به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ یک کارشناس محیط زیست در گفت‌وگوی اختصاصی با ایسکانیوز با اشاره به افزایش نگرانی‌ها درباره پدیده گردوغبار در استان اظهار کرد: کرمان به دلیل اقلیم خشک، کاهش بارندگی، افت پوشش گیاهی و فشار بر منابع طبیعی، در برابر گردوغبار آسیب‌پذیرتر شده است. این مسئله فقط یک مشکل زیست‌محیطی نیست، بلکه با سلامت مردم، کشاورزی، حمل‌ونقل، آموزش، اقتصاد محلی و حتی مهاجرت ارتباط مستقیم دارد.

وی با بیان اینکه گردوغبار نتیجه یک زنجیره از عوامل طبیعی و انسانی است، افزود: وقتی خشکسالی طولانی می‌شود، خاک رطوبت خود را از دست می‌دهد و پوشش گیاهی کاهش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، باد می‌تواند ذرات ریز خاک را بلند کرده و به مناطق مسکونی منتقل کند. اما باید توجه داشت که بخشی از شدت گرفتن این پدیده به مدیریت نادرست منابع آب، چرای بی‌رویه دام، تخریب مراتع و توسعه‌های ناسازگار با ظرفیت محیط برمی‌گردد.

این کارشناس در پاسخ به این پرسش که گردوغبار چه اثری بر زندگی مردم دارد، گفت: نخستین اثر آن بر سلامت عمومی است. ذرات معلق می‌توانند برای کودکان، سالمندان، بیماران قلبی و تنفسی و افرادی که در فضای باز کار می‌کنند، خطرآفرین باشند. افزایش سرفه، تنگی نفس، حساسیت چشمی و تشدید بیماری‌های تنفسی از پیامدهای مستقیم روزهای آلوده است. به همین دلیل، گردوغبار را نباید یک اتفاق گذرا دانست، بلکه باید آن را به عنوان یک عامل تهدیدکننده سلامت عمومی دید.

او ادامه داد: اثر دوم، اختلال در فعالیت‌های روزمره و اقتصادی است. در روزهای شدید گردوغبار، رفت‌وآمد دشوارتر می‌شود، برخی فعالیت‌های آموزشی و اداری تحت تأثیر قرار می‌گیرد، رانندگی در محورهای جاده‌ای خطرناک‌تر می‌شود و کارگران، کشاورزان و مشاغل فضای باز بیش از دیگران آسیب می‌بینند. اگر این وضعیت تکرار شود، هزینه‌های پنهان زیادی بر خانواده‌ها و دستگاه‌های خدمات‌رسان تحمیل خواهد شد.

این کارشناس محیط زیست با اشاره به ارتباط گردوغبار و کشاورزی بیان کرد: کاهش کیفیت هوا و نشستن گردوغبار روی محصولات کشاورزی می‌تواند به تولید آسیب بزند. از سوی دیگر، زمانی که خاک‌های حاصلخیز در اثر فرسایش بادی از بین می‌روند، توان تولید زمین‌ها کاهش پیدا می‌کند. بنابراین گردوغبار فقط یک آلودگی هوایی نیست، بلکه نشانه‌ای از فرسایش منابع طبیعی و تضعیف ظرفیت تولید در مناطق خشک است.

وی درباره راهکارهای مقابله با این پدیده گفت: نخستین گام، شناسایی دقیق کانون‌های گردوغبار در داخل استان و مناطق اطراف است. بدون شناخت منشأ، نمی‌توان نسخه مؤثر ارائه داد. پس از آن باید اقداماتی مانند احیای پوشش گیاهی، مدیریت چرا، آبخیزداری، تثبیت خاک در کانون‌های بحرانی و جلوگیری از تخریب مراتع با جدیت دنبال شود. این اقدامات زمان‌بر است، اما اثر پایدار دارد.

این کارشناس در ادامه افزود: مدیریت منابع آب نیز در کنترل گردوغبار نقش مهمی دارد. خشک شدن تالاب‌ها، افت سفره‌های زیرزمینی و رها شدن زمین‌های کشاورزی بدون پوشش، زمینه تولید گردوغبار را افزایش می‌دهد. بنابراین سیاست‌های مربوط به آب، کشاورزی و محیط زیست باید در کنار هم دیده شوند. تصمیم‌های جزیره‌ای معمولاً نتیجه پایداری ایجاد نمی‌کند.

او با اشاره به نقش شهروندان گفت: مردم نیز می‌توانند در کاهش بخشی از آسیب‌ها نقش داشته باشند، اما نباید مسئولیت اصلی به دوش شهروندان انداخته شود. استفاده از ماسک مناسب در روزهای آلوده، کاهش فعالیت در فضای باز و مراقبت از گروه‌های حساس ضروری است، اما حل ریشه‌ای مسئله نیازمند برنامه مدیریتی و بودجه مشخص است.

این کارشناس محیط زیست در پایان خاطرنشان کرد: کرمان برای مقابله با گردوغبار به برنامه‌ای بلندمدت، علمی و بین‌بخشی نیاز دارد. اگر امروز برای حفاظت از خاک، احیای منابع طبیعی و مدیریت درست آب اقدام نشود، در سال‌های آینده هزینه‌های سلامت، کشاورزی و زیست‌محیطی استان افزایش پیدا خواهد کرد. گردوغبار فقط غباری بر آسمان نیست، هشداری درباره وضعیت زمین زیر پای ماست.

خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر/