به گزارش خبرنگار بینالملل ایسکانیوز، پس از پس از اعلام رسمی آغاز کارزار فشار اقتصادی علیه تهران موسوم به «عملیات طرد اقتصادی» توسط وزیر خزانهداری آمریکا، بحثهای زیادی در مورد اثرگذار بودن این اقدام در محافل سیاسی این کشور شکل گرفته است. اسکات بسنت -وزیر خزانهداری آمریکا- آن را یک کارزار «بیسابقه» برای قطع شریانهای اقتصادی ایران توصیف کرده و وعده داده که دامنه تحریمها و فشارهای ثانویه علیه شرکتها، بانکها و کشورهایی که با تهران همکاری میکنند، گسترش یابد. واشنگتن در واقع تلاش دارد پس از ناکامی در تغییر رفتار ایران از مسیر نظامی، با استفاده از اهرمهای مالی و تجاری، هزینههای همکاری با تهران را برای سایر کشورها افزایش دهد.
با این حال، نخستین واکنشها نشان میدهد که آمریکا برای ایجاد اجماع جهانی علیه ایران با مسیر دشواری روبهرو خواهد بود. چین بلافاصله این سیاست را محکوم کرده و بر ادامه روابط تجاری خود با ایران در چارچوب قوانین بینالمللی تاکید کرده است که از همان ابتدا یکی از مهمترین چالشهای راهبرد واشنگتن محسوب میشود. بخش قابل توجهی از تجارت خارجی ایران با چین انجام میشود و آمریکا برای متوقف کردن کامل این مناسبات ناگزیر است فشار قابل توجهی بر شرکتها و مؤسسات چینی وارد کند و این امر میتواند هزینههای اقتصادی و سیاسی سنگینی برای خود واشنگتن داشته باشد. گزارشهای جدید نیز نشان میدهد تهدید تحریمهای ثانویه علیه مؤسسات مالی و تجاری طرف معامله با ایران، یکی از ابزارهای اصلی عملیات جدید آمریکا خواهد بود.
بیشتر بخوانید:
اظهارات وزیر خزانهداری آمریکا هیاهوی توخالی بود / چین بزرگترین مانع واشنگتن برای انزوای اقتصادی ایران
از سوی دیگر، موضع کشورهای منطقه نیز برای واشنگتن تعیینکننده خواهد بود. قطر ضمن انتقاد از تشدید فشارها، بر این نکته تاکید کرده که کاهش تنش تنها از مسیر دیپلماسی امکانپذیر است و بسیاری از کشورهای منطقه نیز به دلیل نگرانی از پیامدهای امنیتی و اقتصادی همراهی مستقیم با سیاست آمریکا، هنوز موضعی در جهت حمایت از کارزار جدید واشنگتن اتخاذ نکردهاند. در مقابل، ایران طی چند دهه گذشته تجربه گستردهای در مواجهه با تحریمها به دست آورده و شبکههای تجاری، مالی و ترانزیتی متنوعی برای کاهش آثار محدودیتهای خارجی ایجاد کرده است. بنابراین، موفقیت «طرد اقتصادی ایران» بیش از آنکه صرفا به شدت تحریمهای آمریکا وابسته باشد، به میزان توان واشنگتن برای وادار کردن چین، کشورهای منطقه و دیگر شرکای اقتصادی تهران به قطع همکاری با ایران بستگی خواهد داشت.
دکتر جان هارپر -از اساتید دانشگاه جانز هاپکینز- در گفتگوی خود با ایسکانیوز به سوالاتی در ارتباط با سیاست موسوم به «طرد اقتصادی ایران» توسط خزانهداری آمریکا و تحولات مربوط به ایران پاسخ داد.
چین و روسیه مخالف تلاش ایالات متحده برای خفه کردن اقتصاد ایران
وی در خصوص احتمال همراهی سایر کشورها به ویژه چین با سیاست جدید آمریکا علیه ایران اظهار کرد: چین و روسیه شرکای استراتژیک و تجاری ایران هستند و میتوان انتظار داشت که با تشدید تلاش ایالات متحده برای خفه کردن اقتصاد ایران مخالفت کنند.
جان هارپر با بیان اینکه روسیه و ایران پیمانی را امضا کردهاند که یک همکاری جامع استراتژیک را ایجاد میکند، تصریح کرد: صحبتهای بسنت در مورد سیاست جدید نسبتا مبهم بود و اظهارات خود را هشداری به اشخاص ثالث (کشورهای طرف معامله با ایران) و آغاز مذاکرات خصوصی با آنها برای جلوگیری از معامله با ایران خواند.
وی افزود: بیاینه امارات متحده عربی در مورد پایان دادن به روابط تجاری و مالی با ایران احتمالا همان مدلی است که ایالات متحده به آن امیدوار است، اما هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا ایالات متحده در قطع روابط با تهدید به تحریمهای ثانویه علیه سایر کشورها -به ویژه در مورد روسیه و چین- موفق خواهد شد یا خیر.
آسیب پذیر بودن آمریکا در برابر اقدامات تلافیجویانه چین
به اعتقاد استاد دانشگاه جانز هاپکینز، روسیه در حال حاضر با تحریمهای آمریکا مواجه است و ایالات متحده در اعمال فشار بر چین تردید خواهد کرد، به خصوص با توجه به اینکه دیدار ترامپ و شی در ماه سپتامبر نزدیک است و باید توجه داشت که ایالات متحده در برابر اقدامات تلافیجویانه چین، به عنوان مثال در حوزه مواد معدنی کمیاب، آسیبپذیر است.
وی در خصوص ظرفیتهای شرکای تجاری ایران برای خنثی کردن تحریمها گفت: روسیه در حال حاضر از طریق مسیر دریای خزر با ایران تجارت میکند و این کشور مقداری نفت از ایران میخرد و همچنین در زمینههای اطلاعاتی و تجهیزات نظامی به ایران کمک میکند و بعید است که روسیه همه اینها را متوقف کند.
به گفته این استاد دانشگاه، چین واردکننده اصلی نفت خام ایران بوده است، اگرچه با تحریمهای آمریکا، واردات از حدود ۱.۵۷ میلیون بشکه در روز در ماه فوریه به حدود ۵۳۵ هزار بشکه در روز در ماه اوت کاهش یافته اما خرید نفت همچنان ادامه دارد.
پالایشگاههای کوچکتر چینی به خرید نفت از ایران ادامه خواهند داد
جان هارپر پیشبینی کرد: احتمال دارد پالایشگاههای کوچکتر چینی که برای بازار داخلی تولید میکنند و به سیستم مالی دلاری متصل نیستند، به خرید نفت از ایران ادامه دهند.
وی با تاکید بر اینکه اثر بخشی اقدام آمریکا به این بستگی دارد که ایالات متحده چقدر حاضر است به چین فشار وارد کند، تصریح کرد: چین منافع اساسی در کمک به ایران برای زنده ماندن از تحریمهای جدید دارد و من فکر نمیکنم ایالات متحده برای خفه کردن ایران، ریسک یک بحران جدی با چین را بپذیرد.
استاد دانشگاه جانز هاپکینز در مورد وضعیت کنونی میان ایران و آمریکا و آینده این بحران گفت: در حال حاضر یک بنبست وجود دارد و هیچکدام از طرفین نمیتوانند تنگه هرمز را بهطور کامل کنترل کنند و این وضعیت که هر دو طرف کنترل نسبی دارند، میتواند بهطور نامحدود ادامه یابد.
مضر بودن افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در انتخابات پیشرو برای جمهوریخواهان
وی افزود: همچنان این احتمال وجود دارد که ایران یا ایالات متحده برای اعمال کنترل کامل، به تشدید تنش نظامی روی آورند اما به نظر میرسد ایالات متحده فعلا تمایلی به انجام این کار ندارد؛ زیرا این امر باعث افزایش قیمت بنزین و گازوئیل میشود و از نظر سیاسی برای حزب جمهوریخواه در انتخابات میاندورهای پیش رو بسیار مضر است.
هر چند به گفته هارپر، اما اگر ایران تنشها را تشدید کند، ایالات متحده احتمالا چارهای جز واکنش نشان دادن نخواهد دید.
استاد دانشگاه جانز هاپکینز پیش بینی کرد: ایران از تحریمهای جدید ایالات متحده جان سالم به در خواهد برد و هر دو طرف خواهند دید که پیروزی آشکار -از جمله کنترل کامل تنگه هرمز- بر دیگری غیرممکن است و همین امر میتواند منجر به از سرگیری مذاکرات پشت صحنه شود.
انتهای پیام/
نظر شما