران میراثفرهنگی استان، خواستهای است که بسیاری از فعالان سه حوزه گردشگری و صنایعدستی و میراثفرهنگی کرمان از مدیرکل جدید دارند.
هرچه که باشد، اداره کل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کرمان باید از اکنون خود را برای دوران پس از جنگ نظامی چه در حوزه جبران خسارات آسیبدیدگان و چه برنامهریزی برای خروج از رکود آماده کند.
سال ۱۴۰۵ را از این منظر، میتوان یکی از سالهای سرنوشتساز این سه حوزه پرمزیت در استان کرمان دانست.
امید به آینده
با همه فراز و فرودها و اشک و لبخندها و امید و ناکامیهایی که بود، سال ۱۴۰۴ به آخر رسید و گردشگری کرمان، همچنان که خود را در زیر فشارهایی خردکننده زنده نگه میدارد میخواهد سال جدید را طور دیگری آغاز کند آن هم بدون همراهی چند تن از شخصیتهای تاثیرگذار و دوستداران حقیقی میراث و فرهنگ و تاریخ و گردشگری کرمان و ایران...
بهتر است بگویم که ما در سال گذشته حسین ودیعتی بازاری فرهنگدوست و موسس و سرمایهگذار حمامموزه سیم و زر کرمان، امین بیلدار ماهانی باستانشناس ایراندوست و مدیر پایگاه جهانی قنات گوهرریز، محمدرضا بهرامی نایب رئیس اتاق بازرگانی و پشتیبان تمامقد گردشگری کرمان، محمود وفایی مدیرکل پیشین میراثفرهنگی استان و حامی همیشگی گردشگری و میراث و صنایعدستی کرمان و محمود اعظمی مالک و پاسبان خانه تاریخی اعظمی در بافت تاریخی شهر کرمان را از دست دادیم.
یاد و نام این مردان بزرگ اما همچنان زنده است و گردشگری کرمان نیز، با همه زخمهای کمرشکن و غمهای پرتکرار، با امید به گذر موفقیتآمیز از این بحرانها، به توسعه و پیشرفت در آینده دلبسته و امیدوار است. توسعهای که امیدواریم سال جدید محملی برای تحقق آن باشد.
استان کرمان درحال حاضر هم باوجود جنگ و تمامی چالشهایی که به کشورمان تحمیل شده، برای میزبانی از مسافران و هموطنان آماده است.
استان کرمان با ۱۰ اثر ثبت جهانی بیشترین آمار آثار ثبت جهانی کشور را در بین استان ها به خود اختصاص داده است، ارگ بم (بزرگترین سازه خشتی جهان)، روستای دستکَند میمند با چندهزار سال قدمت، باغ زیبای شازده یا شاهزاده ماهان با ویژگی های منحصر به فرد باغ و معماری عمارت آن، دشت کویر لوت که قدیمی ترین درفش جهان از این کویر در منطقه شهداد به دست آمده و سه قنات «گوهرریز» جوپار در شهرستان کرمان، «اکبرآباد» و «قاسم آباد» در شهرستان بم، کاروانسراهای گنجعلیخان کرمان و چاه کوران راور و نیز روستای دارستان سیرجان و این شهرستان به عنوان خاستگاه بافت گلیم شیرکی سیرجان از آثار ثبت جهانی استان کرمان به شمار می روند.
همچنین تعداد ۸۳۰ اثر از استان کرمان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است که ۷۰۰ اثر ملموس و ۱۳۰ اثر ناملموس هستند.
نظر شما