به گزارش خبرنگار ایسکانیوز، صدای آژیر قرمز و غرش انفجار، برای بسیاری از سالمندان ایران، تداعیگر خاطراتی است که دههها پیش در تار و پود جانشان رخنه کرده است. این بازگشت به گذشته، همانقدر که میتواند زایندهی تروما باشد، به دلیل تجربه مدیریت بحران در نسل گذشته، پتانسیلی عظیم برای تابآوری ملی ایجاد کرده است. در جغرافیای بحران، سالمندان نهتنها یک گروه حساس، بلکه به دلیل تجربه زیسته منحصربهفرد، ستونهای آرامش خانواده محسوب میشوند. با این حال، صیانت از این قشر در برابر «ترومای خفته»، «انزوای اجباری» و «تبعیض درمانی» نیازمند ساختاری هوشمند است. در امر مدیریت سلامت اجتماعی، اکنون با ترکیبی از مداخلات روانشناختی مدرن و زیرساختهای پدافند غیرعامل، باید تلاش شود تا امنیت زیستی و روانی این قشر تضمین گردد. بر این اساس در کشاکش جنگ و تجاوز نظامی دشمن هم، هیچ سالمندی نباید به دلیل تنهایی یا محدودیت حرکتی، از چرخه امداد و درمان جا بماند.
در ادامه گفتگوی ایسکانیوز با ابراهیم غفاری، مدیرکل دفتر مشاوره و امور روانشناختی در معاونت سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی را بخوانید.
مهار بازگشت ترومای خفته؛ از آژیر تا آرامش
غفاری در پاسخ به این پرسش که مواجهه دوباره با محرکهای جنگی چه اثری بر سلامت روان بازماندگان دفاع مقدس هشت ساله دارد، گفت: قرار گرفتن دوباره در معرض صداهای شبیه دوران جنگ، میتواند یادآوریهای ناخواسته و بازگشت علائم تروماتیک ایجاد کند. اما نکته امیدبخش اینجاست که تجربه زیسته این عزیزان، آنها را به سمت روشهای مقابله مسالهمدار سوق داده است.
وی با بیان اینکه نظام مداخلات روانشناختی فعال شده است، افزود: خط صدای مشاوره ۱۴۸۰ و تیمهای اورژانس اجتماعی با آموزشهای ویژه، آماده غربالگری و مدیریت نشانههای تروما هستند. همچنین با تربیت ۳۵۰۰ درمانگر متخصص در همکاری با دانشگاههای علوم توانبخشی و علامه طباطبائی، لایههای حمایتی تخصصی برای این قشر تقویت شده است.
پادزهر انزوای اجباری؛ بسیج همیاران خانهمحور
مدیرکل امور روانشناختی سازمان بهزیستی درباره خطر تنهایی مزمن سالمندان در میانه بحران تصریح کرد: برای جلوگیری از انزوای اجتماعی، مدل شبکههای حمایتی محلهمحور را فعال کردهایم. این طرح شامل پایش تلفنی مستمر، استفاده از داوطلبان آموزشدیده و بسیج همیاران خانهمحور برای تامین خرید، غذا و مراقبت است.
او با اشاره به ظرفیتهای بومی اضافه کرد: فعالسازی مساجد، سراهای محله و پایگاههای خدمات اجتماعی با هدف حمایت سریع از سالمندانی که مراقب ثابت ندارند، در اولویت قرار گرفته است تا پیوند عاطفی و زیستی آنها با جامعه قطع نشود.
مهندسی پناهگاهها؛ اولویتبندی بر اساس توان حرکتی
وی درباره چالش دسترسپذیری فضاهای امن برای سالمندان اظهار داشت: مطابق استانداردهای پدافند غیرعامل، بهزیستی بر بازطراحی مسیرهای تخلیه اضطراری بر اساس اولویت توان حرکتی تاکید دارد.
غفاری با بیان لزوم اصلاح نقاط پرخطر گفت: جانمایی مسیرهای کوتاهتر و کمشیب، ایجاد نقاط توقف برای افراد کمتحرک و آموزش شهروندی برای کمک جمعی به سالمندان، از جمله مواردی است که در دستور کار مشترک شهرداری و سازمانهای امدادی قرار گرفته تا خروج اضطراری برای این قشر تسهیل شود.
ذخیره سههفتهای؛ سد دفاعی در برابر بحران دارویی
غفاری درخصوص نگرانیها پیرامون تامین داروهای حیاتی سالمندان مبتلا به بیماریهای مزمن گفت: دستورالعمل «ذخیره سههفتهای داروهای حیاتی» به تمامی مراکز نگهداری ابلاغ شده است. برای سالمندان ساکن در منازل نیز، آموزش تکمیل بسته دارویی اضطراری از طریق پایگاههای سلامت در حال اجراست.
وی با تاکید بر آمادگی سامانههای توزیع افزود: سامانه توزیع دارو بهگونهای طراحی شده که حتی در صورت قطع زنجیره تامین در شرایط بحران، حیات سالمندان با خطر مواجه نشود و پایداری درمانی آنها حفظ گردد.
عدم تبعیض سنی؛ صیانت از حق درمان در بحران
مشاور رئیس سازمان بهزیستی در واکنش به احتمال بروز «تبعیض درمانی» علیه سالمندان در بیمارستانهای شلوغ تصریح کرد: اصل «عدم تبعیض سنی» (Anti-Ageism) یک الزام اخلاقی و قانونی است. بهزیستی در همکاری با وزارت بهداشت، پروتکلهایی تدوین کرده که بر اساس آن، خدمات درمانی روتین سالمندان نباید تحت هیچ شرایطی قطع شود.
او با یادآوری وجود مسیرهای جایگزین اضافه کرد: طرح ویزیت در منزل، استفاده از بیمارستانهای معین و کلینیکهای سیار برای پایش مستمر فعال شده و سازوکارهای نظارتی برای جلوگیری از هرگونه تخطی از این اصول برابریخواهانه برقرار است.
تابآوری آسایشگاهها در نقشه پدافند غیرعامل
وی با اشاره به وضعیت مراکز نگهداری شبانهروزی گفت: این مراکز در بانک اطلاعاتی پدافند غیرعامل ثبت شدهاند و مجهز به برق اضطراری، مخازن آب و ذخیره غذایی هستند.
غفاری در خصوص مراکز نیازمند تقویت اظهار داشت: ارتقای تجهیزات پایداری در بخشی از مراکز با همکاری استانداریها و دستگاههای امدادی در حال انجام است تا در صورت محاصره یا قطع دسترسیهای شهری، این مراکز دچار بحران حیاتی نشوند و به عنوان پناهگاههای امن باقی بمانند.
سالمندان؛ سفیران آرامش در اقیانوس اضطراب
غفاری نگاه تکبعدی به سالمند به عنوان «موجود آسیبپذیر» را رد کرد و گفت: بسیاری از آنها دارای تابآوری روانی بالایی هستند که میتواند به کاهش اضطراب جمعی کمک کند. میتوان از سالمندان داوطلب برای انتقال تجربیات آرامسازی به نسلهای جوانتر، تقویت انسجام خانوادگی و ایفای نقش مشاور عاطفی استفاده کرد. این مشارکت فعال، علاوه بر افزایش عزتنفس سالمند، به تعادل روانی کل خانواده در زمان جنگ کمک میکند.
امداد نقطهمحور با پایگاه اطلاعاتی هوشمند سالمندان پرخطر
او در پایان با تشریح چگونگی امدادرسانی دقیق در زمان حملات خاطرنشان کرد: سازمان بهزیستی پایگاه اطلاعاتی جامعی از سالمندان تنها، کمتحرک و نیازمند مراقبت ویژه جمعآوری کرده است. این بانک اطلاعاتی شامل وضعیت حرکتی، بیماریهای زمینهای و آدرس دقیق آنهاست که در اختیار نهادهای امدادی قرار میگیرد.
غفاری تاکید کرد: این پایگاه داده اجازه میدهد تا عملیات تخلیه اضطراری و امداد نقطهمحور با اولویتبندی دقیق انجام شود. بهروزرسانی مستمر این پایگاه از طریق مددکاران و مراکز خدمات اجتماعی به طور روزانه دنبال میشود تا هیچ فردی خارج از چتر حفاظتی باقی نماند.
انتهای پیام/
نظر شما