به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ جنوب کرمان سالهاست به عنوان یکی از قطبهای اصلی کشاورزی کشور شناخته میشود؛ منطقهای که اقلیم خاص آن امکان تولید بسیاری از محصولات کشاورزی در خارج از فصل را فراهم کرده و نقش مهمی در تأمین بازارهای داخلی و حتی صادراتی دارد. اما تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی و افزایش هزینههای تولید، ضرورت تغییر الگوی کشاورزی در این منطقه را بیش از گذشته آشکار کرده است.
در چنین شرایطی، توسعه کشتهای گلخانهای به عنوان یکی از مهمترین راهبردهای عبور از کشاورزی سنتی و حرکت به سمت تولید پایدار مطرح شده است. آغاز فصل کشت گلخانهای در بیش از ۳ هزار و ۱۰۰ هکتار از گلخانههای جنوب کرمان، گامی مهم در همین مسیر محسوب میشود؛ اقدامی که میتواند ظرفیت تولید منطقه را افزایش داده و همزمان مصرف منابع را مدیریت کند.
بر اساس اعلام رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان، در فصل کشت پیشرو بیش از ۳ هزار و ۱۰۰ هکتار از گلخانههای منطقه زیر کشت محصولات مختلف قرار میگیرد و پیشبینی شده حدود ۶۰۰ هزار تن محصول تولید و روانه بازار شود. این حجم تولید، نشاندهنده ظرفیت بالای گلخانهها در تبدیل محدودیتهای اقلیمی به فرصتهای اقتصادی است.
محصولاتی همچون انواع فلفل، خیار سبز، گوجهفرنگی، بادمجان و توتفرنگی از جمله تولیدات اصلی این گلخانهها هستند؛ محصولاتی که علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، قابلیت حضور در بازارهای صادراتی را نیز دارند. تولید خارج از فصل، یکی از مهمترین مزیتهای جنوب کرمان است که میتواند قدرت رقابت تولیدکنندگان منطقه را در بازارهای ملی و بینالمللی افزایش دهد.
آب؛ مهمترین دلیل تغییر مسیر کشاورزی جنوب کرمان
کشاورزی سنتی در بسیاری از مناطق کشور، به دلیل مصرف بالای آب و وابستگی شدید به شرایط جوی، با چالشهای جدی مواجه شده است. جنوب کرمان نیز به عنوان منطقهای که اقتصاد آن وابستگی زیادی به کشاورزی دارد، نیازمند تغییر در شیوه تولید و استفاده از فناوریهای جدید است.
کشت گلخانهای با ایجاد شرایط کنترلشده، امکان مدیریت دقیقتر دما، رطوبت و میزان مصرف آب را فراهم میکند. در این روش، برخلاف بسیاری از کشتهای باز، میزان هدررفت منابع کاهش یافته و امکان تولید محصول بیشتر در سطح کمتر فراهم میشود.
این ویژگی باعث شده گلخانهها تنها یک سازه تولیدی نباشند، بلکه به عنوان ابزاری برای مدیریت بحران آب و افزایش تابآوری کشاورزی در برابر تغییرات اقلیمی مورد توجه قرار گیرند.
از تولید محصول تا زنجیره ارزش؛ چالش اصلی پس از برداشت
هرچند افزایش سطح گلخانهها و رشد تولید، یک فرصت مهم اقتصادی برای جنوب کرمان ایجاد میکند، اما استمرار موفقیت این بخش نیازمند توجه به مراحل پس از تولید است.
تولید ۶۰۰ هزار تن محصول، تنها زمانی میتواند به توسعه اقتصادی منجر شود که همزمان زیرساختهای لازم برای بستهبندی، سردخانه، حملونقل، صنایع تبدیلی و بازاریابی نیز توسعه پیدا کند. بدون تکمیل این زنجیره، بخشی از ارزش اقتصادی تولید ممکن است نصیب تولیدکنندگان نشود.
بازارهای صادراتی نیز نیازمند برنامهریزی دقیق هستند؛ چراکه حضور پایدار در بازارهای خارجی تنها با تولید محصول امکانپذیر نیست و استانداردسازی، کیفیت، بستهبندی مناسب و شبکه توزیع نقش تعیینکنندهای در موفقیت صادرات دارند.
گلخانهها؛ مسیر جدید اشتغال و اقتصاد روستایی
توسعه گلخانهها علاوه بر مدیریت منابع آب، میتواند موتور محرک اشتغال در مناطق روستایی جنوب کرمان باشد. این بخش به دلیل نیاز به نیروی انسانی متخصصتر، فرصت ایجاد مشاغل جدید در حوزههای تولید، کنترل کیفیت، بستهبندی، حملونقل و صنایع وابسته را فراهم میکند.
حرکت از کشاورزی سنتی به سمت کشاورزی صنعتی و فناورمحور، میتواند ارزش افزوده بیشتری برای کشاورزان ایجاد کند و زمینه ماندگاری جمعیت در مناطق روستایی را افزایش دهد.
جنوب کرمان با برخورداری از هشت شهرستان جیرفت، عنبرآباد، کهنوج، فاریاب، رودبار، قلعهگنج، منوجان و جازموریان، یکی از مهمترین پهنههای کشاورزی کشور است؛ منطقهای که سالانه میلیونها تن محصول تولید میکند و نقش مهمی در امنیت غذایی کشور دارد.
اکنون توسعه گلخانهها میتواند فصل تازهای در اقتصاد کشاورزی این منطقه رقم بزند؛ فصلی که در آن افزایش تولید نه از مسیر مصرف بیشتر منابع، بلکه از مسیر فناوری، بهرهوری و مدیریت هوشمند امکانپذیر خواهد بود.
اگر زنجیره تولید تا صادرات در کنار توسعه سطح گلخانهای تکمیل شود، جنوب کرمان میتواند از یک قطب تولید سنتی به یکی از مراکز مهم کشاورزی هوشمند کشور تبدیل شود؛ منطقهای که بحران آب را نه پایان کشاورزی، بلکه آغاز یک تحول بزرگ در شیوه تولید میبیند.
خبرنگار: زهرا اسکندری
انتهای خبر./
نظر شما