به گزارش خبرنگار استانی ایسکانیوز از کرمان؛ فرش دستباف کرمان یکی از نامهای ماندگار هنر ایرانی در جهان است؛ محصولی که سالها نهتنها یک کالای صادراتی، بلکه نمادی از هویت فرهنگی و اقتصادی این استان به شمار میرفت. با این حال، طی سالهای گذشته مجموعهای از عوامل اقتصادی، تحریمها، تغییر ذائقه بازار جهانی و ضعف در بازاریابی موجب شده این صنعت فاصله زیادی با دوران طلایی خود پیدا کند.
در تازهترین اقدام برای مقابله با این روند، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان از تشکیل «ستاد توسعه فرش دستباف کرمان» خبر داد؛ ستادی که هدف آن بازگرداندن رونق به این صنعت، توسعه صادرات، احیای بازارهای سنتی، تقویت فروش اینترنتی و حفاظت از برند تاریخی فرش کرمان اعلام شده است.
غلامرضا سالاری در نشست کمیته فرش استان کرمان با حضور رئیس مرکز ملی فرش ایران اظهار کرد: این ستاد با هدف شنیدن بهتر دغدغههای فعالان صنعت فرش و ایجاد هماهنگی میان مجموعههای مرتبط تشکیل خواهد شد.
بر اساس برنامهریزی انجامشده، نمایندگانی از استانداری کرمان، مرکز ملی فرش ایران، گمرک، اتاق بازرگانی، اتحادیه صادرکنندگان، اتحادیه تولیدکنندگان، دانشگاهها و طراحان فرش در این ساختار حضور خواهند داشت.
تجربه گذشته؛ از تشکیل ستاد تا بازگشت ناکام
تشکیل ستاد برای حمایت از فرش کرمان تجربه تازهای نیست. در سالهای ابتدایی دهه ۹۰ خورشیدی نیز ستاد فرش استان فعالیت خود را آغاز کرد و جلساتی با حضور مسئولان وقت، پیشکسوتان و فعالان این حوزه برگزار شد.
احیای بنای تاریخی شرکت فرش کرمان یکی از برنامههای آن دوره بود؛ اقدامی که توانست بار دیگر توجهها را به اهمیت این صنعت جلب کند، اما در نهایت نتوانست فرش کرمان را به جایگاه تاریخی خود در بازارهای داخلی و جهانی بازگرداند.
اکنون با تشکیل دوباره یک ساختار تخصصی، پرسش اصلی این است که آیا این تجربه جدید میتواند از اشتباهات گذشته فاصله بگیرد و با تمرکز بر بازار، صادرات و حضور بینالمللی، مسیر متفاوتی را طی کند؟
سقوط یک برند جهانی
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان یکی از دلایل اصلی وضعیت فعلی فرش دستباف را شرایط اقتصادی کشور، کاهش قدرت خرید مردم و محدودیتهای صادراتی عنوان کرد.
سالاری با اشاره به کاهش شدید صادرات فرش کرمان گفت: در گذشته صادرات این محصول حدود ۲ میلیارد دلار بود، اما امروز این رقم به حدود ۳۰ تا ۳۴ میلیون دلار رسیده است.
وی اظهار کرد: تحریمها موجب از دست رفتن برخی بازارهای مهم جهانی، بهویژه بازار آمریکا، شد و در شرایطی که ایران از این بازار فاصله گرفت، کشورهایی مانند نپال توانستند جایگاه خود را در بازار فرشهای لوکس تقویت کنند.
به گفته وی، بازار جهانی فرش دستباف و ماشینی حدود ۱۰۰ میلیارد دلار ارزش دارد، اما سهم ایران از این بازار بسیار محدود شده است.
سالاری همچنین به وضعیت اقتصادی بافندگان اشاره کرد و گفت: در بازدید از برخی کارگاههای فرش، حقوق ماهانه بافندگان بین سه تا هشت میلیون تومان بوده است؛ شرایطی که ادامه فعالیت در این حرفه را برای بسیاری دشوار میکند.
ضرورت حرکت به سمت فرش لوکس
معاون استاندار کرمان معتقد است آینده فرش کرمان نه در رقابت قیمتی، بلکه در بازگشت به جایگاه یک محصول لوکس و ارزشمند است.
وی با اشاره به تجربه شهر لیون فرانسه در صنعت ابریشم گفت: این شهر پس از مواجهه با رکود، با حفظ میراث تاریخی خود و حرکت به سمت برندسازی و محصولات لوکس توانست دوباره جایگاه جهانی خود را به دست آورد.
سالاری تأکید کرد: هر فرشی ارزش بافتن ندارد و فعالان این حوزه باید به سمت تولید فرشهایی حرکت کنند که جایگاه ویژهای در بازارهای جهانی داشته باشند و قرار نباشد با کشورهایی مانند نپال در رقابت قیمتی قرار بگیریم.
وی همچنین بر توسعه آموزش، تقویت طراحیهای متناسب با سلیقه روز دنیا و استفاده از ظرفیت فناوریهای نوین در صنعت فرش تأکید کرد.
ضعف حضور فرش کرمان در اقتصاد دیجیتال
یکی از چالشهای مهم فرش کرمان، فاصله گرفتن از روشهای نوین فروش و بازاریابی جهانی است.
سالاری با اشاره به رشد تجارت الکترونیک در دنیا اظهار کرد: بسیاری از کالاهای لوکس جهان امروز از طریق تلفن همراه و فضای دیجیتال به فروش میرسند، اما در حوزه فرش کرمان هنوز اقدامات کافی برای حضور در این بازار انجام نشده است.
وی خواستار آن شد که مرکز ملی فرش ایران از یک مجموعه صرفاً اداری به نهادی برای فرماندهی توسعه بازار فرش تبدیل شود و موضوعاتی مانند دیپلماسی اقتصادی، بازاریابی جهانی و حضور در نمایشگاههای بینالمللی را با جدیت دنبال کند.
فرش کرمان؛ سرمایهای برای اقتصاد آینده
معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار کرمان با تأکید بر اهمیت این صنعت گفت: فرش کرمان تنها یادگار گذشته نیست، بلکه میتواند پیشران اقتصاد غیرنفتی و غیرمعدنی استان باشد.
وی معتقد است این هنر ـ صنعت علاوه بر ارزش اقتصادی، مزیتهای فرهنگی و زیستمحیطی قابل توجهی دارد و باید برای بازگشت آن به بازار جهانی برنامهریزی جدی انجام شود.
اکنون تشکیل ستاد توسعه فرش دستباف کرمان فرصتی تازه برای بازتعریف مسیر این صنعت است؛ فرصتی که موفقیت آن بیش از هر چیز به میزان توجه به بخش خصوصی، شنیدن صدای فعالان واقعی بازار، فاصله گرفتن از نگاه صرفاً دولتی و تبدیل برنامهها به اقدامات عملی وابسته خواهد بود.
قالی کرمان اگرچه سالها از دوران طلایی خود فاصله گرفته، اما همچنان یک برند جهانی با پشتوانه تاریخی است؛ برندی که احیای آن میتواند بار دیگر هنر دست بافندگان کرمانی را به یکی از پایههای اقتصاد فرهنگی و صادراتی استان تبدیل کند.
نظر شما